سالمندان نقش به سزایی در خانواده خود دارند. حضور یک سالمند فعال، شاد و مستقل منجر به بهبود روابط عاطفی و احساسی، افزایش اعتماد به نفس، امید و انگیزه در بین اعضای خانواده می‌شود و پناهگاه امنی برای فرزندان خواهد بود. تحقیقات نشان می‌دهد هرچه ارتباط سالمند با اعضای خانواده و دوستان بیشتر و نزدیکتر باشد سلامت روح و جسم آنها بهتر حفظ خواهد شد و بهبود این روابط منجر به افزایش طول عمر سالمندان خواهد شد.
هنگام ارتباط با خانواده نکات زیر را در نظر داشته باشید:
- بدون اینکه خجالت زده شوید احساسات خود را بیان کنید.
- هنگام بیان خواسته‌هایتان از واژه‌ی فرزندم، پسرم یا دخترم استفاده کنید.
- در مواقع نیاز با خانواده خود به شیوه‌ی مناسب مخالفت کنید. فراموش نکنید هر انسانی در درجه اول دوست دارد حرف‌هایش شنیده و تأیید شود. سعی کنید به خوبی انتقادها را بشنوید و از فرد انتقاد کننده راجع به نظرش سؤالات بیشتری بپرسید. سپس حداقل قسمت‌های واقعی انتقادهای وی را پذیرفته و بازگو کنید، تا از جبهه‌گیری او کم شود، و نهایتاً نسبت به اعلام نظر خود با لحنی محترمانه اقدام کنید.
- هیچوقت خود را با فرزندانتان مقایسه نکنید. محیط رشد افراد به ویژه در نسلهای مختلف با یکدیگر متفاوت است. برای همین ممکن است شما و فرزندانتان ارزش‌های متفاوتی داشته باشید که باید با آن کنار بییایید. از طرف دیگر انسانها ممکن است خطاهایی را مرتکب شوند. بسیاری از اشتباهات فرزندان خود را به حساب کم تجربگی آنها گذاشته و خاطر خود را به خاطر این اشتباهات مکدر نکنید.
- رابطه دوستانه خود را با اعضای خانواده حفظ کنید و با برخورد خوب، خود را مرجع اعضای خانواده کنید. از ایشان بخواهید که مشکلاتشان را با شما در میان بگذارند، حرف‌های آنها را بادقت بشنوید، با آنها همدلی کنید و هم بصورت فکری و هم مادی تا حد امکان به آنها کمک کنید.
- تا جای ممکن توقعات خود را از خانواده پایین بیاورید. به این فکر کنید که هرکدام از اعضای خانواده گرفتاری‌های مخصوص خود را دارند. سعی کنید تا حد امکان وابستگی خود به اعضای خانواده را کم کنید و درخواست‌های منطقی و معقول از آنها داشته باشید.
- ارتباط خود با نوه‌ها یا کودکان را بیشتر کنید. اگر توانایی این را دارید که از فرزندان خردسال به ویژه نوه‌ها مراقبت کنید، این کار را انجام دهید. برای کودکان قصه بگویید، خاطرات خود را تعریف کنید و به آنها کارهای منزل را بیاموزید.
- از نصیحت کردن بیش از اندازه اعضای خانواده بپرهیزید. شما وظیفه گفتن نکاتی که در زندگی راهگشای افراد خانواده خواهد بود را دارید اما در بسیاری از مواقع مسئولیتی در قبال نتیجه کارهای آنها ندارید. پس به گفتن و تذکر موارد با لحن مناسب بسنده کنید.
- تجربیات خود را در قالب خاطرات و داستان‌ها در اختیار خانواده قرار دهید.
- همیشه در حفظ احترام دیگران به ویژه اعضای خانواده نهایت دقت را داشته باشید. باید احترام خانواده را نگهدارید تا به شما احترام گذاشته شود.
- هنگامی که خانواده در قبال شما رفتار اشتباهی را مرتکب می‌شود آنها را سرزنش نکنید و به صورت محترمانه درخواست خود و اشتباه آنها را متذکر شوید.
- سازگاری خود را بالا ببرید و در مورد مسائل مختلف با اعضای خانواده همکاری کنید. سعی کنید در مقابل نیازها و خواسته‌های خانواده خود انعطاف‌پذیر باشید، به احساسات اعضای خانواده خود توجه کنید و نسبت به تصمیمات جمعی احترام بگذارید.
- احساسات خود را کنترل کنید. هنگامی که با فرزندان خود صحبت یا بحث می‌کنید، بهتر است آرامش خود را حفظ کنید و از به کار بردن واژگان بد، توهین، بدهانی و درگیری فیزیکی به شدت خودداری کنید.
- به سلامت خود اهمیت بدهید. به خانواده در مورد مسائل پزشکیتان به صورت خلاصه گزارش دهید و با خانواده خود برای مصرف دارو، مراجعه به پزشک، خوردن غذا، استحمام و … همکاری لازم را داشته باشید.
- ارتباط مداوم خود با خانواده را حفظ کنید و جویای احوال آنها باشید. در صورتی که از خانواده دور هستید، از طریق تماس، پیامک، ایمیل یا استفاده از شبکه‌های اجتماعی ارتباط خود با آنها را حفظ کنید.
- در انجام فعالیت‌های روزانه خود تا جای ممکن مستقل عمل کنید و وابستگی خود را به خانواده کم کنید.
- سعی کنید در هنگام بروز مشکلات برای نزدیکان تا حد امکان حمایت‌های لازم را از آنان صورت دهید. برای حمایت از نزدیکان لازم نیست حتماً حمایت مادی انجام داد. در خیلی از مواقع همدلی و دلداری به اطرافیان از طرف شما بهترین حمایت برای آنها محسوب می‌شود.