اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یک واکنش عاطفی قوی و پایدار به یک رویداد آسیب‌رسان است و به وضعیت روانی گفته می‌شود که در فرد پس از تجربه یک رویداد وحشتتاک ایجاد می‌شود. علائم این اختلال بروز حالاتی مثل اضطراب شدید، کابوس، پریشانی شدید عاطفی، افکار غیرقابل کنترل و مواردی از این دست است و ممکن است بیمار با اختلال استرس پس از سانحه احساس ترس، گیجی، یا عصبانیت؛ کابوس داشته باشد و به راحتی خشمگین شود. این می‌تواند باعث ناراحتی شدید شود که زندگی روزمره را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

افرادی که در بخش مراقبت‌های ویژه (آی‌سی‌یو) بستری می‌شوند ممکن است به دستگاه‌ها متصل شوند و نتوانند حرکت کنند. اگر آن‌ها نیاز به یک لوله تنفسی داشته باشند، نمی‌توانند صحبت کنند. آن‌ها ممکن است بترسند که به مرگ نزدیک‌اند و ممکن است احساس تنهایی داشته باشند.

افراد مبتلا در بخش مراقبت‌های ویژه (آی‌سی‌یو) ممکن است داروهای آرام‌بخش بگیرند، که می‌تواند در آن‌ها احساس راحتی و گیجی ایجاد کند و فقط بخشی از رویدادها را به یاد داشته باشند. آن‌ها ممکن است کابوس ببینند یا چیزهایی را ببینند که واقعا وجود نداشته باشند (توهم). بعدها، ممکن است خاطرات ترسناکی داشته باشند که واقعی نباشد. به عنوان مثال، مردم ممکن است فکر کنند که پزشکان یا پرستاران به جای کمک به آن‌ها به آن‌ها آسیب زده‌اند.

این تجربیات ممکن است به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) منجر شود و بیشتر احتمال دارد در افرادی اتفاق بیافتد که در گذشته افسردگی یا اضطراب داشته‌اند.

علائم و نشانه‌ها

علائم اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) معمولا با فاصله زمانی کوتاه پس از رویداد آسیب دیده شروع می‎شود. اما ممکن است تا چند ماه یا چند سال بعد رخ ندهند. همچنین ممکن است علایم بروند و بازگردند.

خاطرات آزار دهنده، تغییرات منفی در تفکر و اجتناب:

• افکار بی‌وقفه مزاحم و گاهی ترسناک
• دیدن کابوس‌های شبانه
• پریشانی عاطفی شدید و واکنش‌های فیزیکی آسیب‌زا
• یادآوری خاطرات مرتبط با حادثه (فلش بک)
• احساس گناه و سرزنش بی‌وقفه
• ناتوانی در به خاطر سپردن خاطرات به صورت کامل یا بخشی از آن
• مشکل در تمرکز
• بروز ترس، اضطراب و افسردگی
• احساس بدی در مورد خود و جهان.
• کاهش امید به زندگی
• احساس بیگانگی از دیگران
• بی‎حسی عاطفی و ذهنی
• اجتناب از روبه‌رویی با شرایط و موقعیت‌هایی که کمترین نشانه از رویداد پیش‌آمده دارند
• عدم تمایل و امتناع از صحبت درباره حادثه
• گریز از موقعیت‌ها و افرادی که رویداد را به بیمار یادآوری می‌کنند.

تغییر در واکنش‌های مختلف فیزیکی و عاطفی:

• احساس اضطراب و تنش مزمن
• مشکل خواب
• حساسیت بیش از حد نسبت به خطرات احتمالی
• تحریک پذیری بسیار زیاد عصبی

علائم جسمی:

• ضعف شدید سیستم ایمنی بدن
• بدخوابی به صورتی که باعث خستگی و بی‎حوصلگی در طول روز شود.
• لرزش، تعریق، مشکلات معده، سردرد، درد قفسه سینه و سرگیجه
• عفونت‌های مکرر

تشخیص

پزشکان برای تشخیص PTSD از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند. این راه‌ها عبارتند از:

