رابدومیوسارکوما نوعی سرطان نادر بافت نرم است که به طور خاص بافت عضلانی اسکلتی یا بعضی اوقات اندام‌های تو خالی مانند مثانه یا رحم ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند در هر سنی رخ دهد، اما بیشتر اوقات کودکان را درگیر می‌کند.

اگرچه رابدومیوسارکوما می‌تواند در هر نقطه از بدن ایجاد شود، اما به احتمال زیاد از نواحی زیر شروع می‌شود:

• ناحیه سر و گردن
• سیستم ادراری، مانند مثانه
• سیستم تولید مثل، مانند واژن، رحم و بیضه‌ها
• بازوها و پاها

پیش آگهی و تصمیمات درمانی به نوع رابدومیوسارکوما، محل شروع، اندازه تومور و گسترش سرطان بستگی دارد. درمان معمولا با ترکیبی از جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی انجام می‌شود.

علائم و نشانه‌ها

علائم و نشانه‌های رابدومیوسارکوما به محل سرطان بستگی دارد.

به عنوان مثال، اگر سرطان در ناحیه سر یا گردن باشد، علائم و نشانه‌ها ممکن است شامل موارد دیگر باشد:

• سردرد

• برجستگی یا تورم چشم
• خونریزی در بینی، گلو یا گوش‌ها

اگر سرطان در سیستم ادراری یا تولید مثل باشد، علائم و نشانه‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• مشکل ادرار و خون در ادرار
• مشکل در حرکات روده
• توده یا خونریزی در واژن یا راست روده

اگر سرطان در بازوها یا پاها باشد، علائم و نشانه‌ها ممکن است شامل موارد دیگر باشد:

• تورم یا توده‌ای در بازو یا پا
• درد در ناحیه آسیب دیده، اگرچه گاهی اوقات دردی وجود ندارد.

علل شایع

مشخص نیست که چه عواملی باعث رابدومیوسارکوما می‌شود.

پزشکان معتقدند که رابدومیوسارکوما از زمانی شروع می‌شود که تغییراتی در ژن‌های سلول‌ها بوجود می‌آید. این تغییرات به سلول می‌گوید که زمانی که سلول‌های سالم در حالت طبیعی می‌میرند، به سرعت تکثیر شده و زندگی را ادامه دهند. نتیجه یک توده (تومور) از سلول‌های غیر طبیعی است که می‌تواند به بافت سالم بدن حمله کرده و آن‌ها را از بین ببرد. سلول‌های غیرطبیعی می‌توانند در سراسر بدن پخش شوند (متاستاز).

عوامل تشدید کننده خطر

عواملی که ممکن است خطر رابدمیوسارکوما را افزایش دهند عبارتند از:

• سابقه خانوادگی سرطان

خطر رابدمیوسارکوما در کودکان با خویشاوندی از قبیل پدر و مادر یا خواهر و برادر، که به سرطان مبتلا شده‌اند، بیشتر است، به خصوص اگر این سرطان در سنین جوانی رخ داده باشد. اما اکثر کودکان مبتلا به رابدومیوسارکوما هیچ سابقه خانوادگی سرطان ندارند.

• سندرم‌های ژنتیکی که خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهند.

در موارد نادر، رابدمیوسارکوما با سندرم‌های ژنتیکی از جمله نوروفیبروماتوز 1، سندرم نونانو  … که از والدین به فرزندان منتقل می‌شود، در ارتباط است.

عوارض احتمالی

عوارض رابدمیوسارکوما شامل موارد زیر است:

• سرطانی که گسترش می‌یابد (متاستاز)

رابدومیوسارکوما می‌تواند از همان جایی که شروع شده به مناطق دیگر گسترش یابد و درمان و بهبودی را دشوارتر کند. رابدومیوسارکوم اغلب به ریه‌ها، غدد لنفاوی و استخوان‌ها سرایت می‌کند.

