افزایش سن و تغییرات ناشی از آن یک فرآیند طبیعی در زندگی همه‌ی افراد است. تغییرات جسمانی از مهمترین تغییرات دوران سالمندی است که با داشتن یک سبک زندگی سالم به ویژه فعالیت بدنی و ورزش منظم میتوانید از عوارض ناشی از آن جلوگیری کرد. با افزایش سن ماهیچه‌های قلب ضعیف‌تر شده و برونده قلبی کاهش می‌یابد. در نتیجه خون به تمام قسمت‌های بدن نمی‌رسد و اندام‌ها خون کمی دریافت می‌کنند. کارایی دستگاه تنفسی نیز کاهش یافته، عموماً افراد دچار نفس تنگی شده و جذب اکسیژن کاهش می‌یابد. در کنار اینها توده عضلانی کاهش می‌یابد، انعطاف‌پذیری مفاصل نیز کم شده و همین امر منجر به کاهش قدرت بدنی، توان حرکتی، دامنه حرکت اعضا، تعادل و حتی زمین خوردن فرد می‌شود. رفته رفته استخوان‌ها نازک و شکننده می‌شوند و احتمال آسیب و جراحات در حوادث افزایش می‌یابد.
عوارض جسمی دوران سالمندی می‌تواند منجر به آسیب‌های دیگر حتی مشکلات روحی نیز گردند. برای مثال مشکلات حرکتی می‌توانند باعث کاهش ارتباط اجتماعی و رفتوآمد فرد، انزوا و افسردگی شود. از این رو باید برای پیشگیری و کاهش روند عوارض ناشی از سالمندی یک سبک زندگی سالم به ویژه با فعالیت بدنی منظم پیش گرفت.
ورزش و فعالیت بدنی منظم جزء جدایی‌ناپذیر سبک زندگی سالم است که در دوران سالمندی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. عدم تحرک باعث پیری زودرس می‌شود. بی‌تحرکی و نداشتن فعالیت منجر به بروز بیماری‌های جسمی، ناتوانی در انجام کارهای روزانه، وابستگی به دیگران همچنین تنهایی و افسردگی خواهد شد. اما تحرک و فعالیت بدنی منظم و مناسب در سالمندان می‌تواند مزایای زیر را به دنبال داشته باشد:
- پیشگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی
- بهبود خون‌رسانی به اندام‌های بدن
- کاهش فشارخون
- جلوگیری از ابتلا به دیابت، سرطان و سکته مغزی و قلبی
- افزایش ظرفیت ریه برای جذب اکسیژن مورد نیاز
- بهبود عملکرد مغز
- پیشگیری از بیماری‌های اعصاب از جمله عدم تعادل و لرزش
- حفظ قدرت و توده عضلانی
- بهبود کارکرد مفاصل و پیشگیری از مشکلات حرکتی
- جلوگیری از پوکی استخوان
- جلوگیری از چاقی و کنترل آن همچنین کنترل کلسترول و فشارخون بالا
- بهبود وضعیت خواب، کاهش استرس و افسردگی
- افزایش اعتماد به نفس و عزت نفس
- افزایش توان و اثر بخشی در کارهای روزانه
- کمک به افزایش خلاقیت
- کاهش هزینه‌های روزمره به ویژه هزینه‌های درمانی
میزان فعالیت‌های بدنی در سالمندان
دامنه تجویز فعالیت بدنی و ورزش برای سالمندان متنوع است. برای سالمندان ورزشکار همانند جوانان غیر ورزشکار رژیم ورزشی تجویز می‌شود. اما برای کهنسالان که عادت به انجام فعالیت بدنی منظم نداشته‌اند، تجویز ورزش باید با نظارت کامل کارشناس و پزشک باشد. اگر قبلاً زندگی بدون ورزش را سپری کرده‌اید در ابتدا سعی کنید با فعالیت‌های سبک متناسب با شرایط جسمانی خود، ورزش را شروع کنید. بهتر است فعالیت‌هایی را انتخاب کنید که به آن علاقمند هستید (پیاده‌روی در فضای آزاد، شنا کردن، دوچرخه‌سواری و …). همچنین فعالیت‌های خود را به صورت گروهی و با دوستان خود انجام دهید (حضور در جمع دوستان موجب شادی، نشاط و تقویت انگیزه خواهد شد).