• استفاده از راهنمای تشخیصی اختلالات روانی (DSM-5). این راهنما توسط انجمن روان‎پزشکی آمریکا گردآوری و منتشر شده است.
• انجام معاینه روان‎شناختی و صحبت با بیمار درباره تجربه او
• معاینه و بررسی آثار جسمانی حادثه

درمان

درمان اختلال استرس پس از سانحه شامل درمان شناختی-رفتاری (CBT) و دارو درمانی است که البته بنابر تشخیص پزشک، گاه از هر دو روش برای بهبود بیمار کمک گرفته می‌شود. انواع مختلفی از درمان شناختی-رفتاری وجود دارد. درمان می‎تواند به شما در کنترل احساسات‎‌تان کمک کند، علائم کمتری داشته باشید و دوباره از زندگی لذت ببرید. بهبودی این اختلال بسته به شدت اختلال ممکن است هفته‌ها طول بکشد.

چه زمانی باید برای کمک تماس بگیرید؟

به عنوان مثال، تماس بگیرید اگر:

• احساس می‎کنید نمی‎توانید آسیب رساندن به خود یا شخص دیگری را متوقف کنید.
• احساسی ناامید کننده یا فکر کردن به صدمه زدن یا کشتن خود دارید.

با پزشک یا روانشناس تماس بگیرید اگر:

• علائم PTSD شما بدتر می‌شود.
• شما علائم جدید یا بدتر از اضطراب یا افسردگی دارید.
• بهتر نشده‌اید.

توان‌بخشی ریوی، که به عنوان بازتوانی ریوی نیز شناخته می‌شود، برنامه‌ای برای افرادی است که مشکلات تنفسی مزمن (مداوم) دارند که می‌تواند به بهبود توانایی عملکرد و کیفیت زندگی آن‌ها کمک کند. توان‌بخشی ریوی جایگزین درمان پزشکی شما نمی‌شود. در عوض، شما آن‌ها را در کنار هم استفاده می‌کنید.

توان‌بخشی ریوی معمولاً یک برنامه سرپایی است که شما آن را در بیمارستان یا کلینیک انجام می‌دهید. برخی از افراد در خانه‌های خود توان‌بخشی ریوی دارند. شما با تیمی از ارائه دهندگان خدمات همکاری می‌کنید تا راه‌هایی برای کاهش علائم، افزایش توانایی ورزش و انجام کارهای روزمره خود پیدا کنید.

توان‌بخشی ریوی به شما در موارد زیر کمک می‌کند:

• ورزش
• تکنیک‌های تنفس
• تغذیه
• آرامش
• حمایت عاطفی و گروهی
• راهکارهایی برای زندگی بهتر با بیماری‌های مزمن ریوی

چه کسی نیاز به توان‌بخشی ریوی دارد؟

اگر بیماری مزمن ریوی یا بیماری دیگری دارید که نفس کشیدن را برای شما دشوار می‌کند و فعالیت‌های شما را محدود می‌کند، ممکن است ارائه دهنده مراقبت شما توان‌بخشی ریوی را توصیه کند. به عنوان مثال، توان‌بخشی ریوی ممکن است در موارد زیر به شما کمک کند:

• به بیماری انسدادی مزمن ریوی مبتلا باشید که دو نوع اصلی آمفیزم و برونشیت مزمن است. در بیماری انسدادی مزمن ریوی، مجاری تنفسی شما (لوله‌هایی که هوا را از داخل ریه‌ها وارد و خارج می‌کنند) تا حدی مسدود شده است و این امر ورود و خروج هوا را دشوار می کند.
• یک بیماری بینابینی ریه مانند سارکوئیدوز و فیبروز ریوی داشته باشید. این بیماری‌ها با گذشت زمان باعث ایجاد زخم در ریه ها می‌شوند. این باعث می‌شود اکسیژن کافی دریافت نشود.
• فیبروز سیستیک داشته باشید که یک بیماری ارثی است که باعث جمع شدن مخاط ضخیم و چسبنده در ریه‌ها و مسدود شدن مجاری تنفسی می‌شود.
• نیاز به جراحی ریه دارید. ممکن است قبل و بعد از جراحی ریه نیاز به توان‌بخشی ریوی داشته باشید تا به شما در آماده سازی و بهبودی بعد از جراحی کمک کند.
• یک اختلال در از دست دادن عضلات داشته باشید که بر عضلات مورد استفاده برای تنفس تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، دیستروفی و اختلالات عضلات تنفسی.
• بیماران ترخیص شده از آی‌سی‌یو با ضعف تنفسی

