ورزش و فعالیت بدنی سالمندان در چهار گروه اصلی طبقهبندی میشوند:
- تمرینات استقامتی
- تمرینات قدرتی
- تمرینات تعادلی
- تمرینات انعطاف پذیری
بیشتر افراد تمایل دارند تا روی یک گروه از فعالیتهای ذکر شده تمرکز کنند و آنها را بیشتر از بقیه انجام دهند، در صورتی که برای داشتن یک فعالیت مفید، اثربخش و سلامت جسمانی حداکثری باید تمامی گروههای تمرینی فوق را در طول هفته انجام داد. در صورت لزوم پس از تشخیص نقاط ضعف فرد توسط پزشک یا کارشناسان مربوطه، میتوان روی یکی از گروههای تمرینات ورزشی بیشتر از بقیه تمرکز کرد.
تمرینات استقامتی یا هوازی (ایروبیک) به سلامت قلب کمک میکند و در بهبود تنفس، سیستم گردش خون، تناسب اندام، انجام کارهای روزانه و تندرستی افراد نقش بسزایی دارد. با داشتن تمرینات استقامتی منظم میتوانید، فعالیتهای روزمره خود را نیز به خوبی انجام دهید. این تمرینات منجر به تأخیر یا پیشگیری از بیماریهای شایع سالمندان مانند دیابت، بیماریهای قلبی و پوکی استخوان میشود. ورزشهای استقامتی را میتوان در انواع مکانها و به شیوههای گوناگون انجام داد.
- فعالیت در فضای باز
سعی کنید از برنامههای ورزشی خود به عنوان فرصتی برای خارج شدن از خانه و لذت بردن از طبیعت استفاده کنید. ورزشهای متنوعی در فضای باز قابل اجرا هستند مثل: دویدن، دوچرخه سواری، قایقرانی، طناب زدن و … .

- ورزشهای سالنی
در صورت تمایل به انجام ورزش در محیطهایی با ثبات بیشتر (نور، دما، تهویه و …) به ویژه هنگامی که شرایط آب و هوایی مناسب نیست میتوانید ورزشهای داخل سالنی را انجام دهید. به سالن بدنسازی یا مرکز تناسب اندام بروید و از تردمیل، دوچرخه ثابت و وزنههای مناسب زیر نظر مربی استفاده کنید. شما میتوانید در سالن ورزشهای متنوعی از قبیل ایروبیک، والیبال نشسته، شنا، بولینگ و .. را نیز انجام دهید.

- پیادهروی
پیادهروی یکی از سادهترین فعالیتهاست. میتوانید اینکار را گروهی یا به تنهایی و با شیوههای مختلف مثل پیادهروی سریع، راه رفتن در بازار یا فروشگاه و … انجام دهید.

- فعالیتهای خانه داری
برای انجام فعالیت بدنی لازم نیست همیشه خانه خود را ترک کنید. حتی انجام امور روزمره خانه و محیط آن نیز میتواند یک ورزش محسوب گردد. سعی کنید فعالیتهایی که انرژی بیشتری را در روز مصرف میکنند مثل جارو زدن، پارو کردن برف، باغبانی و … را خودتان و متناسب با شرایط جسمانی خود انجام دهید.
نکات ایمنی
- در طول روز و یا شبهنگام در نواحی روشن پیادهروی کنید.
- از تجهیزات ایمنی برای کاهش آسیبدیدگی استفاده کنید.
- هنگام انجام فعالیت در فضای باز لباس مناسب فصل و ترجیحاً با رنگ روشن (برای بهتر دیده شدن) بپوشید.
- هنگام انجام هر فعالیتی آب بنوشید.
- قبل و بعد از فعالیتهای استقامتی به طور درست گرم کردن و سرد کردن را انجام دهید.
توصیههایی برای پیشرفت در انجام تمرینات استقامتی
- اگر برای مدت زمان طولانی فعالیت بدنی نداشتهاید، سعی کنید فعالیتهای استقامتی خود را با زمان کم (مثلاً چند دقیقه پیادهروی در روز) شروع کنید و رفته رفته به مدت آن بیافزایید.
- سعی کنید با قدرتمند شدن در انجام تمرینات استقامتی علاوه بر مدت، شدت آن را نیز زیادتر کنید. مثلاً رفته رفته زمان پیادهروی را به 30 دقیقه رسانده و سپس سرعت پیادهروی خود و شیب محل پیادهروی را زیادتر کنید.
بلند کردن وزنه یا فشار دادن اشیاء به تقویت ماهیچههای شما کمک میکند. هرچه عضلات شما قویتر باشد انجام فعالیتهای روزانه مثل بلند شدن از روی صندلی، بالا رفتن از پلهها، حمل مواد غذایی، بازکردن بطری و حتی بازی با نوههایتان برای شما آسانتر خواهد بود. تمرینات قدرتی پایینتنه به حفظ تعادل بدن کمک شایانی میکنند. معمولاً برای انجام ورزشهای قدرتی نیاز به یک وزنه سبک و یک تراباند (طناب کشی مقاوم) دارید که به راحتی از فروشگاههای لوازم ورزشی قابل تهیه هستند. ورزشهای قدرتی در دو قسمت تمرینات بالاتنه و پایینتنه ذکر خواهد شد.
تمرینات بالاتنه
- فشار دادن توپ در دست
این تمرین در نگهداشتن اشیا، بازکردن درب بطری یا ظروف شیشهای و… به شما کمک میکند. تمرین فشار دادن توپ در دست را میتوانید در زمانهای مختلف مثل موقع خواندن کتاب یا تماشای تلویزیون انجام دهید.
- یک توپ تنیس یا توپ لاستیکی را در دست خود نگه دارید.
- توپ را آرام آرام فشار دهید و برای 3 تا 5 ثانیه نگه دارید.
- با هر دست 10 تا 15 بار این کار را تکرار کنید.

