قلب چهارحفره و چهار دریچه دارد که جریان خون را در مسیر صحیح قرار می‌دهد. این دریچه‌ها عبارتند از دریچه میترال، دریچه سه گوش (سه لتی)، دریچه ریوی و دریچه‌ی آئورت و دو حفره به نام دهلیز راست و چپ و دو حفره به نام بطن راست و چپ. سرخرگ آئورت در حفره یا بطن چپ قرار دارد که خون کل بدن را ازبطن چپ گرفته و به اندام‌ها می‌برد. سرخرگ ریوی هم در حفره یا بطن راست قراردارد که خون را از قلب به ریه‌ها می برد. دریچه آئورت در ابتدای سرخرگ آئورت قراردارد. دریچه سرخرگ ریوی نیز در ابتدای سرخرگ ریوی است. هرکدام از این دریچه‌ها، لبه‌هایی دارند که در طول هر ضربان قلب، باز و بسته می‌شوند. گاهی دریچه‌ها به درستی باز و بسته نمی‌شوند و جریان خون از قلب به تمام بدن با مشکل مواجه می‌شود.

تنگی دریچه‌ی آئورت یا گرفتگی آئورت، زمانی اتفاق می‌افتد که دریچه‌ی آئورت باریک شود. وقتی دریچه آئورت باریک شود دریچه به طورکامل بازنشده و جریان خون از قلب به آئورت کم می‌شود.

زمانی که ورود خون به آئورت کاهش پیدا کند، قلب مجبور است سخت‌تر کار کند تا بتواند عمل پمپاژ خون به سرتاسر بدن را انجام دهد. در نهایت، این کار اضافی باعث ضعیف شدن عضله‌ی قلب می‌شود.

درمان این بیماری، بستگی به شدت تنگی دارد. بیمار ممکن است برای درمان، به جراحی ترمیمی یا تعویض دریچه نیاز داشته باشد. اگر این بیماری درمان نشود مشکلات جدی قلبی ایجاد خواهد شد.

علائم و نشانه‌ها

 میزان تنگی دریچه‌ی آئورت، از خفیف تا شدید متفاوت است. علائم و نشانه‌های این بیماری معمولا ًزمانی بروز می‌کنند که تنگی شدید باشد. برخی از افراد مبتلا به این بیماری ممکن است تا سال‌ها هیچ علامتی را احساس نکنند.

علائم و نشانه‌های تنگی دریچه‌ی آئورت، عبارتند از:

• تنگی نفس که با فعالیت افزایش می‌یابد و هنگام شروع علائم دیده می‌شود.
• صدای غیرطبیعی در قلب که با استفاده از گوشی طبی شنیده می‌شود.
• درد یا گرفتگی قفسه سینه
• احساس غش یا گیجی
• تنگی نفس به خصوص در زمان فعالیت
• تپش قلب
• خستگی خیلی زیاد
• غذا نخوردن به میزان کافی در کودکان مبتلا به این بیماری
• اضافه نشدن وزن در کودکان مبتلا به این بیماری
• تنگی نفس حمله‌ای شبانه
• سرگیجه و غش

ضعف قلب که به خاطر تنگی دریچه‌ی آئورت به وجود می‌آید می‌تواند منجر به نارسایی قلبی شود. علائم نارسایی قلبی شامل خستگی، تنگی نفس و التهاب قوزک و کف پا است.

علل شایع

تنگی دریچه‌ی آئورت می‌تواند به دلایل زیر اتفاق بیافتد:

• نقص‌های مادرزادی قلب

دریچه‌ی آئورت از سه لبه تشکیل شده است و لبه‌ها به شکل مثلث در کنار هم قرار گرفته‌اند. برخی از کودکان وقتی به دنیا می‌آیند دریچه‌ی آئورت آن‌ها تنها دو لبه دارد. همچنین ممکن است برخی یک یا چهار لبه داشته باشند که البته این موارد، نادر هستند.

این نقص ممکن است باعث مشکلاتی در بزرگسالی شود ازجمله باریک شدن دریچه آئورت یا نشت خون از دریچه آئورت. برای درمان این بیماری عمل جراحی نیاز است.

• جمع کلسیم روی دریچه آئورت

با افزایش سن، رسوب کلسیم روی دریچه‌های قلبی رخ می‌دهد. کلسیم ماده‌ی معدنی موجود در خون است. زمانی که خون به خوبی از دریچه‌ی آئورت عبور نکند، کلسیم روی لبه‌های دریچه رسوب می‌کند. این رسوبات، مربوط به مصرف قرص‌های کلسیم یا نوشیدنی‌های کلسیم‌دار نیستند.

 رسوب کلسیم، ممکن است هیچ مشکلی ایجاد نکند. با وجود این، در برخی افراد به خصوص افرادی که به طور مادرزادی مشکلات قلبی دارند، رسوب کلسیم می‌تواند منجر به سفت شدن لبه‌های دریچه شود. این سفت شدن باعث باریک شدن دریچه‌ی آئورت خواهد شد.

• تب روماتیسمی

یکی از مشکلات بیماری تب روماتیسمی، ایجاد بافت اسکار (جای زخم) بر روی دریچه‌ی آئورت است که باعث باریک شدن و تنگی دریچه خواهد شد.