اگر قبل از آن‌که بیماری شما شدید باشد آن را شروع کنید توان‌بخشی ریوی بهتر جواب می‌دهد. با این حال، حتی افرادی که بیماری ریه پیشرفته دارند نیز می توانند از توان‌بخشی ریوی بهره مند شوند.

توان‌بخشی ریوی شامل چه مواردی است؟

هنگامی که برای اولین بار توان‌بخشی ریوی را شروع می‌کنید، تیم ارائه دهندگان مراقبت شما می‌خواهند در مورد سلامتی شما اطلاعات بیشتری کسب کنند. شما تست عملکرد ریه، تست ورزش و احتمالاً آزمایش خون خواهید داشت. تیم شما تاریخچه پزشکی و درمان‌های فعلی شما را مرور می‌کند. آن‌ها ممکن است سلامت روانی شما را بررسی کنند و درباره رژیم شما سوال کنند. سپس آن‌ها برای ایجاد طرحی مناسب برای شما همکاری خواهند کرد که ممکن است شامل موارد زیر شود:

• آموزش ورزش: تیم شما برای بهبود استقامت و قدرت عضلانی شما یک برنامه ورزشی ارائه خواهد داد. به احتمال زیاد هم برای بازوها و هم برای پاهای خود تمرین خواهید داشت. ممکن است از تردمیل، دوچرخه ثابت یا وزنه استفاده کنید. ممکن است لازم باشد ورزش را کم کم شروع کنید و به تدریج قدرت خود را افزایش دهید.
• مشاوره تغذیه ای: اضافه وزن یا کمبود وزن می‌تواند بر تنفس شما تأثیر بگذارد. یک برنامه غذایی مغذی می‌تواند به شما کمک کند تا به دنبال داشتن وزنی سالم باشید.
• آموزش بیماری شما و نحوه کنترل آن که شامل یادگیری چگونگی جلوگیری از شرایطی که علائم شما را بدتر می‌کنند، چگونگی جلوگیری از عفونت و نحوه یا زمان مصرف داروهای خود می‌باشد.
• تکنیک‌هایی که می‌توانید برای صرفه‌جویی در انرژی خود استفاده کنید. تیم شما ممکن است روش‌های آسان‌تری برای انجام کارهای روزمره را به شما آموزش دهد. به عنوان مثال، شما ممکن است روش‌هایی را برای جلوگیری از بلند کردن یا خم شدن یاد بگیرید که حرکات نفس کشیدن را دشوارتر می‌کنند، و با مصرف انرژی باعث سفت شدن عضلات شکم می‌شود. همچنین ممکن است یاد بگیرید چگونه بهتر با استرس کنار بیایید، زیرا استرس همچنین می‌تواند انرژی شما را بگیرد و بر تنفس شما تأثیر بگذارد.
• استراتژی های تنفس: شما روش‌هایی را برای بهبود تنفس یاد خواهید گرفت. این تکنیک‌ها ممکن است سطح اکسیژن شما را افزایش دهند، دفعات نفس کشیدن را کاهش دهند و راه‌های هوایی شما را برای مدت طولانی باز نگه دارند.
• مشاوره روان‌شناختی و یا پشتیبانی گروهی: مشکل در تنفس می‌تواند ترسناک باشد. اگر به بیماری مزمن ریه مبتلا هستید، به احتمال زیاد افسردگی، اضطراب یا سایر مشکلات عاطفی خواهید داشت. بسیاری از برنامه‌های توان‌بخشی ریوی شامل گروه‌های مشاوره و یا پشتیبانی می‌باشد. در غیر این صورت، ممکن است تیم توان‌بخشی ریوی شما، شما را به سازمانی که این موارد را ارائه می‌دهد ارجاع دهد.

