• تا جايی که می‌توانید آرام باشید.
• تلویزیون و رادیو را خاموش کنید.
• به آرامی‌ و آهستگی صحبت نماييد.
• بیمار را تشویق کنید که بیشتر بنشیند و صحبت کند.
• از او بخواهید که در مورد حالات خودش (ترس، نگرانی و …) صحبت کند.
• از بیان جملاتی مانند «چرا مثل بچه‌ها رفتار می‌کنی»، «این چه کارهایی است که انجام می‌دهی» اجتناب کنید.
• بالای سر بیمار نایستید و خیلی به او نزدیک نشوید.
• بیمار را تحقیر نکنید و با او جر و بحث نکنید.
• تا جایی که مقدور است در شرايط بحرانی بيمار، با وی تماس چشمی‌ برقرار نکنید.
• مسیر خروجی منزل را در مقابل او سد نکنید.
• در حضور بيمار با سایر اعضای خانواده جر و بحث نکنید.
• او را تشویق کنید با شما و یا فردی که رابطه خوبی با او دارد به بیمارستان برود.
• اگر نتوانستید بیمار را آرام کنید، ممکن است شرایط خطرناکی برای دیگر اعضای خانواده یا خود بیمار پیش آید، در این صورت با پليس، اورژانس 115 يا اورژانس اجتماعی تماس بگیرید.

• علی‌رغم اعتقاد غلط بیمار، صادقانه با او روبرو شوید و او را بپذیرید.
• صبور باشید و در جلب اعتماد بیمار نسبت به خود عجول نباشید.
• اگر بيمار به دليل سوء ظن يا ترس از مسموم شدن، از غذا خوردن خودداری كرد. غذای كنسرو شده به طور كه خودش درش را باز كند برايش آماده كنيد.
• در ذهن خود به بیمار حق دهید.
• او با چنین اعتقادی که دارد، باید وحشت زده باشد و رفتار آزار دهنده‌ای از خود نشان دهد. لذا از سرزنش کردن، مسخره کردن، توهین و قضاوت عجولانه جداً بپرهیزید.
• از هرگونه بحث و گفتگو به منظور تغییر اعتقاد بیمار، پرهیز کنید، زیرا او فعلاً ظرفیت لازم برای قبول دلائل شما را ندارد.
• مواظب پیام‌های غیرکلامی‌خود مانند خندیدن، نگاه کردن، نحوه ایستادن، نشستن، فاصله خود با او، تماس فیزیکی، حرکات چهره و بدن و … باشید، زیرا بیمار به همه حالات اطرافيان توجه كامل دارد.
• پچ پچ کردن و در گوشی صحبت کردن، شک بیمار را تشدید می‌کند، لذا از اینگونه کارها اجتناب نمایید.
• در صورتی که بیمار جویای نظر شما باشد و شرایط را مساعد می‌بینید، می‌توانید چنین اظهار نظر کنید:
• با وجود اینکه شما چنین اعتقادی دارید، من با نظر شما موافق نیستم هر چند به نظر شما احترام می‌گذارم.
• منتظر سست شدن اعتقاد غلط و یا هذیان بیمار بمانید. مصرف منظم دارو به تدریج این کار را خواهد کرد و بیمار پس از مدت کوتاهی از حالت هذیان خارج می‌شود و در اعتقاد غلط خود دچار شک و ترديد شده، نهایتاً آن را پاک می‌کند.

