سالمندان به علت کهولت سن در بسیاری از مواقع در معرض سوء استفاده مالی قرار دارند. برای همین کلیه سالمندان نیازمند دانستن و رعایت نکات مرتبط با حفظ امنیت مالی خود هستند. در زیر نکاتی در مورد مسائل مالی که هر سالمند باید آنها را بداند ذکر شده است:
سوء استفاده مالی
سوء استفاده مالی از سالمندان اغلب به صورت مخفیانه اتفاق می‌افتد. برداشت پول از حساب، امضای اسناد حقوقی یا مالی بدون اطلاع شما، انتقال املاک شما و فروش یا انتقال بدون اجازه وسایل خانه شما از دیگر مواردی هستند که به عنوان یک سالمند در معرض آنها هستید. توجه داشته باشید در بعضی از موارد افرادی که اقدام به سوء استفاده مالی می‌کنند حتی از نزدیکان مثل همسر، فرزند، مراقبین، دوستان صمیمی یا بستگان هستند. آنها ممکن است از ارتباط نزدیک خود با شما به منظور اجبار شما به انجام کارهایی که می‌خواهند سوء استفاده کنند.
توصیه‌های امنیتی برای مقابله با سوء استفاده مالی:
- اسناد و اطلاعات مالی خود را در محلی امن قرار دهید.
- بهتر است برای خود وکیلی قابل اعتماد تعیین کنید تا زمانی که بیمار هستید یا نمی‌توانید کارهای مالی خود را انجام دهید کارها و مسئولیت آنها را به او بسپارید.
- برای اطمینان از عملکرد وکیل خود می‌توانید یک نفر امین را برای تأیید اقدامات او منصوب کنید.
- تنها یک یا دو حساب و کارت اعتباری داشته باشید. به طور مرتب آنها را بررسی کنید و حساب‌های بانکی مازاد خود را ببندید.
- از اطلاعات حساب بانکی خود آگاه باشید. خدمات پیامکی مربوط به حساب خود را فعال کنید و از متصدیان بانک مربوط به خود بخواهید در صورت برداشت‌های زیاد از حساب، شما را مطلع کنند.
- برای تصمیم‌های مهم مربوط به خانه و اموالتان، قبل از امضای هر سند یا قرارداد به دقت آن را بررسی کنید. بهتر است برای اطلاع دقیق از محتوای قراردادها و عواقب احتمالی آنها از افراد دیگر که به آنها اعتماد کامل دارید نیز کمک بگیرید.
- تا حد ممکن از ایجاد حساب مشترک بپرهیزید زیرا درحساب‌های بانکی مشترک ممکن است دیگری همه پول را بدون اطلاع شما برداشت کند.
- اگر فکر می‌کنید مورد سوء استفاده مالی قرار گرفته‌اید سریعاً از اعضای خانواده، پلیس، بانک یا مراکز حقوقی درخواست کمک کنید.
تقلب و کلاهبرداری
کلاهبرداری و فریب سالمندان بسیار رایج است. کلاهبرداران همیشه به دنبال پول زیاد نیستند و در بعضی اوقات ممکن است مقدار کمی پول از افراد زیادی بدزدند. برای همین در دوران سالمندی حتی نسبت به درخواست مقادیر کمی پول نیز دقت داشته باشید. کلاهبرداران برای رسیدن به نیت خود از روش‌های مختلف مثل دوستی با سالمند، ملاقات‌های متعدد حضوری، برگزاری جشن و مهمانی، تماس‌های تلفنی مکرر، ارتباطات عاطفی عمیق استفاده می‌کنند.
توصیه‌های امنیتی برای مقابله با کلاهبرداری:
- در مورد درخواست دوستی افراد غریبه و ارتباط عاطفی عمیق آنها دقت داشته باشید، به ویژه اگر فرد درخواست کمک‌های مالی به علل مختلف را ارائه کرد.
- سعی کنید تصمیم‌گیری‌های مالی خود را در دوران سالمندی با مشاوره وکیل خبره، کارشناس مالی یا حداقل دیگر افراد امین نزدیک خود انجام دهید.
- تماس‌هایی که تحت عنوان برنده شدن شما در قرعه کشی و … با شما انجام شده و درخواست اطلاعات و پول از شما دارند را رد کرده و شماره تماس گیرنده را سریعاً به مراجع قانونی گزارش کنید.
