از دست دادن بویایی می‌تواند به صورت جزئی یا کامل اتفاق بیفتد، البته از دست دادن کامل بویایی تقریبا نادر است. این وضعیت، بسته به علت آن می‌تواند موقتی یا دائمی باشد.
با اینکه برخی از مواقع ممکن است از دست دادن بویایی نشانه یک مسئله جدی باشد اما لزوما به تنهایی جدی نیست. البته، وجود یک حس بویایی سالم برای درک کامل طعم و مزه غذاها ضروری است. از دست دادن بویایی موجب از دست رفتن علاقه شما به خوردن می‌شود که این مسئله به کاهش وزن، سوء تغذیه یا حتی افسردگی منجر می‌گردد.
علل شایع
سرماخوردگی معمولی شایع‌ترین علت از دست دادن جزیی و موقت بویایی می‌باشد که این مسئله به خودی خود رفع می‌شود. هرگونه انسداد مجاری بینی مانند پولیپ ممکن است موجب از دست دادن جزیی بویایی شود. افزایش سن یا حتی تومور مغزی نیز ممکن است موجب از دست دادن کامل و دائمی بویایی شود.
از دست دادن بویایی ممکن است در اثر تحریک موقتی یا دائمی، یا از بین رفتن غشاء مخاطی داخل بینی ایجاد شود. این شرایط در اثر موارد زیر اتفاق می‌افتد:
- سینوزیت حاد (عفونت سینوس‌ها)
- سرماخوردگی معمولی
- تب یونجه (ورم غشاء مخاطی حساسیتی بینی)
- آنفولانزا
- ورم غشاء مخاطی غیرحساسیتی بینی (گرفتگی مزمن یا عطسه غیر مرتبط با آلرژی)
از دست دادن بویایی می‌تواند به واسطه انسداد جریان هوا در بینی اتفاق بیفتد. این انسدادها عبارتند از:
- تغییر شکل استخوان درون بینی
- پولیپ بینی
- تومور
سیستم بویایی، که حس بویایی را ایجاد می‌کند، متشکل از گیرنده‌هایی در لایه مخاطی بینی است که اطلاعات را از طریق عصب‌ها به مغز منتقل می‌کند. در صورت آسیب یا از بین رفتن هر بخشی از مسیر بویایی، حس بویایی از دست می‌رود. این مسئله در نتیجه موارد زیر اتفاق می‌افتد:
- افزایش سن
- بیماری آلزایمر
- اتساع عروقی مغز
- انجام عمل جراحی بر روی مغز
- تومور مغزی
- قرار گرفتن در معرض حشره‌کش‌ها یا حلال‌های شیمیایی خاص
- دیابت
- اختلال هورمونی
- سوء تغذیه
- مصرف دارو (به عنوان مثال برخی از داروهای فشارخون بالا)
- بیماری ام اس
- بیماری پارکینسون
- پرتودرمانی
- جراحی پیوندی بینی
- کمبود روی
- بعضی از بیماری‌های دیگر
زمان مناسب مراجعه به پزشک
از دست دادن بویایی ناشی از سرماخوردگی، آلرژی، یا عفونت‌های سینوسی پس از چند روز به خودی خود رفع می‌شود. اگر این طور نشد، با پزشک خود مشورت کنید تا شرایط خطرناک احتمالی را بررسی نماید. برخی از مواقع از دست دادن بویایی، بسته به علت آن، قابل درمان است. پزشک می‌تواند برای درمان عفونت باکتریایی یا رفع انسداد مجاری بینی آنتی بیوتیک تجویز کند. در سایر موارد، از دست دادن بویایی دائمی می‌باشد. به ویژه اگر بالای 60 سال باشید، ممکن است بویایی‌تان را از دست دهید.