• از نزدیک شدن به بیمار و دست زدن به او پرهیز کنید. گاهی این رفتار موجب تحریک بیشتر بیمار می‌گردد و بر خشم او می‌افزاید.
• پس از شناخت عوامل برانگیزاننده خشم بیمار، سعی کنید احساسات او را درک نموده و به بیمار فرصت دهید تا بتواند با صحبت كردن، مشکل خود را بیان نمايد.
• برای شناخت عوامل برانگیزاننده خشم، اجازه ابراز عواطف و نشان دادن همدردی با بیمار کمک کننده است. برای مثال به بیمار بگویید: «عصبانی به نظر می‌رسید»، «چیزی شما را عصبانی کرده است»، «به نظر می‌رسد که حالتان خوب نیست». این جملات به بیمار اجازه می‌دهد تا با صحبت کردن، خود را تخلیه کند و در عین حال تا حدودی مشکلات خود را بشناسد.
• با بیمار به نحوي برخورد کنید که نشان دهد او را به گرمی‌ پذیرفته‌اید. گویا به او حق می‌دهید که از چیزی نگران باشد، مثلاً با گفتن جملاتی نظير «من مایلم مشکل شما را گوش کنم»، «نگران شما هستم»، «حتماً اتفاق ناگواری شما را ناراحت کرده است» به او نشان می‌دهید که به علت رفتار پرخاشگرانه، مورد شماتت قرار نخواهد گرفت.
• از آنجا که بیمار خشمگین چندان منطقی نمی‌اندیشد، پس بهتر است زیاد حرف نزنید و از جملات پیچیده استفاده نکنید.
• وقتي بيمار مضطرب است، رفتار پرخاشگرانه و تهاجمی او را با فعاليت‌های حركتی مانند مشت زدن به كيسه بوكس تغيير جهت دهيد، فعاليت جسمی (ورزش) روشی امن و مؤثر جهت تخليه تنش انباشته شده است.
• کسانی که تحمل کمتری دارند، بهتر است با بیمار روبرو نشوند، زیرا عصبانیت آن‌ها شعله خشم بیمار را بیشتر می‌کند. لذا توصیه می‌شود کسانی با بیمار روبرو شوند که بیشتر مورد اعتماد وی باشند.
• در مواجهه با بیمار خشمگین نبایستی به تنهایی در مقابل او قرار بگیرید و بهتر است چند نفر مراقب او باشند. در بسیاری از موارد وقتی بیمار خود را در مقابل چند نفر ببیند ترجیح می‌دهد تسلیم شود.
• گاهی بیمار شروع به صحبت و گریه می‌کند، در این مواقع بایستی اجازه داد بیمار احساسات خود را تخلیه کند.
• در صورت بالا بودن شدت پرخاشگری و خشونت بيمار و عدم کنترل وضعیت وی از طریق رهنمودهای بالا با پلیس 110 یا اورژانس 115 يا اورژانس اجتماعی 123 تماس بگیرید و بگویید که برای درمان طبی و کنترل رفتار خشونت آمیز بیمارتان احتیاج به کمک آن‌ها دارید.
• در صورتي كه علائم توهم و هذيان بيمار تحت كنترل قرار گرفته باشد ولي همچنان رفتارهای پرخاشگرانه از خود نشان دهد بهتر است مراتب را به اطلاع روان پزشك معالج برسانيد.
• برخی از داروهایی که در درمان اینگونه بیماران به کار می‌روند، اثر ضدپرخاشگری دارند و می‌توانند تا حد زیادی این رفتارها را در بیمارتان کاهش دهند.

• از خودگویی‌های مثبت استفاده کنید، یعنی همیشه توانمندی‌ها و علل مراقبت از بیمار را برای خود بازگو کنید.
• بر توانایی‌ها و تکالیف خود تمرکز کنید، یعنی برگه‌ای را برداشته و توانمندی‌ها و وظایفی را که در قبال بیمار پذیرفته‌اید ثبت کنید و راه‌های انجام آن را بشناسید.
• پیدا کردن مؤسسات حمایتی و بررسی راه‌های کمک آن‌ها
• سرگرمی‌هایی را برای خودتان در نظر بگیرید.

• در اتاق بیمار به کاری مشغول شوید.
• در صورت تمایل بیمار با او قدم بزنید.
• برای شروع صحبت با بیمار سعی کنید انتخاب موضوع صحبت را در اختیار بیمار قرار دهید تا بر حسب علایق و سلیقه‌های او عمل شود.
• هرگز با تندی با بیمار صحبت نکنید یا از عقاید بیمار نخندید.
• به داستان بیمار گوش دهید، ولی نه موافقت و نه رد کنید.

