به رگ‌هایی (عروق) که خون را ازقلب به اندام‌های بدن می‌رسانند، شریان می‌گویند. شریان کاروتید هم رگی است که خون را از قلب به مغز می‌رساند. شریان‌های کاروتید شامل 2 رگ هستند و از دو طرف حنجره به سمت مغز می‌روند.

دایسکشن به معنای شکاف لایه‌ی داخلی شریان است و دایسکشن شریان کاروتید یعنی شکاف لایه‌ی داخلی شریان کاروتید. شکاف لایه داخلی سبب می‌شود تا خون بین لایه‌های شریان رفته و آن‌ها را از هم جدا کند. جمع شدن خون درلایه داخلی رگ باعث ورم دیواره‌ی رگ می‌شود. این  ورم ایجاد شده در رگ، راه عبور جریان خون را کاهش داده یا متوقف می‌کند و باعث ایجاد فشار به اعصاب کناری شریان کاروتید می‌شود.

دایسکشن شریان کاروتید در هر سنی رخ می‌دهد. اما در جوانان بیش‌تر از افراد مسن اتفاق می‌افتد و یکی از علل شایع سکته مغزی در افراد کم‌تر از ۵۰ سال به حساب می‌آید. این بیماری در مردان نسبت به زنان شایع‌تر است.

علائم و نشانه‌ها

دایسکشن (شکاف) شریان کاروتید در بعضی ازبیماران هیچ علامتی ندارد. ودربعضی ازبیماران ممکن است علائمی به طور ناگهانی ایجاد کرده و به مدت چند روزهم ادامه پیدا کند. این علائم عبارتند از:

• درد درچشم، جمجمه، گردن و یا سردرد
• افتادگی پلک یکی از چشم‌ها
• ضعف و بی‌حسی یک طرف بدن
• اشکال درصحبت کردن
• صدای ضربان‌دار در گوش
• مشکل در بلع (قورت دادن)

علل شایع

علت شکاف شریان کاروتید (دایسکشن شریان کاروتید) ممکن است ناشناخته باشد. البته ممکن است این بیماری به دنبال صدمه به گردن و در اثر تصادف اتومبیل یا کشیدگی گردن در ورزش ایجاد شود.

بعضی از افراد، بیماری‌هایی دارند که باعث ضعیف شدن دیواره‌ی رگ‌های کاروتید می‌شود و خطرایجاد شکاف را بیش‌تر می‌کند. همچنین شکاف شریان کاروتید می‌تواند دربعضی از فعالیت‌های بدنی مثل موارد زیر اتفاق بیفتد:

شنا یا شیرجه، اسکیت، رقص ، ورزش‌هایی مثل تنیس، بسکتبال یا والیبال، پرش از ارتفاع، زایمان، سرفه یا عطسه، گرفتگی عضلات گردن

عوامل تشدید کننده خطر

عواملی مانند: عفونت، فشارخون بالا، سردردهای میگرنی، مصرف داروهای ضدباردار، سیگار کشیدن، مصرف الکل، افزایش چربی‌های مضر در خون

عوارض احتمالی

شکاف شریان کاروتید (دایسکشن شریان کاروتید) می‌تواند مشکلاتی درجریان خون به مغز یا چشم‌ها ایجاد کند. ممکن است باعث سکته‌ی مغزی یا کوری شود.

تشخیص

پزشک از بیمار در مورد علائم بیماری و سوابق پزشکی و همچنین در مورد فعالیت‌های بدنی و یا صدماتی که برای بیمار ایجاد شده سوال می‌کند. سپس معاینه‌ی بدنی انجام داده و وضعیت صورت و چشم‌ها، قدرت و حرکات عضلانی بیمار را بررسی می‌کند.

ممکن است از برخی روش‌های تصویربرداری برای تشخیص بیماری استفاده کند. این روش‌های تشخیصی شامل:

• ام. آر. آی مغز و گردن
• سی. تی اسکن مغزی
• سونوگرافی

درمان

پس ازبستری شدن بیمار دربیمارستان، درمان‌های زیر برای بیمار انجام می‌شود:

• استفاده از داروهایی برای جلوگیری از لخته شدن خون مانند هپارین
• درمان فشارخون
• کنترل قندخون
• استفاده از داروهای مسکن مانند استامینوفن، ایبوپروفن یا ناپروکسن
• استفاده از داروهای ضداحتقان مانند وارفارین

ممکن است بعضی از این داروها برای مدت ۳ تا ۶ ماه استفاده شود. در این مدت برای بررسی وضعیت بهبودی بیمارنیاز است تا از روش‌های مختلف تصویربرداری هم استفاده شود.

درمواردی که شکاف دیواره شریان کاروتید زیاد باشد، پزشک روش‌های زیر را انجام می‌دهد:

• قرار دادن استنت (لوله) در رگ کاروتید

• انجام عمل جراحی ترمیم شریان کاروتید