آنچه از یک برنامه مراقبت دریافت می‌کنید.

بیشتر افرادی که دوره توان‌بخشی ریوی را به پایان می‌رسانند در پایان احساس بهتری دارند. شما معمولاً بدون تنگی نفس خواهید توانست کارهای بیشتری انجام دهید.

در یک تجزیه و تحلیل گسترده از برخی برنامه‌ها، تقریباً تمام افرادی که در بازتوانی ریوی قرار دارند، شاهد بهبود علائم خود بودند. تقریباً همه آن‌ها موارد زیر را تجربه کردند:

• تنگی نفس کمتری دارند
• پرانرژی‌تر هستند
• بیشتر می‌توانند بیماری مزمن ریوی خود را کنترل کنند.

ممکن است بازتوانی ریوی به شما کمک کند تا به دلیل تشدید شدن بیماری، به بیمارستان مراجعه نکنید. حتی افراد مبتلا به بیماری ریه پیشرفته نیز می‌توانند چنین چیزی را از توان‌بخشی دریافت کنند.

برای افرادی که سطح ورزش خود را حفظ می‌کنند، مزایای حاصل از توان‌بخشی ریوی می‌تواند سال ها ادامه داشته باشد. حتماً از یک برنامه تأیید شده استفاده کنید – می‌توانید برای یافتن برنامه مناسب خود از پزشک‌تان درخواست ارجاع کنید.

تراکئوستومی شکافی است که از جلوی گردن و درون نای (حلق) توسط یک برش جراحی ایجاد می‌شود. یک لوله پلاستیکی از طریق برش وارد می‌شود تا مجاری تنفسی را باز نگه دارد و اجازه تنفس را به بیمار بدهد. این روش اغلب برای جلوگیری از قرار دادن لوله در گلوی فرد انجام می‌شود که باعث آسیب دیدگی طولانی مدت در آن ناحیه می‌شود. همچنین ممکن است این روش در موارد اضطراری به دلیل انسداد گلو در اثر واکنش آلرژیک یا تومور در حال رشد، انجام شود. تراکئوستومی‌ها می‌توانند موقتی یا دائمی باشند. مراقبت از تراکئوستومی دائمی، نیاز به دانش و توجه زیادی دارد، به ویژه برای بیماران شیرخوار و مراقبان آن‌ها در حالی که در خانه هستند. پیش از اقدام به مراقبت از تراکئوستومی در خانه، اطمینان حاصل کنید که از یک متخصص مراقبت‌ قابل و شایسته آموزش‌های کامل و دقیق را دریافت می‌کنید.

ساکشن (مکش) لوله

مواد (وسایل مورد نیاز) خود را جمع آوری کنید. مکش لوله تراکئوستومی از آن جهت مهم است که باعث می‌شود مجرای تنفسی از ترشحات (مخاط) در امان بماند، که بیمار را قادر به تنفس بهتر می‌کند و خطر عفونت ریه را کاهش می‌دهد. فقدان مکش مناسب، دلیل اصلی عفونت در افرادی است که لوله تراکستومی دارند. وسایل و مواد مورد نیاز شامل:

• دستگاه مکش یا ساکشن
• کاتتر ((سوند)) (لوله) برای مکش (برای بزرگسالان از اندازه 14 و 16 استفاده می‌شود)
• دستکش لاتکس استریل
• سرم نرمال سالین
• لوله شست و شو نرمال سالین که از قبل آماده شده است یا یک سرنگ 5 میلی لیتری
• یک کاسه تمیز و پر از آب لوله کشی

دستان خود را کاملا بشویید. مراقبان (چه در بیمارستان و چه در خانه) باید قبل و بعد از مراقبت از تراكستومی دست‌های خود را بشویند. این کار در درجه اول بیمار را از ابتلا به عفونت باکتریایی از طریق شکاف موجود در گردنش محافظت می‌کند. دستان خود را حداقل به مدت 20 ثانیه با آب گرم و صابون بشویید و فراموش نکنید که بین انگشتان و زیر ناخن‌های خود را نیز بشویید.