• با بیمار درخصوص ازدواج گفتگو كنید.
• تا حد امكان روشن و شفاف صحبت كنید.
• سعی نكنید دریكی دو جلسه به نتیجه برسید، می‌توانید موضوع گفتگو را باز گذاشته و تا حصول نتیجه به مذاكره خود ادامه دهید.
• گفتگو را به صحنه‌ی بحث و بگو مگو نكشانید.
• سعی نكنید چیزی را به بیمار تحمیل كنید.
• صحبت و مذاكره در مورد ازدواج معمولاً با خجالت و رودربایستی همراه است، ولی بهتر است گام به گام، مذاكرات شفاف‌تر شود.
• مذاكره در خصوص ازدواج، خصوصی و بدون حضور سایر اعضا خانواده و فرزندان باشد.
• در گرفتن پاسخ و اخذ تصمیم عجله نكرده و فقط به پاسخ بله یا خیر از سوی بیمار اكتفا نكنید.
• همسر بیمار از بیماری وی اطلاعات لازم را داشته باشد.
• به سؤالات همسر آینده بیمار با متانت و بدون مخفی كاری پاسخ داده شود. در صورت لزوم همسر آینده بیمار می‌تواند با اجازه بیمار، نزد پزشك معالج رفته و اطلاعات لازم در حد آگاهی‌های لازم برای خود كسب نماید.
• در صورت ازدواج دائم، پیش از ازدواج، نظر هر دو طرف را در مورد زندگی مشترك بدون فرزند جویا شویم.
• مسئولیت پذیری، كسب درآمد بیشتر و اداره خانواده از مواردی هستند كه بهتر است از پیش چاره اندیشی شده باشند.

• مصرف دارو به‌ وسيله مرد مبتلا به سایکوز تاثيری روی جنين ندارد اما در مورد بانوی مبتلا مصرف داروها در 3 ماه اول بارداری ممنوع است.
• بچه‌دار شدن بيماران مبتلا، گرچه منعی ندارد اما تشويق هم نمی‌شود زيرا گذشته از احتمال سرايت ژنتيك بيماری به فرزند، استرس‌های ناشی از فرزندپروری ممكن است باعث تشديد بيماری يا تظاهر دوباره آن در پدر يا مادر مبتلا به اسكيزوفرنی شود.
• خانواده بیمار توجه كنند كه حتی پس از ازدواج، حمایت‌های خود را از بیمار دریغ نكنند.
• حتی همسر بیمار را برای ایفای بهتر نقش خود از حمایت و محبت دو چندان خود برخوردار سازند، چرا كه حمایت مضاعف ازهمسر بیمار باعث حمایت بیشتر از خود بیمار خواهد شد.

• بيمار را به خوابيدن در طول روز تشويق نكنيد تا شب بخوابد.
• دريافت نوشيدنی‌های كافئين‌دار مانند چای، قهوه و نوشابه كولا را هنگام خواب محدود كنيد ممكن است مانع خواب و استراحت بيمار شود.
• از روش‏‌هايی كه به خواب رفتن را سريع می‌كند مانند نوشيدنی گرم غير محرك (مثل شير)، غذای سبک، مختصر و حمام ولرم يا ماساژ پشت استفاده كنيد.
• سعی کنید بیمار در طول روز سرگرم و خسته شود.
• محرك‌های محيطی مثل (نور زياد، تعداد افراد، سر و صدا، تزئينات شلوغ) را كاهش دهيد. زيرا در اين محيط بيمار مضطرب می‌شود.

 اگر یکی از اعضای خانواده‌تان رفتاری مبنی بر فقدان ارتباط با واقعیت از خود بروز می‌دهد و علائمی‌ مانند:

• میل شدیدی به صدمه زدن به خود یا دیگران پیدا کنند.
• احساس ناامیدی شدیدی داشته باشند.
• قادر به مراقبت از خود نباشند.
• نمی‌توانند خانه را ترک کنند.
• اگر علی‌رغم درمان علائم بیماری تشدید یابد.
• اگر هرگونه شکی نسبت به ایمنی او وجود دارد، سریعاً او را به نزدیکترین مرکز اورژانس برای بررسی ببرید.
• در صورتی که عوارض داروها را مشاهده نمودید.