آبریزش بینی ترشحات بیش از حد تولید شده توسط بافت‌های بینی و بافت‌های مجاور و رگ‌های خونی در بینی است. این ترشحات طیف وسیعی از مایعات رقیق و شفاف تا مخاط غلیظ را تشکیل می‌دهد. ترشحات آبریزش بینی ممکن است از بینی، پایین و پشت گلو و یا هر دو خارج شود.
اصطلاح (رینوریا) و (رینیت) اغلب برای اشاره به آبریزش بینی استفاده می‌شود. هرچند که افراد مبتلا به آبریزش بینی به سختی صحبت می‌کنند، “رینوریا” اشاره به تخلیه‌ی ترشحات رقیق و نسبتا روشن بینی است. “رینیت” به التهاب بافت‌های بینی می‌گویند که به علت‌های متعددی ایجاد می‌شود و معمولا باعث آبریزش بینی می‌شود. احتقان بینی ممکن است همراه با آبریزش بینی باشد.
علل شایع
آبریزش بینی می‌تواند به دلایلی که باعث تحریک یا عفونت بافت بینی شود، اتفاق بیافتد. عفونت‌ها (مانند سرماخوردگی و آنفلوانزا) آلرژی و تحریک کننده‌های مختلف ممکن است باعث ایجاد آبریزش بینی شوند. بعضی از افراد به طور مداوم بدون دلیل مشخصی دچار آن می‌شوند که به این نوع آبریزش بینی، رینیت غیر آلرژیک (حساسیتی) یا رینیت وازوموتور می‌گویند. آبریزش بینی به ندرت می‌تواند ناشی از پولیپ، اجسام خارجی، تومور یا سردردهای میگرنی باشد.
دلایل متعددی ممکن است منجر به آبریزش بینی شوند، این دلایل عبارتند از:
- سرماخوردگی
- آلرژی (حساسیت)
- سینوزیت حاد (عفونت سینوس): هر عاملی که موجب پرشدن و گرفتگی سینوس‌ها توسط موکوس یا چرک شود، سینوزیت ایجاد خواهد کرد. سرماخوردگی، حساسیت و انحراف تیغه‌ی بینی از عوامل این بیماری هستند.
- سینوزیت مزمن
- آنفلوآنزا
- استفاده‌ی بیش از حد از اسپری‌های بینی
- انحراف تیغه‌ی بینی
- اعتیاد به مواد مخدر
- هوای خشک
- تغییرات هورمونی
- اجسام خارجی
- داروها
- پولیپ بینی
- رینیت غیر آلرژیک و غیر حساسیتی (گرفتگی مزمن یا عطسه به آلرژی مربوط نیست)
- آسم مرتبط با شغل
- بارداری
- ویروس سنسیشیال تنفسی
- نشت مایع نخاعی
- سیگار کشیدن
- نوعی واسکولیت سیستمیک نادر است که عروق کوچک و متوسط را تحت تاثیر قرار می‌دهد و با آسم شدید و ائوزینوفیلی خون و بافت مرتبط است.
- گرانولوماتوز وگنر همراه با پلی آنژیت: واسکولیت (التهاب رگ) سیستمیک مزمنی است که عروق کوچک یا متوسط دستگاه تنفسی فوقانی (بینی و سینوس‌ها)، دستگاه تنفسی تحتانی (ریه‌ها) و کلیه‌ها را درگیر می‌کند. این بیماری با احتقان سینوس که با ضد احتقان‌ها و آنتی بیوتیک‌ها درمان نمی‌شود، تظاهر پیدا می‌کند. به علاوه علائم اولیه‌ی آن خون دماغ شدن مکرر روزانه، آبریزش بینی (علائم شبیه سرماخوردگی)، خشک شدن و دلمه بستن دیواره‌ی بینی می‌باشد.
تشخیص و درمان
در هنگام سرماخوردگی بدن ماده‌ی شیمیایی به نام هیستامین ترشح می‌کند که منجر به عطسه، آبریزش بینی و چشم‌ها می‌شود. آنتی هیستامین‌های بدون نسخه مانند کلرفنیرامین و دیفن هیدرامین این روند را متوقف می‌کنند و می‌توانند این علائم را از بین ببرند. آنتی هیستامین‌ها همچنین ممکن است موجب خواب آلودگی، خشکی چشمان، بینی و دهان شوند.
بسیاری از درمان‌های خانگی را می‌توانید امتحان کنید تا بدون مصرف دارو آبریزش بینی را متوقف کنید. هیچ یک از این درمان‌ها نمی‌تواند شما را به طور کامل از شر علل اساسی آبریزش بینی مانند سرماخوردگی، عفونت‌های ویروسی یا آلرژی‌ها خلاص کند. این رویکردها فقط به بهبود آبریزش بینی شما کمک می‌کند. در صورت ابتلا به سرماخوردگی، عفونت‌های ویروس و آلرژی (حساسیت) به دنبال درمان مستقیم آن‌ها باشید.
زمان مناسب مراجعه به پزشک
آبریزش بینی ممکن است آزار دهنده و ناراحت کننده باشد اما معمولا خود به خود برطرف می‌شود. گاهی اوقات، می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل جدی تر باشد، و همچنین آبریزش بینی ممکن است در نوزادان جدی باشد.
در صورت تجربه‌ی هر کدام از موارد زیر با پزشک گوش و حلق و بینی تماس بگیرید:
- علائم شما بیش از ۱۰ روز طول بکشد.
- تب بالا دارید.
- ترشحات بینی شما زرد و سبز است و با درد سینوسی یا تب همراه است. ممکن است این ترشحات علامت عفونت باکتریایی باشد.
- خونریزی در ترشحات بینی شما وجود دارد و یا پس از آسیب به سر ترشحات شفاف هستند.
در صورت مشاهده‌ی موارد زیر در کودکان با پزشک تماس بگیرید:
- اگر فرزند شما کمتر از ۲ ماه است و تب دارد.
- آبریزش بینی و یا احتقان نوزاد شما باعث ناراحتی در شیر خوردن می‌شود و دچار مشکلات تنفس می‌شود.