- خم کردن مچ دست
این تمرین باعث تقویت مچ دست و توانایی بهتر شما در بلند کردن و کشیدن اجسام و نیز کاهش آسیبدیدگی مچ دست هنگام فعالیتهای مختلف میشود.
- دست خود را بری روی لبه دسته صندلی قرار دهید.
- وزنه را با کف دست روبه بالا نگه دارید.
- مچ دست را به آرامی به داخل خم کنید.
- مچ را به آرامی به پایین و حال قبلی برگردانید.
- این کار را برای هر دو دست 10 تا 15 بار تکرار کنید.

- بالا بردن بازوها بالای سر
این تمرین تقویتکنندهی عضلات سرشانه و بازوها است که موجب راحتتر انجام دادن فعالیتهایی مثل بالا بردن و بلند کردن اجسام میشود.
- این ورزش را میتوانید به صورت ایستاده و یا نشسته روی صندلی انجام دهید.
- پاهای خود را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- وزنهها را در کنار شانههایتان نگه دارید.کف دستها رو به جلو باشد.
- نفس خود را به آرامی بیرون دهید و دستهای خود را بالای سر ببرید.
- سعی کنید هنگام بالای سر بردن وزنهها، آرنجها را کمی خم نگه دارید. مدتی مکث کنید و سپس دست خود را پایین بیاورید.
- هنگام پایین آوردن وزنهها به آرامی نفس بکشید.
- این کار را 10 تا 15 بار تکرار کنید.
- استراحت کرده و سپس 10 تا 15 بار دیگر تکرار کنید.
- به جلو کشیدن بازوها
این تمرین روی عضلات سرشانه تأثیر میگذارد و برای فعالیتهایی مثل قرار دادن وسایل در قفسه و برداشتن آنها به شما کمک خواهد کرد.
- پاهای خود را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- وزنهها را کنار پاهای خود نگه دارید.
- در حالی که دستها صاف بوده و کف دستها روبه پایین باشد وزنهها را رو به جلو بالا بیاورید.
- با بالابردن وزنهها، آنها را برای مدت یک ثانیه روبهروی خود نگه دارید.
- با یک تنفس عمیق دستهای خود را پایین بیاورید.
- این کار را 10 تا 15 بار تکرار کنید.
- استراحت کنید و سپس 10 تا 15 بار دیگر تکرار کنید.
- حرکت سرشانه دمبل از طرفین
این تمرین موجب تقویت عضلات سرشانه میشود و با انجام منظم آن میتوانید اشیاء را راحتتر بلند کنید.
- این فعالیت را به صورت ایستاده یا نشسته میتوانید انجام دهید.
- پاهای خود را به اندازه عرض شانه باز کنید و وزنهها را در کنار آنها نگه دارید.
- هر دو دست خود را به آرامی و درحالی که دستها صاف و کف دست رو به پایین باشد، از طرفین تا شانه بالا ببرید.
- این وضعیت را برای یک ثانیه حفظ کنید.
- با یک بازدم دستهای خود را به آرامی پایین آورید.
- این کار را 10 تا 15 بار تکرار کنید.
- استراحت کنید و سپس 10 تا 15 بار دیگر تکرار کنید.

