آئورت، بزرگ‌‌ترین سرخرگ بدن است که خون را از قلب به قسمت‌های دیگر بدن انتقال می‌‌دهد. قطر سرخرگ آئورت بیش‌تر از 2/5 سانتی‌متر بوده و در بعضی قسمت‌ها دارای سه لایه داخلی، میانی و لایه خارجی است. آنوریسم یعنی بزرگ شدن یا بیرون‌زدگی و یا ایجاد حباب دردیواره سرخرگ آئورت در اثر ضعف دیواره سرخرگ آنوریسم در هر نقطه از مسیر آئورت (در قفسه سینه یا شکم) ممکن است روی دهد.

انواع آنوریسم آئورت عبارتند از:

• آنوریسم آئورت شکمی

این آنوریسم در بخشی که آئورت از شکم عبور می کند، رخ می‌دهد.

• آنوریسم آئورت قفسه سینه

این آنوریسم در بخشی از آئورت که از قفسه سینه عبور می‌کند، رخ می‌دهد.

• در برخی موارد ممکن است بیمار به آنوریسم آئورت شکمی و آنوریسم آئورت قفسه سینه، همزمان مبتلا باشد.ابتلا به آنوریسم آئورت خطر پارگی (دیسکشن) آئورت را افزایش می‌دهد. پارگی آئورت زمانی رخ می‌دهد که یک شکاف در لایه داخلی دیواره آئورت ایجاد شود. شکاف ایجاد شده باعث ضعیف شدن دیواره آئورت شده و یک یا چند لایه از دیواره آئورت از یکدیگر جدا شوند. به علاوه آنوریسم آئورت خطر پارگی کامل آئورت را نیز به همراه دارد.
  

  علائم و نشانه‌ها

  تا زمانی که آنوریسم آئورت، بزرگ یا پاره نشده است، هیچ علامتی دربیمارمشاهده نمی‌شود، اما علائمی که نشان‌دهنده‌ی رشد آنوریسم آئورت هستند، عبارتند از:

  • درد قفسه سینه یا کمر یا درد شدید درناحیه ناف
  • مشکلات تنفس یا قورت دادن مشکل
  • تنگی نفس و سرفه کردن – خس‌خس و گرفتگی در ناحیه گلو
  • درد، پوست تغییر رنگ داده، زخم روی پا و انگشتان پا

  اگر آنوریسم پاره شود علائمی از جمله موارد زیر دارد:

  • حالت تهوع و استفراغ
  • شوک
  • مرگ

  علل شایع

  سابقه خانوادگی و ارث، نقش مهمی در ایجاد آنوریسم آئورت ایفا می‌کنند. بیماری‌های دیگری که کودک در هنگام تولد به آن مبتلا می‌شود در به وجود آمدن آنوریسم در آئورت موثر است.

  از دلایل دیگر ایجاد آنوریسم آئورت شامل:

  • فشارخون بالا
  • عفونت‌ها
  • رسوب چربی‌های مضر (پلاک) که دررگ‌های خونی ایجاد می‌شوند (تصلب شرائین)
  • چربی خون بالا (کلسترول بالا)
  • آسیب ناگهانی مثل تصادفات که باعث ورم والتهاب رگ‌های خونی می‌شود.
  • برخی از بیماری‌ها مثل واسکولیت (التهاب یا ورم عروق)
  • سیگار کشیدن

  عوارض احتمالی

  اگر آنوریسم بر اثر فشارخون بالا یا علل دیگر پاره شود، باعث ایجاد مشکلاتی مانند حمله‌ی قلبی، آسیب به کلیه‌ها، سکته مغزی و حتی مرگ شود.

تشخیص

علامت مهم آنوریسم آئورت عبارت است از لمس یک توده ضربان‌دار بدون درد در زیر ناف. پزشک اغلب آنوریسم آئورت را با استفاده از روش‌هایی مانند عکسبرداری با اشعه ایکس، اکوکاردیوگرافی، سی.‌تی.اسکن یا ام.آر.آی، تشخیص می‌دهد.

بررس سوابق بیماری مانند وجود بیماری‌های ارثی خاص هم می‌تواند به پزشک در تشخیص آنوریسم کمک کند.

درمان

انتخاب روش‌های درمانی برای آنوریسم آئورت، بستگی به میزان بزرگی آن دارد. اگر آنوریسم کوچک‌تر از ۵ سانتی‌متر باشد، پزشک در ابتدا درمان را با تجویز دارو آغاز می‌کند. پزشک ممکن است از داروهایی مانند داروهای پایین‌آورنده فشارخون استفاده کند تا فشارخون را پایین آورده و رگ‌های خونی را آرام کند. این داروها باعث کاهش خطر پارگی آنوریسم می‌شوند.

جراحی

اگر رشد آنوریسم متوقف نشود و بیمار علائمی مثل درد در قفسه سینه، کمر یا فک داشته باشد، پزشک ممکن است انجام عمل جراحی را برای برداشتن آنوریسم توصیه کند.

رایج‌ترین نوع جراحی، جراحی ترمیمی باز شکمی یا قفسه‌ی سینه است که در آن پزشک شکم را باز می‌کند و برآمدگی موجود در آئورت را خارج کرده و با استفاده از پیوند، محل جدا شدگی آنوریسم را ترمیم می‌کند.