• دستان خود را با استفاده از دستمال کاغذی یا یک پارچه تمیز خشک کنید.
• شیر آب را با استفاده از دستمال کاغذی یا پارچه به عنوان مانع ببندید تا دوباره دستتان آلوده نشود.
• به عنوان یک پیشنهاد و گزینه، دستان خود را به یک ضد عفونی‌کننده حاوی الکل، آغشته نمایید و سپس بگذارید تا خشک شود.

کاتتر را آماده و آزمایش کنید. دستکش‌ها را بپوشید. بسته دستگاه مکش باید با دقت باز شود ضمن اینکه باید مراقب باشید که نوک کاتتر را لمس نکنید. هر چند که می‌توان دریچه کنترل شستی را که در انتهای کاتتر قرار دارد لمس کرد، پس از این بابت نگران نباشید. اگر کاتتر را به دور یک دست بپیچید، این کار باعث کنترل آن می‌شود و دست دیگرتان، برای کارهای دیگر آزاد می‌ماند. کاتتر معمولاً به لوله مکشی وصل است که به دستگاه مکش متصل است.

• دستگاه مکش را روشن کرده و از طریق نوک کاتتر، توانایی مکش آن را تست کنید. با قرار دادن و برداشتن انگشت شست خود بر روی دریچه کاتتر، مکش دستگاه را تست و بررسی کنید.
• یک لوله تراشه ممکن است دارای یک یا دو دهانه باشد و ممکن است کافدار(cuffed) یا بدون کاف(uncuffed)، روزنه‌دار یا بدون روزنه (جهت گفتگو) باشد.

بیمار را آماده کرده و محلول نمکی را برای بیمار استعمال کنید. اطمینان حاصل کنید که شانه ها و سر بیمار کمی بالا قرار گرفته است. بیمار باید طی این فرایند احساس راحتی داشته باشد. از او بخواهید تقریباً سه تا چهار نفس عمیق بکشد تا آرام شود. هنگامی که بیمار در موقعیت قرار گرفت، 3-5 میلی لیتر (سی سی) محلول نمک را در لوله تراشه قرار دهید. این کار به تحریک سرفه مخاط و افزودن رطوبت به غشاهای مخاط کمک می‌کند. برای جلوگیری از تشکیل شاخه‌های ضخیم مخاط درون نای، که می‌تواند عبور هوا را مسدود کند، باید از محلول نمکی (سالین) به طور مرتب هنگام مکش استفاده شود.

• تعداد دفعات تزریق (استعمال) محلول سالین از فردی به فرد دیگر، بسته به ضخامت و یا تولید مخاط در نای متفاوت است.
• مراقبان باید رنگ، بو و ضخامت ترشحات مخاط را در صورت وجود عفونت بررسی کنند. –در عفونت مخاط به رنگ سبز مایل به خاکستری تبدیل شده و بوی بد می‌دهد.

سوند را وارد کنید و مکش را اعمال کنید. کاتتر را به آرامی درون نای هدایت کنید تا زمانی که بیمار شروع به سرفه کند یا تا زمانی که کاتتر متوقف شود و دیگر نتواند جلوتر برود. در بیشتر موارد عمق آن باید تقریبا 4 تا 5 اینچ (10.2  تا 12.7 سانتی متر) در لوله تراکئوستومی باشد. منحنی کاتتر باید منحنی طبیعی لوله نای را دنبال کند. کاتتر را به عنوان دستگاه جاروبرقی برای تمیز کردن لوله نای در نظر بگیرید. پیش از اجرای مکش ، باید کاتتر را کمی عقب کشید، که این کار باعث راحتی بیمار می‌شود.

