آنوریسم‌ عبارت است از اتساع یا بیرون ‌زدگی دیواره یک سرخرگ در اثر ضعف دیواره سرخرگ‌. آنوریسم معمولاً در آئورت یا سرخرگ‌هایی که مغز، پاها، یا دیواره قلب را تغذیه می‌کنند، ایجاد می‌شود.

انواع

• آنوریسم کیسه‌­ای: تشکیل یک کیسه در یک طرف دیواره رگ خونی است.
• آنوریسم دوکی شکل: اتساع و باد کردن دیواره سرخرگ از همه طرف و به شکل دوک است.
• آنوریسم پاره شده: ترکیدن آنوریسم و خونریزی به داخل بافت‌­های اطراف است.

علائم و نشانه‌ها

• • آنوریسم در قفسه سینه باعث درد قفسه سینه، گردن، کمر و شکم می‌شود. درد ممکن است ناگهانی و تیز باشد.
  • آنوریسم در شکم باعث درد شدید کمر ، بی‌اشتهایی و کاهش وزن و وجود یک توده ضربان‌دار در شکم می‌شود.
  • آنوریسم در یک سرخرگ پا باعث نرسیدن خون به مقدار کافی به نقاط مختلف پا می‌شود. در نتیجه پا دچار ضعف و رنگ‌پریدگی می‌شود، یا اینکه متورم شده، رنگ آن به کبودی تغییر می‌کند. امکان دارد یک توده ضربان‌دار در ناحیه کشاله ران یا پشت زانو وجود داشته باشد.
  • آنوریسم در سرخرگ مغزی باعث سردرد ضربان‌دار، ضعف، فلج یا کرختی، درد پشت چشم، تغییر بینایی یا نابینایی نسبی و مساوی نبودن اندازه مردمک‌های چشم می‌شود.
  • آنوریسم در عضله قلب باعث نامنظم شدن ضربان قلب و علایم نارسایی احتقانی قلب می‌شود.
  • علائم خونریزی ناشی از آنوریسم مغزی به صورت سردرد بسیار شدید و ناگهانی است و معمولا بدون سابقه قبلی است.

علل شایع

• شایع‌ترین علت آنوریسم، افزایش فشارخون است که سرخرگ را ضعیف می‌کند.
• آترواسکلروز یا سخت شدن رگ‌ها
• ضعف مادرزادی سرخرگ به خصوص در مورد آنوریسم‌های سرخرگ‌هایی که در مغز وجود دارد.
• صدمه فیزیکی
• عفونت آئورت در اثر بیماری سیفلیس
• عفونت آئورت دراثر بیماری اندوکاردیت
• عفونت آئورت بعد از جراحی آئورت

عوامل تشدید کننده خطر

• سن بیشتر از 60 سال
• سابقه حمله قلبی
• فشارخون بالا
• مصرف سیگار
• چاقی
• سابقه خانوادگی ابتلا به تصلب شرایین

عوارض احتمالی

• سکته مغزی
• پاره ‌شدن آنوریسم‌. علایم پارگی بسته به مکان آنوریسم عبارت‌اند از: سردرد شدید، درد شدید و تند و تیز در قفسه سینه، شکم یا پا و از دست دادن هوشیاری‌.

تشخیص

تشخیص زود هنگام و درمان قبل از اینکه آنوریسم پاره شود، ضروری است.  تشخیص توسط پزشک با اخذ شرح حال و معاینه دقیق بیمار صورت می­‌پذیرد. در صورت نیاز از دیگر روش‌­های تشخیصی از جمله موارد زیر استفاده می­‌شود:

• آزمایش خون از لحاظ انعقادی
• نوار قلب

• آنژیوگرافی

• عکس‌برداری
• سی تی اسکن

• سونوگرافی
• بررسی مایع مغزی نخاعی در انوریسم مغزی

درمان

آنوریسم اغلب به کمک جراحی درمان‌پذیر است‌. در جراحی، رگ مصنوعی به جای آن قسمت از رگ که آنوریسم دارد، گذاشته می‌شود. آنوریسم مغزی نیاز به جراحی اورژانس دارد. داروهای ضدانعقادی برای جلوگیری از تشکیل لخته و داروهای ضددرد، پس از جراحی تجویز می‌شوند.