مدیریت بیماری
آشنایی با عمل هیسترکتومی
بیمار گرامی،
هیسترکتومی عملی است که در آن رحم برداشته می‌شود. پس از انجام این عمل:
- دیگر قاعدگی نخواهید داشت.
- امکان بارداری وجود نخواهد داشت.
بسته به نوع جراحی، دهانه رحم، لوله‌های رحمی و تخمدان‌ها ممکن است حفظ یا برداشته شوند.
چرا این عمل برای شما توصیه شده است؟
این جراحی ممکن است برای درمان یکی از موارد زیر انجام شود:
- خونریزی شدید یا غیرطبیعی رحمی
- فیبروم رحم
- آندومتریوز
- افتادگی رحم
- درد مزمن لگنی
- سرطان یا ضایعات پیش‌سرطانی دستگاه تناسلی زنان
- آدنومیوز یا سایر بیماری‌های رحم
انواع هیسترکتومی
- هیسترکتومی کامل
برداشتن رحم و دهانه رحم.
- هیسترکتومی ساب‌توتال (فوق گردنی)
برداشتن رحم و باقی ماندن دهانه رحم.
- هیسترکتومی رادیکال
برداشتن رحم، دهانه رحم و بخشی از بافت‌های اطراف که بیشتر در سرطان‌ها انجام می‌شود.
ممکن است همزمان:
- لوله‌های رحمی برداشته شوند.
- تخمدان‌ها نیز برداشته شوند.
روش انجام جراحی
جراحی ممکن است به یکی از روش‌های زیر انجام شود:
- شکمی (باز)
- واژینال
- لاپاراسکوپی
- لاپاراسکوپی کمک‌رباتیک
پزشک بر اساس شرایط شما مناسب‌ترین روش را انتخاب می‌کند.
فواید مورد انتظار
این جراحی می‌تواند موجب:
- برطرف شدن خونریزی‌های شدید
- کاهش دردهای لگنی
- بهبود کیفیت زندگی
- درمان یا پیشگیری از برخی سرطان‌ها
شود.
روش‌های جایگزین
بسته به بیماری شما، ممکن است گزینه‌های دیگری نیز وجود داشته باشد، از جمله:
- درمان دارویی
- هورمون‌درمانی
- هیستروسکوپی
- میومکتومی
- آمبولیزاسیون شریان رحمی
- پیگیری و مراقبت بدون جراحی
در برخی موارد، هیسترکتومی تنها گزینه درمانی مناسب نیست و می‌توان روش‌های دیگر را نیز بررسی کرد.
عوارض و خطرات احتمالی
اگرچه هیسترکتومی یکی از اعمال جراحی نسبتاً ایمن است، اما مانند هر عمل جراحی ممکن است با عوارضی همراه باشد:
عوارض شایع
- درد پس از عمل
- خونریزی واژینال خفیف
- یبوست
- خستگی
عوارض مهم
- خونریزی شدید
- عفونت
- آسیب به مثانه، حالب یا روده
- لخته شدن خون در پاها یا ریه
- نیاز به جراحی مجدد
- عوارض بیهوشی
- مرگ (بسیار نادر)
تأثیر بر باروری و یائسگی
- پس از هیسترکتومی امکان بارداری وجود نخواهد داشت.
- اگر تخمدان‌ها حفظ شوند، معمولاً هورمون‌های زنانه همچنان تولید می‌شوند.
- در صورت برداشتن هر دو تخمدان، علائم یائسگی بلافاصله شروع خواهد شد.
دوران نقاهت
- معمولاً طی چند روز تا چند هفته بهبود حاصل می‌شود.
- بازگشت کامل به فعالیت‌های عادی ممکن است ۴ تا ۶ هفته طول بکشد.
- راه رفتن زودهنگام برای پیشگیری از لخته شدن خون توصیه می‌شود.
- تا زمان اجازه پزشک از بلند کردن اجسام سنگین و رابطه جنسی خودداری نمایید.
مواردی که باید فوراً به پزشک اطلاع دهید
در صورت بروز هر یک از موارد زیر، سریعاً مراجعه نمایید:
- تب و لرز
- خونریزی شدید
- درد شدید شکم
- ترشحات بدبو
- تنگی نفس
- درد یا تورم ساق پا
- تهوع و استفراغ شدید
عوارض و خطرات احتمالی هیسترکتومی در همه بیماران یکسان نیست و بسته به سن، بیماری‌های زمینه‌ای، علت انجام جراحی، روش جراحی و شرایط اختصاصی هر بیمار، نوع و احتمال بروز عوارض می‌تواند متفاوت باشد. و شدت، نوع و احتمال بروز عوارض می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. این موضوع یکی از اصول مهم رضایت آگاهانه است و در منابع معتبر بین‌المللی نیز بر آن تأکید شده است.
عوامل مؤثر بر تفاوت عوارض عبارت‌اند از:
۱. سن و وضعیت عمومی بیمار
- سن بالاتر
- چاقی
- سوءتغذیه
- مصرف سیگار یا الکل
می‌توانند خطر عفونت، خونریزی و لخته شدن خون را افزایش دهند.
۲. بیماری‌های زمینه‌ای
وجود بیماری‌هایی مانند:
- دیابت
- فشار خون بالا
- بیماری‌های قلبی و ریوی
- اختلالات انعقادی
- کم‌خونی
ممکن است احتمال بروز برخی عوارض را بیشتر کند.
۳. علت انجام هیسترکتومی
جراحی برای سرطان‌های زنان، آندومتریوز شدید یا چسبندگی‌های وسیع معمولاً پیچیده‌تر بوده و ممکن است با خطر بیشتری همراه باشد.
۴. نوع جراحی
خطرات و مدت بهبودی در روش‌های مختلف (شکمی، واژینال، لاپاراسکوپی یا روباتیک) یکسان نیست.
۵. جراحی‌های قبلی شکم یا لگن
وجود چسبندگی ناشی از سزارین یا جراحی‌های قبلی می‌تواند احتمال آسیب به مثانه، حالب یا روده را افزایش دهد.
۶. برداشتن یا حفظ تخمدان‌ها
اگر هر دو تخمدان برداشته شوند، بیمار دچار یائسگی جراحی شده و ممکن است علائمی مانند گرگرفتگی، خشکی واژن و افزایش خطر پوکی استخوان در آینده ایجاد شود.
۷. شرایط حین عمل
گاهی برخی مشکلات یا عوارض فقط در زمان جراحی مشخص می‌شوند و ممکن است نیاز به اقدامات اضافی یا تغییر روش جراحی وجود داشته باشد.