• مکش را با پوشاندن دریچه کنترل شستی و در حالی که کاتتر را با حرکتی آهسته و دورانی از لوله تراشه خارج می‌کنید، اعمال کنید. مکش نباید بیشتر از 10 ثانیه انجام شود، که در این مدت کاتتر باید به طور مداوم چرخانده و بیرون کشیده شود. همیشه باید در راه خروج، مکش وجود داشته باشد.
• لوله‌های تراكئوستومی در اندازه‌ها و جنس‌های متفاوتی مانند پلاستیك نیمه انعطاف پذیر، پلاستیك سخت و فلز وجود دارد. بعضی از لوله‌ها یکبار مصرف هستند، در حالی که برخی دیگر دارای قابلیت استفاده مجدد هستند.

اجازه دهید بیمار مقداری هوا دریافت کند. از بیمار بخواهید که بین دفعات مکش سه تا چهار نفس آرام و عمیق بکشد؛ زیرا در حالی که دستگاه مکش کار می‌کند، هوای کمی به ریه‌های او می‌رسد. بسته به شرایط بیمار، پس از هر مکش باید به بیمار اکسیژن رسانی شود یا زمانی برای تنفس داده شود.

• با خارج شدن کاتتر، آب لوله کشی را از میان لوله، مکش کنید تا از ترشحات غلیظ درون لوله خلاص شوید، سپس کاتتر را با هیدروژن پراکسید بشویید.
• اگر بیمار ترشحات بیشتری تولید می‌کند که باید از لوله نای خارج شود، در صورت نیاز فرآیند را تکرار کنید.
• مکش تا زمانی که مجاری تنفسی از مخاط / ترشحات پاک شود، تکرار می‌شود.
• پس از مکش، اکسیژن به همان میزان سطحی که قبل از فرایند بود، باز می‌گردد.

تمیز کردن لوله تراشه

وسایل مورد نیاز خود را جمع کنید. تمیز و عاری نگه داشتن لوله‌های نای از مخاط و بقایای (ضایعات) خارجی، اهمیت دارد. توصیه می‌شود حداقل دو بار در روز آن‌ها را تمیز کنید. – یک بار در صبح و یک بار در شب ایده آل است. با این حال، هر چه بیشتر لوله تمیز شود، بهتر است. وسایل و موادی که شما نیاز دارید:

• محلول سالین استریل
• هیدروژن پراکسید نیمه رقیق (½ قسمت آب مخلوط شده با ½ هیدروژن پراکسید)
• کاسه‌های کوچک و تمیز
• برس کوچک و ظریف

دستان خود را بشویید. لازم است که دستان خود را بشویید و کلیه‌ی میکروب‌ها و آلودگی‌ها را از بین ببرید. این کار به شما در جلوگیری از هرگونه عفونت به دلیل مراقبت‌های غیربهداشتی کمک می‌کند.

• روش مناسب برای شستن دست‌ها در بالا مورد بحث قرار گرفت. مهم‌ترین مواردی که باید بخاطر بسپارید عبارت است از: استفاده از صابون ملایم، کف دست خود را به خوبی کف کنید(صابون بزنید)، آن‌ها را آب بکشید و با یک حوله خشک و تمیز، خشک کنید.

لوله تراشه را خیس کنید. در یک کاسه،   از محلول هیدروژن پراکسید و در کاسه دیگر محلول نمکی استریل قرار دهید. در حالی که صفحه گردن (neck plate) را بی حرکت نگه می‌دارید، لوله تراشه داخلی را با احتیاط بردارید، که این کار باید در زمان بستری در بیمارستان، توسط پزشک یا پرستار به شما آموزش داده شود.

• لوله تراشه را در کاسه حاوی محلول هیدروژن پراکسید قرار داده و بگذارید کاملاً خیس بخورد تا پوسته‌ها و ذرات روی لوله نرم، حل و زدوده شوند.
• بعضی از لوله‌های تراشه یکبار مصرف هستند و اگر جایگزین دارند، نیازی به تمیز کردن آن نیست.