- جلو بازو
انجام این تمرین ماهیچههای بازوها را برای بلند کردن اجسام سنگین تقویت خواهد کرد.
- پاهایتان را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- وزنهها را به صورت مستقیم در اطراف بدن نگه دارید. کف دستها رو به جلو باشد. به آرامی نفس بکشید.
- با یک بازدم آرنج خود را خم کرده و وزنهها به قفسه سینه نزدیک کنید. آرنجها در اطراف بدن قرار گیرد.
- این وضعیت را برای یک ثانیه حفظ کنید.
- همانطور که به آرامی بازوهایتان را پایین میآورید نفس بکشید.
- این کار را 10 تا 15 بار تکرار کنید.
- استراحت کنید، سپس 10 تا 15 بار دیگر تکرار کنید.
- جلو بازو با تراباند (طناب کشی مقاوم)
این تمرین نیز مانند تمرین بالا منجر به تقویت عضلات جلوبازو و کمک به راحتتر بلند کردن اجسام میشود. تنها در این تمرین به جای وزنه از طناب کششی مقاوم استفاده میشود.
- روی یک صندلی بنشینید و پاهایتان را به اندازه عرض شانهها باز کنید.
- وسط طناب زیر هر دو پایتان باشد. دسته طناب را در حالی که کف دستها رو به همدیگر است نگه دارید. آرنج را در دو طرف بدن نگه دارید.
- در حالی که مچها صاف هستند، دستهایتان را به سمت شانههایتان بالا بیاورید و نفس خود را خارج کنید.
- این وضعیت را برای یک ثانیه حفظ کنید.
- در حالی که بازوهایتان را به آرامی پایین میآورید نفس بکشید.
- این کار را 10 تا 15 بار تکرار کنید
- استراحت کنید، سپس 10 تا 15 بار دیگر تکرار کنید.
- پارو زدن نشسته با تراباند (طناب کشی مقاوم)
این تمرین برای تقویت عضلات کمر، شانه و گردن به کار میرود و انجام فعالیتهای روزانه مثل جارو زدن را آسان میکند.
- روی یک صندلی بنشینید و پاهایتان را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- مرکز طناب را زیر هر دو پا قرار داده و دسته طناب را در حالی که کف دستتان رو به بدن است بگیرید.
- شانههایتان را آرام نگه دارید و بازوها کنار بدن قرار گیرد.
- با یک بازدم هر دو آرنج را در حالی که دستها روی کمر قرار گرفتند به عقب بکشید.
- این وضعیت را برای یک ثانیه حفظ کنید.
- همانطور که به آرامی دستها را به موقعیت اول برمیگردانید نفس بکشید.
- این کار را 10 تا 15 بار تکرار کنید.
- استراحت کنید، سپس 10 تا 15 بار دیگر تکرار کنید.
- پرس شانه روی دیوار
این تمرین بازو و قفسه سینه شما را تقویت میکند و انجام آن نیاز به تجهیزات خاصی ندارد. انجام مرتب این تمرین به راحتتر انجام دادن کارهایی مثل کشیدن اجسام کمک میکند.
- روبهروی دیوار و با فاصلهای بیشتر از طول دستان صاف شده خود بایستید.
- پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید، دستها را با فاصلهای کمی بیشتر از عرض شانه باز کنید و روی دیوار قرار دهید.
- همانطور که آرنج خود را خم میکنید بدن خود را به سمت دیوار در یک حرکت آهسته و کنترل شده بیاورید و نفس بکشید.
- پاها از زمین بلند نشود.
- این موقعیت را در یک ثانیه حفظ کنید.
- با یک بازدم بدن خود را به عقب بکشید تا دستها صاف شوند.
- این کار را 10 تا 15 بار تکرار کنید.
- استراحت کنید؛ سپس 10 تا 15 بار دیگر تکرار کنید.

- کشش آرنج
این تمرین به تقویت عضلات پشت بازو و انعطاف بیشتر شانهها کمک میکند و انجام فعالیتهای روزانه مثل کشیدن یا برداشتن اجسام را برای شما آسان میکند.
- میتوانید این ورزش را در حالی که ایستاده یا نشسته هستید انجام دهید.
- پاهای خود را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- وزنه را در یک دست خود در حالی که کف دست به سمت بدن است نگه دارید. دست خود را رو به بالا صاف نگه دارید.
- با دست دیگر خود زیر آرنج دست صاف شده خود را نگه دارید.
- بازوی بالا برده را در قسمت آرنج به آرامی خم کنید و وزنه را به سمت شانه پایین بیاورید.
- این وضعیت را برای 1 ثانیه حفظ کنید.
- در یک بازدم بازو را به آرامی صاف کنید. مراقب باشید آرنجتان قفل نشود.
- این کار را با هر دست 10 تا 15 بار تکرار کنید.

- بلند شدن با دستان از روی صندلی
این حرکت ماهیچههای بازو را تقویت میکند حتی اگر نتوانید خود را از روی صندلی بلند کنید.
- به آرامی روی یک صندلی بنشینید و پاهای خود را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- کمی به جلو خم شوید. کمر و شانههای خود را صاف نگه دارید.
- دسته صندلی را بگیرید و یک نفس عمیق بکشید.
- با یک بازدم بدنتان را به آرامی روی صندلی به وسیله دستانتان بلند کنید.
- این وضعیت را برای یک ثانیه حفظ کنید.
- در حالی که خود را به آرامی پایین میآورید نفس بکشید.
- این کار را 10 تا 15 بار تکرار کنید
- استراحت کنید و سپس 10تا 15 بار دیگر تکرار کنید.
قسمت پایین تنه
- بالا بردن پشت پا
این تمرین باسن و کمر شما را تقویت میکند و منجر به عملکرد بهتر در راه رفتن و حفظ تعادل میگردد.
- پشت صندلی بایستید، برای تعادل دستتان را به آن بگیرید و به آرامی نفس بکشید.
- با یک بازدم پا را به صورت مستقیم بدون خم کردن زانو به عقب ببرید. بهتر است پایی که روی آن ایستادهاید کمی خم باشد.
- این وضعیت را برای یک ثانیه حفظ کنید.
- این کار را با هر دو پا 10 تا 15 بار تکرار کنید.

