- رعایت بهداشت دهان و دندان نقش مهمی در تضمین سلامت عمومی بدن دارا است. عموماً در سنین سالمندی دندانها و لثهها در معرض خطر بیشتری قرار دارند و برای همین در این دوران مراقبت مناسب از آن‌ها لزوم بیشتری می‌یابد.
دلایل اهمیت توجه به بهداشت دهان و دندان
- با توجه به اینکه مهم‌ترین کار دندانها جویدن است باید سلامت آن‌ها حفظ شود تا عمل جویدن غذا به درستی انجام شود، از طرفی خوب جویده شدن غذا به هضم راحتتر آن و در نتیجه بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک می‌کند. خوب جویده شدن غذا در دوران سالمندی، به علت ضعیف شدن دستگاه گوارش اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
- با رعایت بهداشت دهان و دندان می‌توان از ابتلا به عفونت‌های لثه و دندانها پیشگیری کرد. برای پیشگیری از این امر باید با رعایت بهداشت دهان و دندان از خراب شدن دندان و عفونت لثه جلوگیری کرد.
- عدم رعایت بهداشت دهان و دندان می‌تواند یکی از دلایل بوی بد دهان را به باشد که باعث آزار دیگران و خود فرد میشود. در واقع یکی از دلایل بوی بد دهان، باقی ماندن ذرات غذا بین دندان و رشد میکروب‌ها در آنجا است.
مراقبت از دندان‌های طبیعی
- حداقل دو بار در روز مسواک بزنید.
- بعد از مسواک زدن، مسواک را تمیز بشویید.
- هر چند وقت یکبار مسواک را عوض کنید. مسواکی که موهای آن نامنظم شده یا رنگ آن تغییر کرده مناسب نیست.
- پس از مسواک زدن لثه‌های خود را با انگشت ماساژ دهید.
- در صورت پوسیدگی دندان، به پزشک مراجعه کنید.
- برای بررسی وضعیت دندان‌هایتان، به صورت سالیانه به دندانپزشک مراجعه کنید.
- روزی یکبار از نخ دندان استفاده کنید. استفاده از نخ دندان بهتر است قبل از مسواک زدن باشد.
- اصول صحیح مسواک زدن و کشیدن نخ دندان را رعایت کنید.
- در تمیز کردن شیارهای بین لثه و دندان دقت کنید. زیرا محل مناسبی برای تشکیل جرم‌های دندانی است.
- موهای مسواک نباید خیلی نرم یا خیلی سفت باشد. از مسواک نوع متوسط استفاده کنید.
- در صورت خونریزی لثه به هنگام مسواک زدن، به دندانپزشک مراجعه کنید.
- سالمندان ممکن است علاوه بر دندان طبیعی، تعدادی دندان روکش شده یا دندان کاشته شده داشته باشند که باید مانند دندان طبیعی با استفاده از نخ دندان و مسواک البته با دقت بیشتری تمیز شوند زیرا احتمال گیر کردن خرده‌های غذا بین این دندانها بیشتر است.
مراقبت از دندان‌های مصنوعی
اگر دندان مصنوعی تمیز نشود ممکن است منجر به عفونت‌های مختلفی از جمله برفک دهان شود. بنابراین دندان‌های مصنوعی نیز مانند دندان طبیعی به مراقبت نیاز دارند:
- بعد از هر وعده غذایی، دندان باید از دهان خارج شده و با مسواک و خمیر دندان تمامی سطوح مخصوصاً سطحی که با مخاط دهان در تماس بوده است تمیز شود.
- همچنین می‌توانید از مسواک به همراه صابون غیرمعطر یا مایع ظرفشویی برای تمیز کردن دندان مصنوعی استفاده کنید ولی نباید از پودرهای ساینده (مثل جوش شیرین یا نمک) برای تمیز کردن دندان مصنوعی استفاده شود.
- بعد از خارج کردن دندان مصنوعی از دهان، لثه و زبان خود را با مسواکی نرم شسته و لثهها را ماساژ دهید.
- شب‌ها دندان مصنوعی را از دهان خارج کرده و در ظرف آب یا آب نمک قرار دهید. توجه کنید که اگر دندان‌های مصنوعی در هوای آزاد و یا آب خیلی داغ قرار بگیرند خراب خواهند شد.
- هنگام تمیز کردن دندان مصنوعی، ظرف آبی را زیر دست خود قرار دهید تا در صورت افتادن دندان از دستتان، آسیبی به آن وارد نشود. بهتر است زمان شستن دندان مصنوعی، آن را بین انگشت شست و اشاره خود گرفته و سپس مسواک بزنید.
- با مشورت دندانپزشک برای از بین بردن رنگ و جرم دندانها، روزی یکبار از قرص‌های پاک کننده استفاده کنید.
در صورت مواجهه با موارد زیر حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید:
- شل بودن دندان مصنوعی
- فشار آوردن دندان مصنوعی به لثه
- ایجاد زخم در هر قسمت از دهان
- شکسته شدن قسمتی از دندان مصنوعی
- مشکل در جویدن غذا توسط دندان مصنوعی
- احساس برجستگی لثهها بعد از خارج کردن دندان مصنوعی
خشکی دهان
خشکی دهان، جویدن و قورت دادن غذا را سخت می‌کند و باعث میشود مزه غذاها کمتر احساس شوند. علت‌های خشکی دهان عبارتند از: کم ترشح شدن آب دهان به دلیل افزایش سن، مصرف برخی داروها مانند داروهای آرام‌بخش یا داروهای مدر، گرفتگی بینی، تنفس با دهان به ویژه هنگام خواب، کشیدن سیگار و بیماری‌هایی مانند دیابت.
راه‌های برطرف کردن خشکی دهان:
- در طول روز نوشیدن مایعات به خصوص آب ساده را فراموش نکنید.
- قبل از خوردن غذا، کمی آب بنوشید. این کار باعث خیس شدن دهان شده و جویدن و قورت دادن غذا را آسان‌تر می‌کند.
- از میوه‌ها و سبزی‌های تازه استفاده کنید.
- به پزشک مراجعه کنید و خودسرانه دارو مصرف نکنید.
