مدیریت بیماری
حمله فوق بطنی
تاکی‌کاردی حمله‌ای فوق بطنی يا افزايش حمله‌ای ضربان قلب، به‌صورت احساس تپش قلب شديد و ناگهانی به‌صورت حمله‌ای بروز کرده و منجر به افزايش شديد ضربان قلب در حد 130 تا 180 ضربه در دقيقه و حتي گاهی بيش‌تر می‌شود. افراد مبتلا به این نوع ضربان‌ها معمولاً قلب و عروق سالم دارند و ایجاد این ضربان‌ها تنها مشکل آن‌هاست. البته همانند سایر افراد در معرض ابتلا به سایر بیماری‌های قلبی از جمله انسداد عروق کرونری و… هستند.
شروع حملات به‌صورت ناگهانی بوده و بعد از چند دقیقه تا چند ساعت به‌صورت خود به خود یا با درمان دارویی در بیمارستان به‌صورت ناگهانی قطع می‌شوند. تعداد این حملات متفاوت بوده و ممکن است از یک بار در سال یا چند بار در روز متغیر باشد.
علائم و نشانه‌ها
در صورتی که به تاکی کاردی حمله‌ای فوق بطنی مبتلا شوید علائم زیر در شما ایجاد می‌شود:
- شروع و ختم افزایش ضربان‌ها و حمله معمولا ناگهانی است.
- تعداد ضربان بین 130 تا 180 بار در دقیقه یا بیشتر متغیر است.
- کاهش فشارخون
- تعریق
علل شایع
مسیرهای فرعی معمولا در سنین کودکی و جوانی و مسیرهای اضافی داخل گره دهلیزی بطنی که شروع کننده ضربان‌های قلبی هستند، معمولا در سنین میانسالی منجر به حملات می‌شوند. گاهی در موارد نادر علت ایجاد بیماری ناشناخته است.
عوامل تشدیده کننده خطر
عوامل تشدید کننده بیماری عبارتند از:
- مصرف کافئین، تنباکو، الکل
- اختلالات دریچه‌ای و بیماری دریچه میترال
- بیماری روماتیسمی قلب
- بیماری انسدادی مزمن ریه
- سکته قلبی
- مسمومیت با دیگوکسین
- اضطراب و هیجان
- بزرگ شدن دهلیزها
- افزایش فشارخون
عوارض احتمالی
ضربان تند قلب گاهی ممکن است نشان از وجود نوعی نقص در قلب باشد و این وضعیت در صورت عدم درمان می‌تواند مشکلات جدی مانند نارسایی قلب، انسداد عروق کرونر و … را به همراه داشته باشد.
تشخیص
پزشک معالج جهت تشخيص بيماری شما موارد زير را انجام می‌دهد:
نوارقلب
- تشخیص توسط خود بیمار با احساس تپش قلب
درمان
پزشک معالج با توجه به شدت بیماری موارد زیر را به عنوان درمان جهت بیمار به کار می‌برد:
- تحریک عصب واگ توسط پزشک
- درمان دارویی استفاده از دارو‌های وراپامیل وایندرال و دیگوکسین و آدنوزین در بیمارستان توسط پزشک
- شوک درمانی در صورت عدم کنترل ضربان‌ها و با صلاحدید پزشک
- در بیمارانی که مکرر دچار این نوع ضربان‌ها می‌شوند عمل جراحی انجام می‌شود در این عمل جراحی مکانی از قلب که شروع کننده این نوع حملات هستند، سوزانده می‌شوند.
در صورت بستری شدن در بیمارستان نکات زیر را رعایت نمائید:
- رژیم غذایی توصیه شده که شامل رژیم قلبی و کم نمک است را رعایت کنید.
- مایعات فراوان بنوشید تا از یبوست جلوگیری شود.
- از خوردن چای پر رنگ و نوشیدنی حاوی کافئین خودداری کنید.
- در صورت داشتن استراحت مطلق و ممنوعیت خارج شدن از تخت، بدون اجازه از تخت خود خارج نشوید و اصرار به خروج از تخت ننمایید.