- بالا بردن پا به طرفین
این ورزش عضلات باسن، ران و لگن را تقویت میکند و به انجام بهتر فعالیتهایی مثل راه رفتن و حفظ تعادل کمک میکند.
- برای حفظ تعادل پشت یک صندلی محکم بایستید.
- با یک بازدم یکی از پاهای خود را به طرفین بالا ببرید. پشت خود را صاف نگه دارید و انگشتان پاهایتان را به سمت جلو بکشید. بهتر است پایی که روی آن ایستادهاید بهتر است کمی خم باشد.
- این وضعیت را برای یک ثانیه حفظ کنید.
- پای خود را پایین بیاورید.
- این کار را با هر دو پا 10 تا 15 بار دیگر تکرار کنید.
- زانو حلقه
این تمرین با تقویت عضلات ران برای پیادهروی و بالا رفتن از پلهها به شما کمک خواهد کرد.
- برای حفظ تعادل پشت یک صندلی محکم بایستید.
- با یک بازدم زانوی خود را خم کرده و پاشنهی یکی از پاهای خود را تا جایی که ممکن است به سمت باسن نزدیک کنید.
- بهتر است پایی که روی آن ایستادهاید کمی خم باشد.
- این وضعیت را برای 1 ثانیه حفظ کنید.
- این کار را با هر پای خود 10 تا 15 بار تکرار کنید.

- صاف کردن پا
این تمرین باعث تقویت عضلات جلو ران میشود و به کاهش علائم آرتروز، التهاب و درد مفاصل زانو کمک خواهد کرد.
- روی یک صندلی که دارای تکیهگاه برای کمر است بنشینید.
- کف پاهایتان را روی زمین قرار دهید و حولهای را در لبه صندلی نزدیک به زانوی خود بگذارید. به آرامی نفس بکشید.
- با یک بازدم یک پای خود را تا جای ممکن به جلو کشیده و صاف کنید. انگشتان پا را به سمت سقف بکشید. اما توجه کنید که زانوها قفل نشوند.
- این وضعیت را برای یک ثانیه حفظ کنید.
- با یک بازدم پای خود را به آرامی پایین بیاورید.
- این کار را با هر پا 10 تا 15 بار تکرار کنید.
- ایستادن با صندلی
این تمرین تقویتکننده عضلات شکم و ران میباشد و به شما در فعالیتهایی مثل نشستن و برخواستن کمک خواهد کرد. در صورت وجود مشکلات زانو درد و کمردرد، قبل از انجام این تمرین با پزشک خود مشورت کنید.
- در حالی که زانوها خم و کف پاهایتان روی زمین است روی یک صندلی بنشینید و پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- دستان خود را روی قفسه سینه به صورت ضربدری قرار دهید. کمر و شانههایتان صاف باشد و به آرامی نفس بکشید.
- حالا در حالی که بازوهای خود را رو به جلو میکشید، به آرامی از جای خود بلند شده و بایستید.
- به آرامی مجدداً روی صندلی بشینید.
- این کار را 10 تا 15 بار تکرار کنید.
- استراحت کنید و سپس 10 تا 15 بار دیگر این فعالیت را تکرار کنید.
- ایستادن روی انگشتان پا
این تمرین باعث تقویت عضلات قوزک و مچ پا خواهد شد و به فعالیتهای مختلف از جمله راه رفتن و حفظ تعادل کمک زیادی میکند.
- برای حفظ تعادل پشت یک صندلی بایستید. پاها به اندازه عرض شانه باز باشد و به آرامی نفس بکشید.
- با یک بازدم تا حد ممکن روی انگشتان پایتان بالا بروید.
- این وضعیت را برای یک ثانیه حفظ کنید.
- به آرامی پاشنه پای خود را به زمین نزدیک کنید و به حالت اول برگردید.
- این کار را 10 تا 15 بار تکرار کنید.
- استراحت کنید، سپس در دفعات بیشتر 10 تا 15 بار تکرار کنید.
توصیههایی برای پیشرفت در انجام تمرینات قدرتی
- در ابتدای شروع به کار ممکن است درد عضلانی شدید و خستگیهای جزئی پیدا کنید. این طبیعی است. پس از چند هفته تمرین این درد از بین خواهد رفت.
- پیش از شروع تمرینهای قدرتی ابتدا با حرکات سبک و کمی حرکات کششی بدن خود را گرم کنید. بعد از تمرینات قدرتی سعی کنید حرکات کششی را انجام دهید.
- برای جلوگیری از آسیبدیدگی هنگام انجام حرکات وزنهها را در غیر از راستای حرکت مفاصل تکان ندهید و از حرکات در مسیر ثابت استفاده کنید.
- هنگام اجرای تمرینات قدرتی نفس خود را نگه ندارید. اینکار باعث میشود فشار خون شما تغییر کند. قبل از انجام حرکت از طریق بینی به آرامی نفس بکشید(دم) و هنگام انجام حرکت از دهان نفس خود را بیرون دهید (بازدم).
- اگر در مورد انجام هرکدام از تمرینات مطمئن نیستید و جراحی لگن یا کمر داشتهاید حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- در صورتی که مدت زمان زیادی فعالیت بدنی نداشتهاید سعی کنید در ابتدا تمرینات را بدون وزنه و تا جایی که بتوانید 10 الی 15 بار حرکت را بصورت صحیح بزنید، انجام دهید. سپس وزنه به کار گرفته و رفتهرفته مقدار آن را افزایش دهید. دقت داشته باشید میزان وزنهها باید به قدری باشد که شما بتوانید حداقل 8 بار آن حرکت را به صورت صحیح انجام دهید.
- برای افزایش فشار هنگام کار با تراباند (طناب کشی مقاوم) طول طناب را کاهش دهید.
ورزشهای تعادلی منجر به بهبود توانایی حفظ تعادل و جلوگیری از افتادن و سقوط میگردد. برای همین انجام آن در کنار سایر تمرینها از اهمیت بالایی برای سالمندان برخوردار است.
- ایستادن روی یک پا
این تمرین یکی از قدیمیترین تمرینات تعادلی از دوران کودکی افراد است که همیشه میتوانید آن را در جاهای مختلف (مثلاً هنگامی که منتظر اتوبوس هستید) انجام دهید.
- برای حفظ تعادل پشت یک صندلی بایستید و یکی از پاهای خود را از زمین بلند کنید.
- این وضعیت را برای 10 ثانیه حفظ کنید.
- این کار را با هر دو پا 10 تا 15 بار تکرار کنید.

