سوزاک، بیماری عفونی مقاربتی است که هر دو جنس- مرد و زن- را آلوده می‌کند. سوزاک اغلب بر مجرای خروجی مثانه، مقعد و گلو تأثیر می‌گذارد. در زنان، سوزاک می‌تواند دهانه رحم را آلوده کند. این بیماری اغلب در هنگام رابطه جنسی منتقل می‌شود.

 چنان‌چه مادر آلوده باشد، در هنگام زایمان عفونت به نوزاد منتقل می‏‌شود. در نوزادان، سوزاک اغلب بر چشم‌ها تأثیر می‌گذارد. این عارضه عفونت شایعی است که در بیشتر موارد هیچ پیامدی به همراه ندارد. گاهی اوقات افراد از آلوده شدن خود، آگاه نیستند. استفاده از کاندوم در طول رابطه جنسی و داشتن یک شریک جنسی بهترین راه برای جلوگیری از عفونت‌های جنسی است.

علائم و نشانه‌ها

در اکثر موارد، عفونت سوزاک هیچ گونه عارضه‌ایی ندارد. در صورت بروزعلائم، عفونت سوزاک می‌تواند بر مناطق مختلف بدن تأثیر بگذارد، اما معمولاً در دستگاه تناسلی دیده می‌شود.

سوزاک دستگاه تناسلی
علائم و نشانه‌ها در مردان عبارتند از:

• ادرار کردن دردناک
• ترشحات چرکی از آلت تناسلی
• درد یا تورم یکی از بیضه‌ها

علائم و نشانه‌ها در زنان عبارتند از:

• افزایش ترشحات واژن
• ادرار کردن دردناک
• خونریزی واژن بین قاعدگی‏ها یا بعد از رابطه جنسی
• درد شکم
• درد لگن

سوزاک در مناطق دیگر بدن

• مقعد: علائم و نشانه‌ها عبارتند از خارش مقعد، ترشح چرکی از مقعد، لکه‌های خون روشن در دستمال توالت و نیاز به فشار در هنگام دفع مدفوع.
• چشم‌ها: علائم عبارتند از درد چشم، حساسیت به نور و خروج چرک از یک یا هر دو چشم.
• مفاصل: اگر یک یا چند مفصل توسط میکروب‌ها آلوده شوند، ممکن‌است گرم، قرمز رنگ، متورم و بسیار دردناک شوند به ویژه در هنگام حرکت مفصل آسیب‌دیده.
• گلو: علائم و نشانه‌های عفونت گلو عبارتند از گلودرد و تورم غدد لنفاوی در گردن.

علل شایع

عامل بیماری سوزاک اغلب از فردی به فرد دیگر از طریق رابطه‌ی جنسی دهانی، مقعدی و واژنی منتقل می‌‏شود.

عوامل تشدیدکننده خطر

عوامل تشدیدکننده‌ی خطر ابتلا به عفونت سوزاک عبارتند از:

• کم سن بودن
• شریک جنسی جدید
• شرکای جنسی متعدد
• سابقه‌ی تشخیص سوزاک
• داشتن دیگر عفونت‌های جنسی

عوارض احتمالی

• ناباروری در زنان: سوزاک درمان نشده به رحم و لوله‌های رحمی ‌منتقل شده و باعث بیماری التهابی لگن می‌شود که این بیماری منجر به زخم شدن لوله‌های رحمی، ناباروری و عوارض بارداری می‏شود. بیماری التهابی لگن، یک عفونت جدی است که نیاز به درمان فوری دارد.
• ناباروری در مردان: سوزاک درمان نشده در مردان باعث التهاب بیضه می‎شود. التهاب بیضه قابل درمان است اما اگر درمان نشود ممکن‌است منجر به ناباروری شود.

• عفونت منتقله به مفاصل و دیگر مناطق بدن: عامل ایجاد کننده‌ی این بیماری می‌تواند از طریق جریان خون به دیگر قسمت‌های بدن، مانند مفاصل منتقل شود. تب، جوش پوستی، زخم‌های پوستی، درد مفاصل، تورم و سفتی علائم آن است.
• افزایش خطر ابتلا به ایدز: سوزاک احتمال ابتلا به عفونت ایدز را بیشتر می‌کند. افرادی که هم سوزاک و هم ایدز دارند می‌توانند هر دو را به راحتی به شریک جنسی خود منتقل کنند.
• عوارض در نوزادان: نوزادانی که در هنگام زایمان، سوزاک را از مادران خود گرفته‌اند، دچار نابینایی، زخم پوست سر و عفونت می‌شوند.

تشخیص

جهت تشخیص بیماری سوزاک آزمایش‌هایی انجام می‎شود که عبارتند از:

• آزمایش ادرار: جهت شناسایی میکروب‌های موجود در مجرای خروجی مثانه
• نمونه ترشحات عفونی گلو، مجرای خروجی مثانه، واژن و یا مقعد

• آزمایش خانگی سوزاک: خانم‏‌ها با استفاده از یک سواپ در خانه از واژن نمونه‌گیری می‏‌کنند و آن را به یک آزمایشگاه تخصصی می‌فرستند.
• آزمایش برای تشخیص سایر عفونت‌های جنسی

پزشک ممکن‌است آزمایش‌هایی جهت تشخیص دیگر عفونت‌های جنسی توصیه کند. سوزاک خطر ابتلا به این عفونت‌ها، به خصوص کلامیدیا را افزایش می‌دهد. آزمایش ایدز نیز برای افراد مبتلا به عفونت منتقله از راه جنسی انجام می‌شود. بسته به عوامل تشدیدکننده‌ی بیماری، انجام این نوع آزمایش‌ها مفید است.

درمان

• درمان سوزاک در افراد بزرگسال

بزرگسالان مبتلا به سوزاک با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شوند.

• درمان سوزاک در شریک جنسی

شریک جنسی نیز باید آزمایش‌هایی را انجام داده و تحت درمان قرار گیرد حتی اگر هیچ علائمی‌ ندارد. درمان او نیز مشابه همسرش است. در صورت عدم‌ درمان شریک جنسی، امکان ابتلا مجدد افزایش می‌یابد.

• درمان سوزاک در نوزادان

پس از زایمان مادر آلوده به سوزاک، سریعاً چشم نوزاد توسط دارو، ضدعفونی می‌شود تا از انتقال عفونت جلوگیری شود. چنانچه چشم نوزاد عفونی شد، برای درمان از آنتی‌بیوتیک استفاده می‌شود.