مدیریت بیماری
کلامیدیا
کلامیدیا، عفونت شایع منتقله از راه جنسی است. فرد ممکن‌است از ابتلا به بیماری اطلاع نداشته باشد زیرا در بسیاری از موارد علامت و نشانه‌ایی ندارد. کلامیدیا را می‌توان در مردان و زنان و در تمام گروه‌های سنی مشاهده کرد. هر چند در‌میان زنان جوان شایعتر است. کلامیدیا را می‌توان به راحتی درمان کرد اما به تأخیر انداختن و یا درمان نکردن آن مشکلات جدی‌تری در پی دارد.
علائم و نشانه‌ها
عفونت‌های کلامیدیایی در مراحل اولیه اغلب بدون علامت هستند و یا نشانه‌های خفیفی دارند. معمولا 1 تا 3 هفته پس از ابتلا به کلامیدیا، علائم ظاهر‌می‌شود. زمانی که علائم بیماری رخ می‌دهد، اغلب به قدری خفیف و گذرا است که نادیده گرفته می‌شود.
علائم و نشانه‌های عفونت کلامیدیا عبارتند از:
- ادرار کردن دردناک
- درد در ناحیه شکم
- ترشحات واژن در زنان
- ترشح از آلت جنسی در مردان
- رابطه جنسی دردناک در زنان
- خونریزی بین قاعدگی و بعد از رابطه جنسی در زنان
- درد بیضه در مردان
علل شایع
عامل ایجادکننده‌ی کلامیدیا، نوعی باکتری است و معمولاً بیشتر از طریق رابطه جنسی واژنی، دهانی و مقعدی انتقال می‌یابد. این بیماری ممکن‌است از طریق مادر به نوزاد در هنگام زایمان انتقال یابد که باعث ذات‌الریه یا عفونت جدی چشم در نوزاد می‌شود.
عوامل تشدیدکننده خطر
عوامل تشدیدکننده‌ی کلامیدیا عبارتند از:
- سن کمتر از 24 سال
- داشتن شرکای جنسی متعدد در یک سال گذشته
- استفاده مداوم از یک کاندوم
- داشتن سابقه‌ی عفونت جنسی
عوارض احتمالی
- سایر عفونت‌های مقاربتی: افراد مبتلا به کلامیدیا در معرض ابتلا به دیگر بیماریهای مقاربتی همچون سوزاک و ایدز هستند.
- بیماری التهابی لگن: عفونت رحم و لوله‌های رحمی که باعث درد لگن و تب می‌شود. عفونت‌های شدید موجب بستری شدن جهت دریافت آنتی‌بیوتیک داخل وریدی می‌شود. بیماری التهابی لگن به لوله‌های رحمی، تخمدان، رحم و دهانه رحم صدمه می‌زند.
- عفونت بیضه: کلامیدیا، لوله‌های بیضه را ملتهب کرده و منجر به تب، درد و تورم بیضه می‌شود.
- عفونت پروستات: عفونت کلامیدیا به پروستات نیز انتقال می‌یابد. عفونت پروستات باعث درد در هنگام و یا بعد از رابطه جنسی، تب و لرز، دفع دردناک ادرار و کمر درد می‌شود.
- عفونت نوزادان: در هنگام زایمان، عفونت کلامیدیا از واژن به نوزاد منتقل شده و باعث ذات‌الریه یا عفونت شدید چشم می‌شود.
- التهاب مفاصل: افراد مبتلا به کلامیدیا در خطر ابتلا به التهاب مفاصل هستند. این وضعیت معمولاً بر مفاصل، چشم‌ها و مجرای خروجی مثانه (لوله‌ای که ادرار را از مثانه خارج‌می‌کند) تأثیر می‌گذارد.
- ناباروری: کلامیدیا حتی زمانی که هیچ علامت یا نشانه‌ای ندارد، می‌تواند باعث زخم و انسداد لوله‌های رحمی شده و به ناباروری در زنان منجر شود.
تشخیص
در خصوص میزان خطر ابتلای دوباره به کلامیدیا و زمانهای لازم برای آزمایش‌های غربالگری با پزشک مشورت و اطلاعات لازم کسب شود. مراکز بهداشتی، آزمایش‌های غربالگری را در موارد زیر انجام می‌دهند:
- زنان 25 سال و یا جوانتر که از لحاظ جنسی فعال هستند. نرخ عفونت کلامیدیا در این گروه سنی بالاتر است، بنابراین آزمایش غربالگری سالانه توصیه می‌شود. حتی اگر در صورتی‌که فرد سال قبل آزمایش داده باشد، ولی شریک جنسی خود را عوض کرده باشد، باید دوباره آزمایش دهد.
- زنان باردار: در طول دوران بارداری این آزمایش انجام می‌شود.
- زنان و مردان در معرض خطر: در صورت داشتن شرکای جنسی متعدد، استفاده نکردن از کاندم در طول رابطه جنسی، رابطه جنسی مردان با هم، داشتن سابقه‌ی عفونت مقاربتی و یا ارتباط با شریک جنسی که دچار عفونت بوده است، باید این آزمایش انجام شود.
غربالگری و تشخیص بیماری کلامیدیا نسبتاً ساده است. آزمایش‌های تشخیصی عبارتند از:
- در زنان، برای تشخیص کلامیدیا از ترشحات دهانه رحم نمونهگیریمیشود. این کار را می‌توان در طول یک آزمایش پاپ‌اسمیر انجام داد. برخی زنان این کار را خود انجام می‌دهند.
- در مردان یک چوب باریک وارد آلت تناسلی شده تا نمونه‌ایی از مجرای ادرار گرفته شود. در برخی موارد، ممکن است از مقعد نیز نمونه‌گیری شود.
- نمونه ادرار در آزمایشگاه مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد تا عفونت تشخیص داده شود.
چنان‌چه فرد برای عفونت اولیه کلامیدیا درمان شده است، باید حدود سه ماه بعد دوباره این آزمایش‌ها را تکرار کند.
درمان
کلامیدیا با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شود. ممکن است یک دوره مصرف آنتی‌بیوتیک به مدت 5 تا 10 روز توصیه شود.
در اغلب موارد، عفونت ظرف یک تا دو هفته درمان می‌شود. در طول این مدت باید از فعالیت جنسی پرهیز شود. شریک یا شرکای جنسی، حتی با نداشتن هیچ گونه علامت یا نشانه، نیز باید تحت درمان قرار گیرند. در غیر این صورت، این عفونت به شرکای جنسی دیگر منتقل می‌شود. داشتن کلامیدیا و یا درمان قبلی، هیچ مصونیتی در مقابل عفونت مجدد ایجاد نمی‌کند.
مراجعه به پزشک
در صورتی که فرد علائمی مانند ترشحات در واژن یا آلت تناسلی مردانه یا مقعد و یا درد در هنگام ادرار را داشته باشد، بهتر است که به پزشک مراجعه کند. همچنین در صورتی که شریک جنسی دارای عفونت کلامیدیا باشد، مراجعه به پزشک ضروری است. پزشک به احتمال زیاد حتی در صورتی که فرد علائم خاصی نداشته باشد، داروهای آنتی‌بیوتیک را تجویز می‌کند.