- راه رفتن روی یک خط صاف
این تمرین به تعادل داشتن هنگام انجام بسیاری از فعالیتهای روزانه مثل بالا و پایین رفتن از پلهها کمک خواهد کرد.
- پاشنه یکی از پاهایتان را جلوی انگشتان پای دیگر قرار دهید به طوری که پاشنه و انگشتان پا یکدیگر را لمس کنند.
- قدم برداشته و پاشنه پای دیگر خود را در جلوی انگشتان پای جلویی قرار دهید.
- روی یک نقطه ثابت تمرکز کرده و در مسیر آن راه بروید.
- این کار را 20 بار (20 قدم) تکرار کنید.
- اگر هنگام اجرای این تمرین تعادل مناسبی ندارید سعی کنید آن را در نزدیکی دیوار انجام دهید، تا در صورت نیاز دست خود را به آن بگیرید.
- راه رفتن تعادلی
این تمرین برای جلوگیری از افتادن، برخورد با اشیاء، همچنین ایمن راه رفتن به شما کمک زیادی خواهد کرد.
- بازوها را در دو طرف به اندازه ارتفاع شانهها بالا بیاورید.
- روی یک مسیر مستقیم تمرکز کرده و روی آن راه بروید.
- در حین راه رفتن پای عقبی را بالا برده و یک ثانیه مکث کنید و سپس آن را در جلوی پای دیگر بگذارید.
- این کار را 20 قدم تکرار کنید و مسیر را عوض کنید.
- با پیشرفت و قدرتمند شدن در این تمرین سعی کنید هنگام برداشتن هر قدم، به یک سمت نگاه کنید، اما در صورتی که مشکلات گوش داخلی دارید از این کار خودداری کنید.

- تای چی
تای چی یکی از ورزشهای مناسب برای حفظ تعادل و جلوگیری از افتادن در افراد مسن میباشد. تای چی -که به آن مدیتیشن حرکتی گفته میشود- منجر به بهبود تعادل بدن همراه با حرکات آهسته، آرام و بادقت خواهد شد. از دیگر مزایای تای چی میتوان به بهبود سلامت قلب و استخوانها، کاهش درد، بهبود التهاب استخوان، خواب بهتر و بهبود سلامت عمومی را اشاره کرد. برای آشنایی و انجام تای چی بهتر است از کلاسهای گروهی تای چی به ویژه کلاسهای مختص سالمندان استفاده کنید.
توصیهها و پیشرفت در انجام تمرینات تعادلی
- اگر در مورد انجام یک تمرین تعادلی خاصی مطمئن نیستید حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- هنگامی که احساس عدم پایداری دارید از یک صندلی محکم یا شخصی که در نزدیکی شماست کمک بگیرید.
- شما میتوانید تمرینات خود را ابتدا با نگهداشتن دو دست روی صندلی شروع کنید. با پیشرفت و قدرتمند شدن در انجام تمرینات میتوانید با یک دست، یک انگشت و نهایتاً بدون استفاده از دست و یا با چشمان بسته تمرینات خود را انجام دهید. انجام تمرینات قدرتی پایینتنه که در قسمت قبل به آنها اشاره شد نیز میتواند در بهبود تعادل مؤثر باشد.
ورزشهای کششی یا انعطافی تمریناتی هستند که در انجام حرکات جسمی آزادی عمل بیشتری به شما میدهد و فعالیتهای روزانهای مثل لباس پوشیدن و دسترسی به وسایل در قفسه را برای شما راحتتر خواهند کرد. تمرینات کششی به انعطافپذیری بدن شما کمک خواهد کرد اما تأثیری در قدرت و استقامت شما نخواهد گذاشت. افزایش انعطافپذیری اندامها منجر به کاهش آسیبدیدگیهای سالمندان هنگام بروز حوادثی مثل پیچ خوردن پاها خواهد شد.

- گردن
این حرکت را میتوانید با دیگر حرکات ورزشی یا پس از فعالیتهای مدام یکجا نشینی مثل مطالعه، تماشای تلویزیون، کار با کامپیوتر و … انجام دهید.
- میتوانید این حرکت را در حالت ایستاده یا نشسته انجام دهید.
- پاهای خود را به اندازه عرض شانه جدا کنید.
- سر خود را به آرامی به سمت راست بچرخانید. این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- سر خود را به سمت چپ بچرخانید و این موقعیت را را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- این کار را 3 تا 5 بار انجام دهید.

