سندرم متابولیک مجموعه‌ای از اختلالات فشارخون بالا، قندخون بالا، افزایش چربی اطراف کمر و سطح غیرطبیعی کلسترول است که با هم اتفاق می‌افتند، که خطر بروز بیماری‌های قلبی و دیابت را افزایش می‌دهند. داشتن تنها یکی از این شرایط به معنای ابتلا به سندرم متابولیک نیست. با این‌حال هر یک از این شرایط به تنهایی خطر بروز دیگر بیماری‌ها را نیز افزایش می‌دهد.
اگر به سندرم متابولیک یا هر یک از مولفه‌های آن مبتلا هستید، تغییر سبک زندگی، خطر بروز دیگر بیماری‌ها را کاهش یا حتی از بین می‌برد.

علائم و نشانه‌ها

بیش‌تر اختلالات مرتبط با سندرم متابولیک علائم آشکاری ندارند. یکی از نشانه‌های بارز، افزایش دور کمر است. اگر قندخون افزایش پیدا کند، ممکن‌است فرد متوجه علائم و نشانه‌های دیابت (افزایش تشنگی و ادرار، خستگی و تاری دید) شود.

 اگر حداقل یک جزء از شرایط فوق را دارید، از پزشک خود بپرسید که آیا برای سایر علائم سندرم به آزمایش و درمان نیاز دارید.

سندرم متابولیک درصورت داشتن حداقل سه مورد ازعلائم زیر تشخیص داده شود:

• دور کمر 88 سانتی‌متر یا بیش‌تر در زنان و 102 سانتی‌متر یا بیش‌تر در مردان
• فشارخون بالاتر از 130/85 میلیمتر جیوه، به صورت مداوم
• عدم توانایی در کنترل قندخون (مقاوم به انسولین)
• سطح بالای چربی خون و سطح پایین چربی خوب بدن (HDL)
• افزایش خطر ایجاد لخته‌های خون مانند ترومبوز ورید عمقی

عوامل تشدید کننده خطر

عوامل زیر خطر بروز سندرم متابولیک را افزایش می‌دهند:
•سن: با افزایش سن خطر بروز سندرم متابولیک نیز افزایش می‌یابد.
•اضافه وزن و چاقی: وزن زیاد، به ویژه در ناحیه شکم، خطر بروز سندرم متابولیک را افزایش می‌دهد.
•دیابت: اگر در زمان بارداری مبتلا به دیابت شوید یا اگرسابقه ابتلا به دیابت نوع 2 را داشته باشید، بیش‌تر درمعرض ابتلا به سندرم متابولیک خواهید بود.

عوارض احتمالی

ابتلا به سندرم متابولیک خطر بروز دیابت و بیماری قلبی و عروقی را نیز افزایش می‌دهد:

• دیابت

اگر در سبک زندگی تغییر ایجاد نشود و وزن تحت کنترل قرار نگیرد، مقاومت در برابر انسولین بروز خواهد کرد و سطح قندخون، افزایش خواهد یافت. این امر منجر به بروز دیابت می‌شود.

• بیماری قلبی و عروقی

 کلسترول و فشارخون بالا، باعث تنگی و سفتی رگ‌ها می‌شوند و این امر نیز منجر به حمله قلبی و سکته می‌شود.

درمان

هدف اصلی درمان کاهش خطر ابتلا به بیماری قلبی است. درمان ابتدا به منظور کاهش کلسترول و فشارخون بالا و کنترل دیابت (در صورت وجود این شرایط) انجام می‌شود.

هدف دوم درمان، جلوگیری از بروز دیابت نوع 2 است، عوارض طولانی‌مدت دیابت اغلب شامل بیماری‌های قلبی و کلیوی، کاهش بینایی و قطع پا یا انگشتان است.

ممکن‌است پزشک برای کنترل عوارض فوق دارو تجویز کند. طبق تجویز پزشک، تمام داروها باید به طور مرتب مصرف شود. مقدار دارو نباید تغییر کند و هیچ دوز دارویی حذف شود، مگر اینکه پزشک بگوید.