قلب يک عضو عضلانی است كه خون را به تمام بدن پمپ می‌كند. قلب دارای چهار حفره است که دو حفره در بالا و دو حفره در پایين قرار دارند. حفره‌های بالایی در هر طرف دهليز ناميده می‌شوند كه خون بازگشتی از اعضاء بدن را دريافت و جمع می‌كنند و به حفره‌های پایینی می‌ریزند. دو حفره پایينی، بطن ناميده می‌شوند كه خون را به بدن پمپ می‌كنند. چهار حفره با هم به‌صورت هماهنگ كار می‌كنند و با به جريان افتادن خون، اكسيژن و مواد غذایی به تمام بدن می‌رسد.

قلب دارای چهار دریچه است که جریان خون را در یک جهت و مسیر درست خود قرار می‌دهند. این دریچه‌ها عبارتند از دریچه میترال، دریچه سه‌لتی، دریچه ریوی و دریچه‌ی آئورت. لبه‌های هرکدام از این دریچه‌ها با هربار ضربان قلب، باز و بسته می‌شوند. گاهی این دریچه‌ها به درستی باز و بسته نمی‌شوند و جریان خون در قلب دچار اختلال می‌شود. دریچه آئورت بین بطن چپ و سرخرگ آئورت قرار دارد. دریچه‌ی ریوی بین بطن راست و شریان ریوی قرار گرفته است. بین دهلیز راست و بطن راست یک دریچه به نام دریچه سه‌لتی (تریکوسپید) قرارگرفته است و بین دهلیزچپ و بطن چپ هم یک دریچه به نام دریچه دولتی (میترال ) قرارگرفته است.

وقتی که بطن چپ منقبض یا جمع می شود، دریچه میترال بسته می‌شود تا خون از بطن چپ فقط به سرخرگ آئورت پمپ شود و از برگشت آن به دهلیز چپ جلوگیری شود. این‌کار مهم دریچه به خاطر ساختمان پیچیده و تکامل یافته آن است که همانند دو لنگه درب عمل می‌کند که حین بسته شدن کاملاً جفت می‌گردند و صفحات دریچه که بیضی شکل است همانند بادبان کشتی سر جای خود که پایه‌های آن در بطن چپ واقع است محکم می‌شود. تعمیر و تعویض دریچه میترال، روشی است که برای درمان بیماری‌های دریچه میترال انجام می‌شود. بیماری‌های دریچه میترال انواع مختلفی دارد. در نوعی از آن، با هر بار انقباض دریچه محکم بسته نمی‌شود و خون به عقب برمی‌گردد.

در نوع دیگری از آن، که عبارت است از تنگ شدن دریچه میترال، لت‌های دریچه ضخیم یا سفت می‌شوند و ممکن است با یکدیگر ترکیب شوند درنتیجه مسیر دریچه باریک می‌شود و خون به خوبی جریان پیدا نمی‌کند.

درمان بیماری‌های دریچه میترال به شدت بیماری دریچه بستگی دارد و می‌تواند شامل تعمیر و یا تعویض دریچه باشد.

دلایل انجام

درمان بیماری‌های دریچه میترال به وضعیت بیمار و میزان بدتر شدن علائم‌ بیماری بستگی دارد. در اغلب موارد بیماری‌های دریچه میترال نمی‌توانند به تنهایی با دارو درمان شوند و در نهایت برای کاهش علائم و عوارضی مانند نارسایی قلبی، حمله قلبی، سکته مغزی یا مرگ ناشی از توقف ناگهانی قلب، به عمل جراحی نیاز است.

عوارض احتمالی

این جراحی نیز مانند هر عمل دیگری ممکن است مشکلاتی به همراه داشته باشد از جمله:

• خونریزی
• لخته شدن خون
• اختلال فعالیت در دریچه‌ی تعویض شده
• اختلال در ضربان قلب
• عفونت
• سکته مغزی

آمادگی قبل از مداخله

• قبل از عمل، پزشک موارد مورد انتظار قبل، حین و بعد از عمل و همچنین خطرات احتمالی جراحی را برای بیمار توضیح می‌دهد.
• موهای محل جراحی، پیش از جراحی باید تراشیده شوند.
• قبل از این‌که بیماردر بیمارستان بستری شود، به خانواده خود اطلاع دهد تا پس از عمل و حین ترخیص بیمار را تا منزل همراهی کنند.
• لیستی از داروهای مصرفی بیمار به پزشک داده شود تا در صورت نیاز به منع استفاده، به بیمار اطلاع دهد.
• اگربیمار نسبت به چیزی حساسیت دارد، پیش از عمل پزشک را آگاه کند.
• طبق دستور پزشک، قبل ازعمل ازخوردن و آشامیدن خودداری کند.
• اقلام شخصی مانند: شانه، مسواک و تجهیزات اصلاح و… را با خود همراه بیاورد.
• پیش از عمل زیورآلات، لنز چشم، دندان مصنوعی و… خارج شود.

روش انجام

به طور کلی در تعمیر و تعویض دریچه میترال، برشی در قفسه سینه زده می‌شود.

• ترمیم دریچه میترال:

جراحی تعمیر دریچه میترال می‌تواند شامل سوراخ‌کردن دریچه، اتصال مجدد لت‌های دریچه، از بین بردن بافت‌های اضافی دریچه و جداسازی لت‌هایی باشد که به یکدیگر متصل شده‌اند. در این جراحی اغلب حلقه‌ای اطراف دریچه برای تقویت و تنگ شدن دریچه قرارداده می‌شود. پزشک ممکن است در انجام این عمل از ابزارهایی مانند گیره و کاتتر (لوله‌ای باریک و انعطاف‌پذیر) استفاده کند.

در یک روش پزشک کاتتر (یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر) را از طریق سرخرگ کشاله ران به سمت دریچه میترال هدایت می‌کند. دراین مرحله بالونی نیز به نوک کاتتر متصل است. پس از اینکه کاتتر به دریچه رسید، پزشک بالون را باد می‌کند تا مسیر دریچه باز شود. سپس باد بالون خالی می‌شود و همراه با کاتتر خارج می‌شود.

• تعویض دریچه میترال:

اگر ترمیم دریچه میترال برای درمان بیماری موثر نباشد، پزشک ممکن است تعویض دریچه را توصیه کند. در این جراحی، پزشک دریچه آسیب‌دیده را خارج می‌کند و آن را با یک دریچه مصنوعی یا دریچه‌ای از بافت ‌انسانی، گاو یا خوک جایگزین می‌کند. پس از این جراحی برای جلوگیری از لخته شدن خون، بیمارباید به صورت همیشگی از داروهای رقیق‌کننده خون استفاده کند.

پزشک با بیمار در مورد مزایا و مضرات هر یک از این روش‌ها صحبت خواهد کرد.