- شانه
این ورزش با کشش عضلات شانه به شما کمک میکند که وضعیت انعطافپذیری شانههای خود را بهبود ببخشید.
- به فاصله چند سانتیمتری و پشت به دیوار بایستید، پاهایتان را به اندازه عرض شانه باز کنید و دستها را تا ارتفاع شانه بالا بیاورید.
- آرنج خود را خم کنید تا نوک انگشتانتان به سمت سقف قرار گیرد.
- سعی کنید دیوار پشت سر خود را لمس کنید. هنگامی که احساس کشش زیاد یا کمی ناراحتی کردید، کشش را متوقف کنید و دستها را ثابت نگه دارید.
- این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- درحالی که حالت خمیده دستها را حفظ کردهاید بازوهای خود را به آرامی به جلو بیاورید.
- این بار سر دستان را پایین آورده به طوری که انگشتان به سمت زمین باشد و دوباره با حرکت بازوها به عقب دیوار را لمس کنید. هنگامی که احساس درد یا کشش شدید، کشش را متوقف کنید.
- این موقعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- این کار را حداقل 3 تا 5 بار تکرار کنید.
- اگر با انجام این حرکت احساس درد شدید داشتید آن را متوقف کنید.

- شانه و بالای بازو
این تمرین به افزایش انعطافپذیری شانه و بازوها کمک میکند.
- پاهایتان را به اندازه عرض شانه جدا کنید.
- انتهای یک حوله را در دست راست خود نگه دارید.
- بازوی راست خود را بالای سر ببرید و خم کنید تا بتوانید حوله را در پشت گردن خود نگه دارید.
- دست چپ خود را از پشت به کمر برسانید و انتهای دیگر حوله را با آن بگیرید.
- با دست چپ حوله را به پایین بکشید.
- هنگامی که احساس درد یا کشش شدید داشتید، کشش را متوقف کنید و آن را برای چند ثانیه نگه دارید.
- این کار را 3 تا 5 بار تکرار کنید.
- موقعیت خود را تغییر دهید و این کار را حداقل 3 تا 5 بار برای دست دیگر تکرار کنید.
- بالاتنه
این تمرین به انعطافپذیری بازوها، قفسه سینه و شانه کمک خواهد کرد و باعث میشود حرکاتی مثل قراردادن اشیاء در قفسههای بالای آشپزخانه را راحتتر انجام دهید.
- رو به روی دیوار قرار گرفته و از دیوار فاصله بگیرید. پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- کف دستان را به اندازه ارتفاع شانه بالا اورده و آنها را روی دیوار قرار دهید.
- کمر خود را صاف نگه دارید و به آرامی دستهای خود را روی دیوار به بالا حرکت دهید تا جایی که بازوی شما بالاتر از سر قرار گیرد و احساس کشیدگی عضلات داشته باشید.
- این وضعیت را به مدت 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- به آرامی دستهای خود را پایین بیاورید.
- این کار را حداقل 3 تا 5 بار تکرار کنید.
- قفسه سینه
این تمرین منجر به انعطافپذیری عضلات قفسه سینه میشود.
- این حرکت را میتوانید به صورت ایستاده یا نشسته انجام دهید.
- پاهای خود را روی زمین قرار دهید و به اندازه عرض شانه باز کنید.
- دستهای خود را در دو طرف بدن به صورت مستقیم و همراستا با شانهها نگه دارید. کف دستها رو به جلو باشد.
- بازوهای خود را به آرامی به عقب حرکت دهید. هنگامی که احساس درد یا کشش شدید داشتید این کار را متوقف کنید.
- این موقعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- حداقل 3 تا 5 بار این کار را تکرار کنید.
- کمر (1)
این تمرین برای تقویت و افزایش انعطافپذیری عضلات کمر مناسب است. اگر جراحی ران یا کمر داشتهاید، قبل از انجام این حرکت حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- در حالی که پاهایتان روی زمین قرار گرفته روی یک صندلی بنشینید. پاها به اندازه عرض شانه باز باشد.
- به آرامی از قسمت باسن خود خم شوید. سپس دستها را در کنار پا قرار داده و به سمت ساق پا بکشید. هنگامی که احساس درد یا کشش شدید داشتید این کار را متوقف کنید.
- این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- دوباره به آهستگی صاف شوید.
- این کار را حداقل 3 تا 5 بار انجام دهید.

