مدیریت بیماری
مسمومیت و مصرف بیش از حد مواد مخدر
مواد مخدر موادی هستند که با اتصال به گیرنده های درد در مغز و نخاع درد را تسکین می دهند. مواد مخدر شامل داروهای غیرقانونی مانند هروئین و همچنین داروهای مسکن تجویزی است. مصرف بیش از حد مواد مخدر زمانی اتفاق می افتد که بیمار بیش از حد یک ماده مخدر مصرف کند. که ممکن است با هر نوع مخدری اتفاق بیفتد، از جمله:
- هروئین
- مورفین
- کدئین.
- متادون
- اکسی کدون
- هیدروکدون.
- فنتانیل.
- هیدرومورفون
- بوپرنورفین
مسمومیت با مواد مخدر (نظیر متادون، هروئین، تریاک، مورفین، ترامادول، فنتانیل و…) یکی از شایعترین موارد مراجعه به اورژانس است. این مواد با سرکوب سیستم عصبی مرکزی، میتوانند باعث توقف تنفس، کاهش هوشیاری، و حتی مرگ شوند. اثرات مصرف بیش از حد می تواند خفیف، خطرناک یا حتی کشنده باشد. مصرف بیش از حد مواد مخدر یک موقعیت اورژانسی پزشکی است.

علل
- مصرف بیش از حد یک ماده مخدر تصادفی
- مصرف بیش از حد یک ماده مخدر عمدی.
- اشتباهی که توسط یک پزشک که دارو را تجویز می کند انجام می شود.
- اشتباهی توسط داروساز که دستور نسخه را پر می کند، مرتکب شده است.
- استفاده از بیش از چند ماده حاوی مواد مخدر به طور همزمان.
- مخلوط کردن یک اپیوئید با ماده ای که بر قلب، تنفس یا فشار خون بیمار تأثیر می گذارد. اینها عبارتند از الکل، مسکن ها، قرص های خواب آور، داروهای غیرقانونی و برخی از داروهای بدون نسخه.
چه چیزی خطر را افزایش می دهد؟
- فرزندان: آنها ممکن است جذب قرص های رنگارنگ شوند. به دلیل جثه کوچک کودک، حتی مقدار کمی از دارو می تواند خطرناک باشد.
- افراد مسن: آنها ممکن است داروهای مختلفی مصرف کنند. افراد مسن ممکن است در خواندن برچسب ها یا به خاطر سپردن آخرین زمان مصرف دارو دچار مشکل شوند.
- افرادی که مواد مخدر را به صورت طولانی مدت مصرف می کنند.
- افرادی که موارد زیر را استفاده می کنند:
- داروهای غیر قانونی.
- مواد دیگر، از جمله الکل، در هنگام استفاده از مواد مخدر.
- افرادی که دارای:
- سابقه سوء مصرف مواد مخدر یا الکل.
- برخی از شرایط سلامت روان هستند
- افرادی که مواد مخدر مصرف می کنند که برای آنها تجویز نشده است.
علائم
- خواب آلودگی یا مشکل در بیدار شدن از خواب.
- گیجی.
- لکنت زبان.
- کند شدن تنفس و نبض آهسته.
- مردمک های غیر طبیعی کوچک.
علائم و نشانه هایی که نیاز به درمان اورژانسی دارند عبارتند از:
- پوست سرد، لطیف و رنگ پریده.
- لب ها و ناخن های آبی.
- استفراغ.
- صدای غرغر در گلو.
- نبضی که تشخیص آن بسیار کند یا دشوار است.
- تنفسی که بسیار کند، پر سر و صدا یا به سختی قابل تشخیص است.
- بدن سست.
- ناتوانی در پاسخگویی به گفتار یا بیدار شدن از خواب (بیحالی).
پیشگیری
- تمام مواد مخدر که بیمار مصرف کرده است.
- زمانی که مواد مخدر مصرف کرده است.
- آیا بیمار الکل یا از مواد دیگر هم مصرف کرده است.
پزشک بیمار یک معاینه جسمی انجام می دهد. این معاینه ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- بررسی و نظارت بر ضربان و ریتم قلب، ضربان و عمق تنفس بیمار،
- درجه حرارت و فشار خون بیمار (علائم حیاتی).
- بررسی مردمک های کوچک غیر طبیعی
- اندازه گیری سطح اکسیژن در خون بیمار همچنین ممکن است آزمایش خون یا آزمایش ادرار انجام دهید.
درمان
حمایت از علائم حیاتی و تنفس بیمار اولین قدم در درمان مصرف بیش از حد مواد مخدر است. درمان همچنین ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- دادن مایعات و مواد معدنی (الکترولیت ها) از طریق لوله رگ
- قرار دادن یک لوله تنفسی (لوله داخل تراشه) در راه هوایی برای کمک به تنفس.
- دادن اکسیژن
- عبور دادن یک لوله از بینی و داخل معده (لوله NG یا لوله بینی معده) برای شستن معده.