- به هیچ عنوان کارت بانکی خود را نزد دیگر افراد قرار ندهید. اطلاعات حساب خود به جز شماره کارت یا شماره حساب را در اختیار دیگر افراد قرار ندهید. رمز کارت بانکی خود را به هیچ عنوان روی کارت یادداشت نکنید و رمز را درجاهای مختلف خودتان وارد کنید.
- در صورت سرقت کارت بانکی سریعاً به‌صورت تلفنی نسبت به مسدود کردن کارت خود اقدام کنید.
- در صورتی که پیامک یا ایمیل مشکوکی دریافت کردید که از شما درخواست اطلاعات شخصی یا مالی دارد یا شما را به سایت دیگری به منظور وارد کردن اطلاعات‌تان ارجاع می‌دهد، حتماً قبل از ورود اطلاعات با بانک تماس گرفته و مورد را بررسی کنید.
- اگر هرشخصی تحت عناوین مختلف از جمله نماینده خیریه، کارمند ادارات و… به شما مراجعه کرده و درخواست پول میکند، در ابتدا حتماً کارت شناسایی وی را درخواست کرده و درصورت پرداخت پول به وی رسید دریافت کنید.
- گاهی ممکن است افرادی به شما مراجعه کرده و با استفاده از روش‌های مختلف سعی در اغوای شما برای مشارکت در یک پروژه پرسود و یا حتی فروش یک محصول خاص با قیمت بسیار مناسب‌تر از بقیه جاها به شما کنند. بهتر است مراقب اینگونه پیشنهادهای غیر معمول باشید و آنها را رد کنید.
- تمامی اطلاعات و مدارک شخصی خود را در محلی امن قرار دهید و فقط در صورت لزوم آنها را به همراه داشته باشید.
- بهتر است صورتحساب‌های قدیمی را به کلی از بین ببرید.
- به هیچ عنوان هنگام معاملات مختلف برگه‌ها و اسناد را بدون بررسی دقیق و کامل آنها امضا نکنید. در بسیاری از مواقع فروشنده با بیان محدودیت زمانی انعقاد قرارداد و بیان پیشنهادهای خاص اصرار بر تصمیم‌گیری آنی و سریع شما میکند. در این طور مواقع بهتر است از خرید صرف نظر کنید.
- به درخواست تقاضای اطلاعات شما به بهانه بازگشت پولی که اشتباهی به حساب شما واریز شده اعتماد نکنید و این افراد را صرفاً به بانک ارجاع دهید.
- حتی المقدور در دوران سالمندی از گرفتن وام و قرض به ویژه با شرایط پرداخت سود پیچیده بپرهیزید. سعی کنید قبل از دریافت قرض و وام حتماً قرارداد مدنظر را هم به وکیل و هم خانواده خود نشان دهید تا علاوه بر راهنمایی شما، آنان نیز از شرایط بازپرداخت آن آگاه باشند.
- قبل از استخدام شخصی برای انجام کارهای منزل، در مورد سابقه و شخصیت او تحقیق کنید.
نوشتن وصیت
بهترین راه برای آگاهی دیگران از خواسته‌ها و انتظارات شما نسبت به توزیع اموال و داراییتان نوشتن وصیتنامه است.
- حتی اگر اموال زیادی ندارید بهتر است وصیتنامه‌ای بنویسید و در آن فردی را به عنوان نماینده خود، مسئول تصمیم‌گیری در مورد املاک و دارایی‌هایتان قرار دهید. همچنین می‌توانید این مسئولیت را به عهده مؤسسه‌ای قابل اعتماد بگذارید و یا وکیل بگیرید.
- در صورتی که مجوز کسب و کار یا امتیازهای دیگری دارید در وصیتنامه علاوه بر مشخص کردن نحوه توزیع اموال و دارایی، در مورد این مجوزها نیز تصمیم‌گیری کنید و مدارک قانونی آن را به کمک وکیل تهیه کنید و در دسترس قرار دهید.
- به روشنی وصیت و اقدامات مدنظر خود را برای بعد از فوت به خانواده، وکیل و دوستان بیان کنید و حتماً آنها را مکتوب کنید.
- مطمئن شوید که خانواده شما از وجود وصیتنامه و محل آن اطلاع دارند.
- وصیت خود را به‌صورت محضری ثبت کنید و در صورت تغییر شرایط و موقعیت، متناسب با آن محتوای وصیت را بصورت رسمی و درمحضر تغییر دهید.