عوامل تشدید کننده خطر

عواملی که خطر تنگی دریچه‌ی آئورت را افزایش می‌دهند، عبارتند از:

• افزایش سن
• بیماری‌های قلبی مادرزادی خاص مثل دو لبه بودن دریچه‌ی آئورت
• سابقه‌ی خانوادگی نقص قلبی
• مرض قند (دیابت)، فشارخون بالا و چربی خون بالا (کلسترول بالا)
• بیماری‌های کلیوی مزمن
• سابقه‌ی عفونتی که بر روی قلب اثر گذاشته باشد مانند تب روماتیسمی

 عوارض احتمالی

تنگی دریچه‌ی آئورت می‌تواند مشکلات زیر را در پی داشته باشد:

• نارسایی قلبی
• سکته قلبی
• لخته شدن خون
• خونریزی
• بی‌نظمی در ضربان قلب (آریتمی)
• عفونت‌هایی که بر قلب اثر می‌گذارند
• مرگ

تشخیص

به منظور تشخیص تنگی دریچه‌ی آئورت، پزشک علائم و نشانه‌های بیماری و سابقه‌ی خانوادگی بیمار را خواهد پرسید. همچنین بیمار را از لحاظ بدنی معاینه می‌کند. پزشک همچنین به صدای قلب بیمار گوش می‌دهد تا بتواند به وجود اختلال در دریچه‌ی آئورت پی ببرد.

پزشک ممکن است انجام برخی آزمایشات را هم برای تعیین شدت بیماری، به بیمار توصیه کند ازجمله:

• اکوکاردیوگرافی

این روش با استفاده از امواج صوتی، تصاویری از حرکات قلب بیمار نشان می‌دهد. این روش تشخیصی می‌تواند فعالیت حفره‌های قلب، دریچه‌ی آئورت و جریان خون در قلب بیمار را نشان دهد و به پزشک در تشخیص نقص در هر یک از این قسمت‌ها کمک کند.

• گرفتن نوارقلب (الکتروکاردیوگرافی)

در این روش سیم‌هایی به دست‌ها و پاها و قفسه سینه بیمار متصل می‌شود و فعالیت الکتریکی قلب مورد بررسی قرار می‌گیرد. این روش می‌تواند بزرگ شدن حفره‌های قلب، بعضی از بیماری‌ها و بی‌نظمی در ضربان قلب را نشان دهد.

• تصویربرداری با استفاده از اشعه ایکس

تصاویر تهیه شده با این روش می‌تواند بزرگ شدن قلب را نشان دهد که نشان دهنده‌ی وجود بیماری در دریچه‌های قلب است. همچنین می‌تواند بزرگ شدن رگ‌های خونی که خون را از قلب انتقال می‌دهند یاجمع شدن کلسیم روی دریچه‌ی آئورت را نشان دهد.

• کاتتریزاسیون قلبی

معمولاً از این روش برای تشخیص بیماری دریچه‌ی آئورت استفاده نمی‌کنند، اما اگر با استفاده از روش‌های دیگر نتوان بیماری را تشخیص داد، از این روش برای تشخیص بیماری یا تعیین شدت بیماری استفاده می‌شود. در این روش، پزشک یک لوله‌ی باریک( کاتتر) را از طریق رگ‌های خونی کشاله ران به قلب بیمار می رساند و  با تزریق یک ماده ی رنگی ، تصاویری را از قلب تهیه می کند

درمان

درمان تنگی دریچه‌ی آئورت، بستگی به شدت بیماری دارد. اگر علائم بیمار خفیف باشد و یا بیمار هیچ علامتی را احساس نکند، پزشک ممکن است تغییر سبک زندگی و یا استفاده از برخی داروها برای کاهش خطر بیماری را توصیه کند و بیمار را در طول زندگی مورد نظارت و مراقبت قرار می‌دهد.

بیمار در نهایت برای ترمیم یا تعویض دریچه‌ی آئورت، به جراحی نیاز دارد. جراحی ترمیم یا تعویض دریچه‌ی آئورت معمولاً با استفاده از ایجاد یک برش برروی قفسه‌ی سینه انجام می‌شود.

روش‌های جراحی عبارتند از:

• ترمیم دریچه‌ی آئورت

برای درمان تنگی دریچه‌ی آئورت، پزشکان به ندرت از روش ترمیمی استفاده می‌کند و معمولاً این دریچه را تعویض خواهند کرد. برای ترمیم دریچه‌ی آئورت، جراح ممکن است لبه‌های دریچه را از هم جدا کند.

جراح ممکن است با استفاده از یک لوله‌ی بلند و باریک (کاتتر) دریچه‌ی باریک شده را باز کند. در این روش، که بالون‌گذاری نامیده می‌شود، جراح کاتتر را به همراه یک بالون که در نوک آن قرار دارد، وارد رگ بازو یا کشاله‌ی ران کرده و آن را به سمت دریچه‌ی آئورت هدایت می‌کند. سپس بالون را باد می‌کند تا دریچه باز شود. سپس باد بالون را خالی کرده و کاتتر را به همراه بالون از بدن خارج می‌کند.

• تعویض دریچه‌ی آئورت

تعویض دریچه اغلب برای درمان تنگی دریچه‌ی آئورت استفاده می‌شود. در این روش، جراح دریچه‌ی معیوب را خارج کرده و با یک دریچه‌ی مصنوعی یا دریچه‌ی گاو، خوک یا یک انسان دیگر، تعویض می‌کند.

دریچه‌ی اهدایی با گذشت زمان از بین خواهد رفت و بیمار نیاز به تعویض مجدد دارد (به طور معمول عمر دریچه‌های خوک، اسب و گاو 10-5 سال و دریچه های انسانی از اجساد 20-15 سال عمر دارند). بیمارانی که برای آن‌ها از دریچه‌ی مصنوعی استفاده می‌شود، نیاز دارند تا به منظور جلوگیری از لخته شدن خون، از داروهای رقیق کننده‌ی خون استفاده کنند.