• عوارض جانبی درمان طولانی مدت

درمان‌های تهاجمی مورد نیاز برای کنترل رابدومیوسارکوم می‌تواند عوارض جانبی قابل توجهی را در کوتاه مدت و طولانی مدت ایجاد کند. تیم مراقبت‌های بهداشتی می‌توانند به بیمار در مدیریت عوارضی که در حین درمان اتفاق می‌افتد کمک کنند.

تشخیص

تشخیص رابدومیوسارکوما معمولا با معاینه بدنی شروع می‌شود تا علائم بیماری بهتر درک شود. بر اساس این یافته‌ها ممکن است آزمایش‌ها و روش‌های دیگری توصیه شود.

• آزمایشات تصویربرداری

پزشک ممکن است یک یا چند روش تصویربرداری را برای بررسی علائم، جستجوی سرطان و یافتن علائم گسترش سرطان توصیه کند.

آزمایشات تصویربرداری ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• اشعه ایکس
• توموگرافی رایانه‌ای (سی تی اسکن)
• تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی)
• توموگرافی انتشار پوزیترون (پت اسکن)
• اسکن استخوان
• نمونه برداری از بافت (بیوپسی)

از روش بیوپسی برای جمع‌آوری نمونه‌ای از سلول‌های مشکوک برای آزمایش آزمایشگاهی استفاده می‌شود. آزمایشات می‌تواند سرطانی بودن سلول‌ها را نشان دهد و نوع سرطان را تعیین می‌کند.

درمان

درمان رابدومیوسارکوما معمولا شامل ترکیبی از درمان‌ها، از جمله شیمی‌درمانی، جراحی و پرتودرمانی است. درمان‌هایی که پزشک توصیه می‌کند به محل سرطان، اندازه تومور، تهاجمی بودن سلول‌ها و محدود بودن سرطان به یک ناحیه (رابدومیوسارکومای موضعی) بستگی دارد یا به مناطق دیگر بدن گسترش یافته است (رابدومیوسارکوما متاستاتیک).

• عمل جراحی

هدف از جراحی برداشتن تمام سلول‌های سرطانی است. اما اگر رابدومیوسارکوما در اطراف یا در نزدیکی اندام‌ها یا سایر ساختارهای مهم رشد کرده باشد، همیشه انجام این کار امکان‌پذیر نیست. وقتی سرطان با جراحی به طور کامل برطرف نشود، پزشکان ممکن است تا آنجا که ممکن است آن ‌را برداشته و سپس از روش‌های درمانی دیگر مانند شیمی‌درمانی و پرتودرمانی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده استفاده کنند.

• شیمی‌درمانی

در شیمی‌درمانی از داروهای قدرتمندی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این درمان معمولا شامل ترکیبی از داروها است که معمولا از طریق سیاهرگ تجویز می‌شوند. اینکه چه داروهایی داده می‌شود و هر چند وقت یکبار بسته به شرایط خاص شما متفاوت است.

شیمی‌درمانی اغلب بعد از جراحی یا پرتودرمانی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی مانده استفاده می‌شود. همچنین می‌توان از آن قبل از سایر درمان ها برای کوچک سازی تومور برای موثرتر کردن عمل جراحی یا پرتودرمانی استفاده کرد.

• پرتو درمانی

در پرتودرمانی از پرتوهای پرانرژی مانند اشعه ایکس و پروتون برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این کار معمولا با دستگاهی انجام می‌شود که در اطراف بیمار حرکت می‌کند زیرا هدف آن تابش به نقاط دقیق بدن است.

پرتودرمانی ممکن است پس از جراحی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده توصیه شود. هنگامی که رابدمیوسارکوما در ناحیه‌‍ای قرار دارد که به دلیل اندام‌های مجاور یا سایر ساختارهای مهم امکان جراحی وجود ندارد، می‌توان از آن به جای جراحی استفاده کرد.