میوکاردیت، التهاب ماهیچه‌های قلب است. میوکاردیت برعضله‌ی قلب و امواج الکتریکی قلب اثر می‌گذارد، همچنین توانایی پمپاژ قلب را کاهش داده و باعث غیرطبیعی شدن ضربان قلب می‌شود (آریتمی).

معمولاً یک عفونت ویروسی عامل این بیماری است، اما این بیماری می‌تواند نتیجه‌ی عکس‌العمل بدن به یک دارو هم باشد. میوکاردیت شدید، قلب را ضعیف می‌کند، بنابراین قلب نمی‌تواند خون کافی به بقیه‌ی بدن برساند، همچنین ممکن است لخته‌های خون در قلب ایجاد شده و منجر به سکته یا حمله‌ی قلبی شود. درمان میوکاردیت، بستگی به علت ایجاد این بیماری دارد.

علائم و نشانه‌ها

اگر علائم بیمارخفیف باشد یا بیماری در مراحل اولیه‌ قرارداشته باشد، ممکن است هیچ علامتی دیده نشود یا علائم خفیف مانند درد قفسه سینه یا تنگی نفس ایجاد شود.

در مواردی که بیماری شدید شود، علائم و نشانه‌های میوکاردیت متفاوت‌اند، که بستگی به علت بیماری دارد. علائم شایع میوکاردیت عبارتند از:

• درد قفسه سینه
• غیرطبیعی و نامنظم شدن ضربان قلب
• تنگی نفس در حالت استراحت یا در حین فعالیت
• جمع شدن مایع دربدن که باعث ورم پاها می‌شود.
• خستگی خیلی زیاد
• علائم عفونت‌های ویروسی مانند: سردرد، بدن درد، درد مفاصل، تب، گلودرد یا اسهال.

علائم میوکاردیت در کودکان

زمانی که یک کودک به میوکاردیت مبتلا می‌شود، علائم و نشانه‌های بیماری عبارتند از:

• تب
• غش کردن
• اختلالات تنفسی
• تنفس سریع
• تند شدن ضربان قلب

علل شایع

در اغلب اوقات، علت اصلی میوکاردیت مشخص نیست. اما می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ویروس‌ها

 بسیاری از ویروس‌ها با بیماری میوکاردیت درارتباط هستند، از جمله ویروس‌هایی که باعث سرماخوردگی می‌شوند، ویروس هپاتیت بی و سی، ویروس ایجاد کننده جوش‌های پوستی که معمولاً در کودکان ایجاد می‌شوند. همچنین ویروس تبخال از عوامل ایجاد کننده این بیماری هستند.

• باکتری‌ها

 باکتری‌های متعددی می‌توانند باعث میوکاردیت شوند از جمله، باکتری استرپتوکوکوس، باکتری عامل دیفتری و باکتری عامل بیماری لایم (بیماری لایم عبارت است از یک دانه قرمزرنگ پوستی که پس از هفته‌ها یا ماه‌ها، علائم آن بر روی دستگاه عصبی مرکزی، دستگاه قلب و عروق و مفاصل اثر می‌گذارد).

• انگل‌ها

انگل‌هایی که باعث بیماری میوکاردیت هستند، از طریق حشرات منتقل می‌شوند.

• قارچ‌ها

قارچ‌هایی مثل هیستوپلاسما، که اغلب در مدفوع پرندگان یافت می‌شوند، می‌توانند بیماری میوکاردیت را ایجاد کنند، بخصوص در افرادی که دستگاه ایمنی ضعیفی دارند.

عوامل تشدید کننده خطر

• داروها یا مواد مخدر غیرمجازی که باعث حساسیت یا مسمومیت می‌شوند.

این مواد عبارتند از آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند پنی‌سیلین و داروی سالفو نامید، برخی از داروهای ضد تشنج و برخی از مواد مخدر مانند کوکائین.

• مواد شیمیایی یا پرتوزا

قرار گرفتن در معرض برخی مواد شیمیایی مانند مونوکسید کربن و مواد پرتوزا، گاهی می‌توانند باعث میوکاردیت شوند.

 عوارض احتمالی

میوکاردیت شدید می‌تواند آسیب‌های دائمی به قلب برساند که عبارتند از:

• نارسایی قلبی

میوکاردیت درمان نشده باعث کاهش توانایی قلب در پمپاژ خون می‌شود. برای درمان نارسایی قلبی شدید ایجاد شده توسط میوکاردیت، پیوند قلب انجام می‌شود.

• حمله قلبی یا سکته قلبی

اگرعضله‌ی قلب بیمار دچار آسیب شده و نتواند خون را پمپاژ کند، خون جمع شده در قلب لخته می‌شود. اگر لخته‌ی خون، سرخرگ‌های قلبی را مسدود کند، بیمار دچار حمله‌ی قلبی می‌شود. اگر لخته‌های خون به سرخرگ‌های مغزی منتقل و این سرخرگ‌ها را مسدود کنند بیمار به سکته مغزی مبتلا می‌شود.