- کمر (2)
این تمرین در انجام فعالیتهایی که نیاز به چرخیدن یا برگشتن به عقب دارند مثل دنده عقب گرفتن در پارکینگ کمک خواهد کرد.
- در حالی که پاهایتان روی زمین قرار گرفته روی یک صندلی بنشینید و پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- بدون حرکت باسن به آرامی به سمت چپ بچرخید. دست چپ خود را برای نگه داشتن صندلی بالا بیاورید. دست راست خود را روی ران چپ قرار دهید و تا جایی که میتوانید بدن خود را به سمت چپ بکشید.
- این موقعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- به آرامی صورتتان را برگردانید.
- این حرکت را با سمت راست بدن هم انجام دهید.
- حداقل 3 تا 5 بار این کار را تکرار کنید.
- قسمت فوقانی کمر
این تمرین برای عضلات شانهای و ماهیچههای فوقانی کمر مناسب است.
- روی یک صندلی بنشینید و پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- دستهای خود را به صورت کشیده در در راستای شانههای خود قرار دهید. کف دستها به سمت بیرون باشد.
- در حالی که وضعیت مستقیم دستها را حفظ میکنید سعی کنید دستها را به صورت ضربدری از هم عبور دهید. هنگامی که احساس درد یا کشش داشتید اینکار را متوقف کنید.
- این موقعیت را برای 10 تا 30 ثانیه نگه دارید.
- به حالت اول برگردید.
- این کار را 3 تا 5 بار تکرار کنید.
- قوزک پا
این تمرین عضلات قوزک پا را کشش میدهد. میتوانید هر دو قوزک پا را به صورت جداگانه یا همزمان با هم کشش دهید.
- در لبه صندلی به صورت ایمن بنشینید.
- پاهایتان را به جلو بکشید.
- پاشنه پا را در کف زمین قرار داده، قوزک خود را خم کرده و انگشتان پا را به سمت خود بکشید.
- این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- سپس نوک انگشتان را روی زمین قرار داده، قوزک را به سمت انگشتان خم کنید و 10 تا 30 ثانیه نگه دارید.
- این کار را حداقل 3 تا 5 بار تکرار کنید.
- پشت پا (دراز کشیده)
این تمرین موجب کشش عضلات پشت پای شما را کشش میدهد. اگر جراحی ران یا کمر داشتهاید، قبل از انجام این کشش حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- روی کمرتان دراز بکشید و کف پای چپ خود را در حالی که زانوها خمیده است روی زمین بگذارید.
- پای راست را بالا بیاورید، و زانویتان را کمی خمیده کنید.
- پای راست خود را با هر دو دست بگیرید و بکشید. سر و شانهها روی زمین ثابت باشد.
- پای راست را تا زمانی که احساس کشش شدید در کمر یا پاهایتان احساس کردید به سمت بدن بکشید.
- این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- این تمرین را با هر کدام از پاها حداقل 3 تا 5 بار این کار را تکرار کنید.
- پشت پا
این تمرین برای کشش ماهیچههای پشت پا میباشد. اگر جراحی ران یا کمر داشتهاید، قبل از انجام این کشش حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- روی یک نیمکت یا سطح سخت مانند حالتی که دوتا صندلی کنار هم قرار داده شده بنشینید.
- کمر خود را صاف نگه دارید، یکی از پاها را روی نیمکت قرار داده به طوری که انگشتان پا به سمت بالا باشد و کف پای دیگر را روی زمین بگذارید.
- اگر احساس کشش در این نقطه داشتید این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- اگر احساس کشیدگی نداشتید، از قسمت لگن رو به جلو بروید (نه از کمر) تا جایی که احساس کشیدگی پا را روی نیمکت داشته باشید.
- این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید
- این کار را حداقل با هر کدام از پاهایتان 3 تا 5 بار تکرار کنید.
- ران (دراز کشیده)
این ورزش عضلات ران را تحت تأثیر قرار میدهد. اگر جراحی ران یا کمر داشتهاید، قبل از انجام این کشش حتماً با پزشک خود مشورت کنید. اگر مشکلاتی در نشستن روی زمین یا دوباره بلند شدن دارید، سعی کنید این کشش را ایستاده انجام دهید.
- با پاهای کشیده و زانوهای صاف روی سمت چپ بدنتان بخوابید.
- سرتان را روی بازو چپ خود بگذارید.
- پای راستتان را به سمت بالا خم کنید، بالای آن را بگیرید و سعی کنید پاشنهی پا را به پشت خود برسانید. اگر نمیتوانید پای خود را بگیرید، یک تراباند (طناب کشی مقاوم)، حوله یا کمربند دور مچ پا حقله کنید و دست خود را به آن بگیرید.
- به آرامی پای خود را تا جایی که احساس کشش در ران کنید، بکشید.
- این وضعیت را 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- حرکت را برای سمت دیگر بدن نیز انجام دهید.
- حداقل 3 تا 5 بار این کار را با هرکدام از پاها تکرار کنید.
- ران (ایستاده)
این حرکت یکی دیگر از تمرینات مفیدی است که باعث کشش در ران میشود. اگر جراحی ران یا کمر داشتهاید، قبل از انجام این کشش حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- پشت یک صندلی بایستید و پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید.
- برای حفظ تعادل خود صندلی را با دست راست نگه دارید.
- پای چپ را به پشت خم کرده و با دست چپ آن را نگه دارید. باید زانویتان به سمت زمین اشاره داشته باشد. اگر نتوانستید قوزک پای خود را بگیرید با حلقه کردن یک تراباند، حوله یا کمربند دور مچ پا، پای خود را نگه دارید.
- به آرامی پای خود را بکشید تا زمانی که احساس کشش در ران داشته باشید.
- این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید
- این کار را با هرکدام از پاها حداقل 3 تا 5 بار تکرار کنید.
- لگن
این تمرین عضلات ران و لگن را تحت تأثیر قرار خواهد داد. اگر جراحی ران یا کمر داشتهاید، قبل از انجام این کشش حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- روی کمر خود دراز بکشید، زانوها خم و کف پاها روی زمین باشد. در طول کشش شانهها روی زمین ثابت نگه دارید.
- تا جایی که میتوانید به آرامی یکی از زانوها را به سمت خارج بدن تا زمانی که احساس ناراحتی کنید، پایین بیاورید. سعی نکنید پای دیگر را حرکت دهید. در طول حرکت فاصله کف پاها نزدیک به هم حفظ شود.
- این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- زانو را به آرامی به وضعیت اول برگردانید.
- این کار را حداقل 3 تا 5 بار با هر دو پا تکرار کنید.