لوله تراشه را تمیز کنید. با استفاده از یک برس ظریف، داخل و خارج لوله تراشه را با دقت تمیز کنید و از پاک شدن مخاط و سایر مواد زائد اطمینان حاصل کنید. مراقب باشید که خیلی محکم از برس استفاده نکنید، و از استفاده از برس‌های خشن و درشت برای تمیز کردن خودداری کنید زیرا این کار ممکن است به لوله آسیب برساند. پس از پایان کار، آن را حداقل پنج تا 10 دقیقه دیگر در محلول سالین قرار دهید تا استریل شود.

• اگر محلول سالین ندارید، خیساندن لوله در سرکه سفید رقیق شده با مقداری آب نیز مفید خواهد بود.
• اگر از لوله‌های پلاستیکی یکبار مصرف استفاده می‌کنید، پس از این مرحله صرف نظر کنید و لوله را دور بیندازید.

دوباره لوله را درون سوراخ تراکستومی قرار دهید. هنگامی که یک لوله تراشه تمیز و استریل (یا جدید) در دست گرفتید، در حالی که صفحه گردن را ثابت نگه داشته‌اید، آن را با احتیاط وارد سوراخ تراکئوستومی کنید. لوله داخلی را بچرخانید تا دوباره به طور ایمن قفل شود. برای اطمینان از قفل شدن لوله داخلی می‌توانید لوله را به آرامی به جلو بکشید.

• انجام این روش حداقل دو بار در روز می‌تواند از بروز عفونت، انسداد و سایر عوارض جلوگیری کند.

تمیز کردن منفذ (دهانه/stoma) تنفسی

دهانه تنفسی را بررسی کنید. استوما سوراخی در گردن / نای است که لوله‌ها در آن قرار می‌گیرند تا بیمار بتواند نفس بکشد. استوما باید هر بار پس از مکش از نظر پوست و علائم عفونت بررسی شود. در صورت وجود علائم عفونت (یا اگر به نظر می‌رسد هر چیزی سوال برانگیز باشد)، بلافاصله با پزشک مشورت کنید.

• علائم عفونت استوما می‌تواند شامل قرمزی، تورم، درد و ترشح چرک بدبو باشد.
• اگر استوما عفونی و ملتهب باشد، قرار دادن لوله‌های تراشه دشوارتر خواهد بود.
• اگر استوما رنگ پریده یا مایل به آبی است، ممکن است نشان دهنده وجود جریان خون در بافت باشد و باید فوراً با پزشک تماس بگیرید.

استوما را با ضد عفونی کننده، تمیز کنید. هر بار که لوله نای را بیرون می‌آورید، استوما را تمیز و ضد عفونی کنید.با مشورت پزشک یا پرستار از محلول ضد عفونی کننده مانند محلول بتادین یا موارد مشابه استفاده کنید. پاکسازی استوما را باید با حرکتی دایره‌ای (با گاز استریل) از موقعیت ساعت 12 شروع و تا موقعیت ساعت سه به سمت پایین ادامه دهید. سپس از یک گاز آغشته به ضد عفونی کننده استفاده کرده و استوما را به سمت وضعیت ساعت نه پاک کنید.

• برای تمیز کردن نیمه پایینی استوما، با یک گاز جدید از موقعیت ساعت سه به سمت موقعیت ساعت شش پاک کنید. سپس دوباره از وضعیت ساعت نه پاک کنید و به سمت موقعیت ساعت شش حرکت کنید.

پانسمان را به طور مرتب عوض کنید. پانسمان اطراف تراکئوستومی باید حداقل دو بار در روز عوض شود. این کار به جلوگیری از عفونت در محل استوما و در سیستم تنفسی (ریه‌ها) کمک می‌کند. تعویض پانسمان به افزایش سلامت پوست نیز کمک می‌کند. یک پانسمان جدید به مصونیت پوست و جذب ترشحاتی که ممکن است در اطراف استوما نشت کند کمک می‌کند.

• پانسمان مرطوب باید بلافاصله عوض شود. پانسمان مرطوب منجر به رشد باکتری و آسیب به سلامتی می‌شود.
• فراموش نکنید که در صورت کثیف شدن و خیس شدن نوارها (بندها) آن‌ها را تعویض کنید. این نوارها لوله تراشه را در جای خود نگه می‌دارد. حین تعویض نوارها حتما لوله تراشه را در جای خود نگه دارید.