- در صورت استراحت نسبی برای خروج از بستر و اجازه پزشک، ابتدا مدتی در لبه تخت نشسته و پاها را آویزان نمائید، در صورت نداشتن سرگیجه، تاری دید و درد قفسه سینه، تنگی نفس و … با کمک تیم مراقبتی راه بروید.
- روزانه حتماً بین فعالیت ها و استراحت خود تعادل برقرار کنید.
- در صورتی که باید با ویلچر به دستشویی بروید در زمان نیاز منتظر بمانید تا ویلچر (صندلی چرخدار) را نزد شما بیاورند و به آرامی‌زمانی که پشت ویلچر توسط همراهان گرفته شده است بروی آن بنشینید.
- کابل های مانیتورینگ را به هیچ وجه از قفسه سینه جداً نکنید. این سیم ها ضربان قلب شما را در مانیتوری که در بالای سر شما و ایستگاه پرستاری وجود دارد نشان می‌دهد.
- در صورتی که به چیزی نیاز داشتید دکمه احضار پرستار را فشار دهید.
- داروها طبق تجویز پزشک و در فواصل مشخص توسط پرستار برای شما اجرا خواهد شد.
- از دستکاری سرم ها و رابط های متصل به خود خودداری کنید.
- ممکن است برای شما از اکسیژن استفاده شود، جریان آن را دستکاری نکنید.
- در صورت تنگی نفس اطلاع دهید.
- اقداماتی از قبیل نوار قلب، تست های آزمایشگاهی، تست ورزش و … جهت تکمیل درمان در صورت نیاز انجام می‌شود.
- در صورت داشتن درد: محل درد، انتشار درد، شدت درد، علائم دیگر همراه با درد را به پرستار اطلاع دهید تا طبق تجویز پزشک اقدامات لازم جهت تسکین درد شما را انجام دهد.
- در صورت وجود درد از فک به پایین یا ناف و یا سوزش معده به پرستار اطلاع دهید.
نکاتی که لازم است پس از ترخیص از بیمارستان و بازگشت به منزل رعایت نمائید.
- از یک رژیم غذایی سالم شامل میوه‌ها،سبزی‌ها، غلات کامل و غذاهای کم‌چربی پیروی کنید.
- مصرف روزانه نمک را کاهش دهید. به میزان نمک (سدیم) موجود در مواد غذایی بسته‌بندی شده توجه ویژه‌ای داشته باشید.
- از پر خوري پرهيز نمايید.
- از مصرف كافئين خودداري كنید.
- در صورتی که افزايش وزن دارید، جهت کاهش وزن با کارشناس تغذیه مشورت کنید.
- قبل از كار و غذا ورزش‌های سبك انجام دهید.
- ورزش و فعالیت منظم جهت کاهش وزن، تنظیم قندخون، کنترل استرس و… نقش موثری دارد.
- از فعالیت در محیط‌های خیلی گرم یا سرد خودداری کنید.
- از انجام مانور والسالوا اجتناب کنید (مانور والسالوا به معنی نگه داشتن نفس در حین تغییر وضعیت در تخت است، زور زدن در موقع اجابت مزاج).
- استرس در تشدید بیماری نقش بسزایی دارد و عوامل استرس‌زا را در زندگی خود بشناسید. در صورت لزوم بیمار را به روانپزشک و مراکز حمایتی در این زمینه مراجعه نمایید.
- اهمیت ترک سیگار و اثرات نیکوتین روی سیستم قلب سیگار باعث سریع کار کردن قلب شده و عروق خونی را تنگ کرده و اکسیژن رسانی به قلب را کاهش می‌دهد.
- سعی کنید به خودتان مسلط باشید و استرس نداشته باشید.
- در صورت بروز علائم خطر با 115 تماس بگیرید و یا به اولین مرکز درمانی نزدیک محل سکونت خود مراجعه نمایید. از راه رفتن خودداری نمایید زیرا احتمال دارد فشار شما کاهش یابد و به زمین بخورید و اجازه دهید پزشکان درمان شما را انجام دهند.
- از خود درمانی و مصرف دارو بدون تجویز پزشک خودداری نمایید.
مراجعه به پزشک
- تپش قلب
- کاهش فشار خون
- تنگي‌نفس
- سنکوپ (غش کردن)
- در صورت بروز سایر علائم نگران‌کننده و اورژانس.