• تند شدن ضربان قلب و بی‌نظمی در ضربان قلب (آریتمی)

آسیب به عضله‌ی قلب می‌تواند باعث آریتمی شود.

• مرگ ناگهانی

برخی از بی‌نظمی‌های خاص قلبی می‌توانند منجر به ایست قلبی شده و اگر به سرعت درمان نشوند، منجر به مرگ خواهد شد.

تشخیص

تشخیص به موقع این بیماری، یک راه اساسی برای جلوگیری از آسیب‌های بلندمدت به قلب است. بعد از معاینه‌ بدنی، پزشک ممکن است انجام برخی آزمایشات و روش‌های تشخیصی را برای تأیید تشخیص خود به بیمار پیشنهاد دهد. این روش‌های تشخیصی شامل موارد زیر است:

• گرفتن نوار قلب (الکتروکاردیوگرافی)

این روش، نشان دهنده‌ی فعالیت الکتریکی قلب است و می‌تواند در تشخیص بی‌نظمی قلبی به پزشک کمک کند.

• • تصویربرداری با اشعه ایکس

  در این روش، تصاویری از حالت و اندازه‌ی قلب تهیه می‌شود که می‌تواند جمع شدن آب در اطراف قلب و همچنین نارسایی قلبی را نشان دهد.

  • ام. آر .آی

  ام. آر. آی؛ اندازه، ساختمان قلب و التهاب ماهیچه‌ی قلب را مشخص می‌کند.

• • اکوکاردیوگرافی

  در این روش، با استفاده از امواج صوتی تصاویر متحرکی ایجاد می‌شود که نشان دهنده‌ی ضربان قلب هستند، این روش برای تشخیص اندازه قلب، فعالیت قلب، ضعیف بودن پمپاژ قلب، مشکلات دریچه‌ها و همچنین وجود لخته یا جمع شدن آب در قلب به کار می‌رود.

• • آزمایشات خون

  این آزمایشات، به منظور شمارش گلبول‌های قرمز و سفید و همچنین سطح برخی آنزیم‌های خاص در خون انجام می‌شود. آزمایش خون همچنین می‌تواند وجود عفونت را درخون نشان دهد.

  • کاتتریزاسیون قلبی و بیوپسی

  پزشک یک لوله‌ی کوچک (کاتتر) را در رگ اصلی پا، یا گردن وارد کرده و به سمت قلب هدایت می‌کند و با ابزار خاصی، نمونه‌ی کوچکی از عضله‌ی قلب را برداشته و به پاتولوژی می‌فرستد.

درمان

در بعضی موارد، میوکاردیت به خودی خود بهبود می‌یابد و بیمار به طور کامل از این بیماری خلاص می‌شود. برای درمان میوکاردیت، بیش‌ترعلائم ایجاد شده درمان می‌شوند مانند درمان نارسایی قلبی.

در میوکاردیت خفیف، بیمار باید از انجام ورزش برای حداقل شش ماه اجتناب کند. استراحت و دارو هم برای مبارزه با عفونت‌های عامل میوکاردیت، به بدن کمک می‌کند.

درصورت ایجاد نارسایی قلبی یا آریتمی، پزشک بیمار را بستری کرده  و داروهایی را برای درمان وی تجویز می‌کند. اگر قلب بیمار ضعیف شده باشد، پزشک ممکن است داروهایی برای کاهش فشار بر قلب و کمک به خارج شدن آب اضافی در بدن  تجویز کند.

وسایل کمکی برای پمپاژ خون

این وسایل، پمپ‌های مکانیکی هستند که به پمپاژ خون از بطن‌ها به سرتاسر بدن کمک می‌کنند. این وسایل برای بیمارانی استفاده می‌شوند که قلب آن‌ها ضعیف شده و یا دچار نارسایی قلبی شده‌اند. این درمان ممکن است در زمان انتظار بیمار برای پیوند قلب مورد استفاده قرار بگیرد.

• قرار دادن بالون پمپ درون سرخرگ آئورت

پزشک یک لوله‌ی باریک (کاتتر) را وارد یک رگ اصلی پا کرده و آن را به سمت قلب هدایت می‌کند. پزشک همچنین یک بالون را به انتهای کاتتر متصل کرده و با باد کردن و خالی کردن باد این بالون، به بهبود جریان خون درسرخرگ آئورت و کاهش فشار بر قلب کمک می‌کند.

• بعضی از بیماران ممکن است به آسیب شدید و غیرقابل بازگشت ماهیچه‌ی قلب مبتلا شوند و تا پایان عمر نیاز به مصرف دارو داشته باشند، درحالیکه برخی دیگر ممکن است تنها برای یک دوره‌ی چند ماهه دارو مصرف کنند و سپس به طور کامل درمان شوند.در هر دو حالت، پزشک به بیمار توصیه می‌کند که مراقبت و درمان  خود را پیگیری کند.