- دادن داروهایی که:
- فشار خون خود را افزایش دهد.
- هر شبه مخدر که در دستگاه گوارش بیمار وجود دارد را جذب کند.
- معکوس کردن اثرات مواد مخدر (مانند نالوکسان).
مشاوره مداوم و حمایت از سلامت روان در صورت مصرف بیش از حد عمدی یا استفاده از یک داروی غیرقانونی.
پیشگیری
از مخدرها و داروهای غیرقانونی استفاده نکنید.
- اگر مشکلات زیر را دارید کمک بگیرید:
- مصرف الکل یا مواد مخدر.
- افسردگی یا یکی دیگر از مشکلات سلامت روان.
- شماره تلفن مرکز کنترل سموم محلی خود را در نزدیکی تلفن یا تلفن همراه خود نگه دارید.
- تمام داروها را در ظروف ایمنی دور از دسترس کودکان نگهداری کنید.
- هنگام مصرف دارو حتما نام ثبت شده داروهای خود را بخوانید.
- هنگام مصرف مواد مخدر الکل ننوشید.
- از داروهای مخدری که برای بیمار شما تجویز نشده است استفاده نکنید.
- داروهای بدون نسخه را فقط طبق گفته پزشک خود مصرف کنید. همیشه از پزشک خود در مورد عوارض جانبی احتمالی و تداخلات هر داروی جدیدی که شروع به مصرف می کنید سؤال کنید.
- فهرستی از تمام داروهایی که مصرف می کنید، از جمله داروهای بدون نسخه، نگه دارید. این لیست را در تمام ملاقات های پزشکی خود به همراه داشته باشید.
- مایعات کافی بنوشید تا ادرارتان شفاف یا زرد کم رنگ بماند.
مهم است که تمام ملاقات های بعدی را طبق گفته پزشک خود ادامه دهید
نکاتی که لازم است پس از ترخیص از بیمارستان و بازگشت به منزل رعایت نمائید.
1. پایش وضعیت تنفسی و هوشیاری
| توضیح | مورد |
| حداقل ۱۲ بار در دقیقه، بدون قطع یا خرخر | تنفس |
| باید بهطور کامل پاسخگو باشد، بدون خوابآلودگی شدید | هوشیاری |
| نباید کبود یا سرد باشد (نشانه کاهش اکسیژن) | پوست |
اگر تنفس کمتر از ۱۰ بار در دقیقه یا بیهوشی رخ داد، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
2.مدیریت دارو و پیشگیری از عود
- اگر نالوکسان (Naloxone) تجویز شده، آن را در منزل در دسترس قرار دهید و همه اعضای خانواده آموزش ببینند که چگونه در صورت قطع تنفس از آن استفاده کنند.
- حذف یا قفل کردن باقیمانده مواد مخدر یا داروهای افیونی در منزل
- مصرف منظم داروهای تجویزی تحت نظر پزشک در بیماران وابسته
3. استراحت و محیط ایمن
- استراحت در محیطی بدون محرک، کمنور و ایمن (بهخصوص در ساعات اولیه ترخیص)
- اجتناب از رانندگی یا فعالیتهای نیازمند تمرکز بالا تا حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت
- عدم تنها گذاشتن بیمار در ساعات اولیه (حداقل ۲۴ ساعت)
4.تغذیه و مایعات
- مایعات کافی برای کمک به دفع سموم (در حدی که پزشک مجاز دانسته)
- تغذیه سبک و پرپروتئین، برای بهبود عملکرد عمومی بدن
- پرهیز از الکل، کافئین و داروهای بدون نسخه
5.پیگیری درمان اعتیاد یا سوءمصرف
اگر مسمومیت ناشی از وابستگی یا سوءمصرف مواد بوده:
- ارجاع به پزشک متخصص ترک اعتیاد یا روانپزشک و شروع برنامه درمان
- شرکت خانواده بیمار در جلسات رواندرمانی یا مشاوره خانوادگی برای مقابله با عوامل زمینهساز مصرف مجدد
6.ویزیت و پیگیریهای ضروری
- ویزیت پزشکی ۲ تا ۵ روز پس از ترخیص با نظر پزشک
- در صورت نیاز، ارجاع به روانپزشک یا کلینیک ترک اعتیاد
- بررسی آزمایشات کلیه، کبد، و الکترولیتها (در مسمومیتهای شدید یا مزمن) با نظر پزشک
- پیگیری منظم برای جلوگیری از عود اعتیاد
درصورت مشاهده موارد زیر به بیمارستان و یا پزشک مراجعه کنید.
- تنفس کمتر از ۱۰ بار در دقیقه
- کبودی لب یا پوست
- خوابآلودگی غیرقابل بیدار شدن
- حرکات غیرعادی، تشنج
- مصرف مجدد یا مشکوک بودن به بلع ماده جدید