- پایین کمر
این ورزش ماهیچههای کمر شما را کشش میدهد. اگر جراحی ران یا کمر داشتهاید، قبل از انجام این کشش حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- روی کمر خود دراز بکشید، کف پاهایتان روی زمین باشد و زانوهای خود را خم کنید. سعی کنید هر دو بازو و شانههایتان را در طول کشش روی زمین قرار دهید.
- هر دو زانو را در حالی که خم هستند تا جایی که امکانپذیر است به یک سمت بچرخانید تا احساس کشیدگی شدید کنید.
- این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه نگه دارید.
- پاهایتان را به آرامی بازگردانید و این کار را به سمت دیگر تکرار کنید.
- برای هر طرف حداقل 3 تا 5 بار این کار را تکرار کنید.
- ساق پا
این کشش برای کسانی که دچار گرفتگی ماهیچههای ساق پا هستند مناسب است.
- روبهروی دیوار بایستید و به اندازه طول دست خود از دیوار فاصله بگیرید، پاها به اندازه عرض شانه باز باشد.
- کف دست خود را روی دیوار روبهروی شانهها قرار دهید.
- پای راست یک قدم جلو بگذارید طوری که زانویی آن خمیده باشد. در حالی که کف هر دو پا روی زمین است به آرامی زانوی چپ را خم کنید تا جایی که احساس کشیدگی در ماهیچههای ساق پای چپ داشته باشید.
- نباید احساس درد داشته باشید. اگر احساس کشیدگی ندارید زانوی راست خود را بیشتر رو به جلو خم کنید تا این کشش به وجود آید.
- این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید و سپس به موقیعت اول برگردید.
- با پای چپ این کار را تکرار کنید.
- با هر پا این کار را حداقل 3 تا 5 بار تکرار کنید.
- کششهای بدنی
این تمرین یکی از کششهای خوب و سرگرمکننده با دوستان است. در این تمرین شانه، بازو، کمر و پاها کشیده میشوند. اگر جراحی ران یا کمر داشتهاید، قبل از انجام این کشش حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- روبهروی دوست خود روی زمین بنشینید و کف پاهایتان را به هم بچسبانید.
- هر دو شما باید انتهای یک حوله را بگیرید. طول حوله بستگی به انعطافپذیری اشخاص دارد. ممکن است برای این کاربه دو حوله نیاز داشته باشید.
- حوله را به آرامی به سمت خود بکشید و به عقب بروید تا دوست شما به جلو خم شده و در کمر خود احساس کشش کند.
- این وضعیت را برای 10 تا 30 ثانیه حفظ کنید.
- به موقعیت اول بازگردید.
- اکنون نوبت شماست که به جلو بیایید تا عضلات پشت شما کشیده شود.
- 10 تا 30 ثانیه بمایند سپس به موقعیت اول بازگردید.
- این کار را حداقل 3 تا 5 بار تکرار کنید.
توصیهها و پیشرفت در انجام تمرینات کششی
- از قفل کردن مفاصل بپرهیزید. زمانی که در حال کشش بازوها و پا هستید آنها را منقبض نکنید و کمی آنها را خم کنید.
- همیشه به آرامی و در یک حرکت ثابت و یکنواخت کشش را انجام دهید. حرکات کششی را به صورت تند و سریع انجام ندهید زیرا ممکن است آسیب ببینید.
- احساس کشش خفیف هنگام کشیدن عضلات طبیعی است، اما اگر احساس درد وحشتناک یا درد مفاصل دارید که مدت زمان زیادی طول کشید، انجام تمرینات کششی را متوقف کنید و با پزشک خود مشورت کنید.
- همواره در حال انجام تمرینات کششی به طور عادی نفس بکشید.
- همیشه قبل از انجام تمرینات کششی آمادگی داشته باشید. اگر قبل از انجام حرکات کششی خود را گرم نکنید ممکن است دچار آسیبدیدگی شوید. میتوانید ابتدا با چند دقیقه پیادهروی گرم کردن را شروع کنید.
- اگر جراحی ران یا کمر داشتهاید، قبل از انجام تمرینات انعطافپذیری پایینتنه، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
- هنگام انجام تمرینات کششی سعی کنید به مدت 10 تا 30 ثانیه خود را در حالتی که احساس درد شدیدی ندارید نگه دارید. سعی کنید در هر تمرین اندام خود را بیشتر بکشید و به نقطه دورتری برسید تا انعطافپذیری بیشتری پیدا کنید اما مراقب باشید که دچار آسیبدیدگی نشوید.