آگاهی و تسلط بر مراقبت‌های روزمره

لوله را زمانی که بیرون قرار گرفته‌است، بپوشانید. دلیل اصرار پزشکان و پرستاران در پوشاندن لوله تراشه این است که ذرات و بقایای خارجی می‌توانند به یک لوله بدون پوشش وارد شده و وارد لوله تنفسی  شوند. این ذرات خارجی می‌توانند شامل گرد و غبار، شن و ماسه و سایر آلاینده‌های عمومی موجود در جو باشند. این ذرات می‌تواند منجر به تحریک و حتی عفونت شود، که باید از آن اجتناب شود.

• ورود ذرات به لوله تراشه منجر به تولید بیش از حد مخاط در نای می‌شود که می تواند لوله تراشه شما را مسدود کرده و باعث مشکلات تنفسی و عفونت شود.
• اگر بیمارزمان زیادی را در فضای باز می‌گذراند، به خصوص اگر باد یا گرد و غبار باشد، حتماً لوله تراشه بیمارخود را بیشتر تمیز کنید.

بیمار باید از شنا خودداری کند. شنا می‌تواند برای هر بیمار دارای تراکئوستومی بسیار خطرناک باشد. در حین شنا، سوراخ تراکئوستومی کاملاً ضد آب نیست و درپوش لوله نیز قرار ندارد. در نتیجه، ورود آب به طور مستقیم به منفذ یا لوله تراکئوستومی هنگام شنا بسیار محتمل است، که می‌تواند منجر به بیماری به نام “پنومونی آسپیراسیون” شود. که به معنای آب در ریه‌ها است که باعث خفگی می‌شود.

• پنومونی آسپیراسیون، حتی پس از ورود مقدار کمی آب، می‌تواند منجر به مرگ در اثر خفگی شود.
• ورود حتی مقدار کمی آب به داخل ریه‌ها نیز می‌تواند خطر عفونت باکتریایی را افزایش دهد.
• لوله را بپوشانید و همچنین هنگام حمام یا دوش گرفتن محتاط باشید.

هوای استنشاقی را مرطوب نگه دارید. وقتی افراد از طریق بینی (و سینوس‌ها) نفس می‌کشند، هوا تمایل به نگه داشتن رطوبت بیشتری دارد که برای ریه‌ها بهتر است. با این حال، افراد دارای تراکئوستومی دیگر این توانایی را ندارند، بنابراین هوایی که تنفس می‌کنند همان میزان رطوبت هوای خارجی را دارا است. در آب و هوای خشک این مسئله می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند، بنابراین مهم است که هوای استنشاق شده را تا آنجا که می‌توانید مرطوب نگه دارید.

• یک پارچه مرطوب را روی لوله تراشه قرار دهید و آن را مرطوب نگه دارید.
• از دستگاه بخور برای کمک به مرطوب‌سازی هوا در شرایط خشک در خانه استفاده کنید.

نکات

• برای راهنمایی و دستورالعمل دقیق‌تر در مورد تمیز کردن و مراقبت از تراکئوستومی با پزشک خود صحبت کنید.
• بسته به دلیل قرارگیری تراکئوستومی، احتمالاً لازم است که لوله‌های تراشه خود را هر 3-6 ماه عوض کنید.
• همیشه مطمئن شوید که لوله از شاخه‌های مخاطی در امان است. همچنین یک لوله تراشه یدکی را همیشه همراه داشته باشید.
• همیشه پس از سرفه کردن، هرگونه مخاط را با پارچه یا دستمال پاک کنید.
• اگر شما یا بیمار با هر گونه خونریزی از منفذ تراکئوستومی یا مشکلاتی مانند گرانولوما، تنگی نفس، سرفه‌های شدید، درد قفسه سینه یا علائم تب رو به رو هستید، فورا با پزشک تماس بگیرید.
• روش‌های مبتنی بر شواهد، استفاده از محلول سالین در هنگام مکش را توصیه نمی‌کند.

مراجعه به پزشک 

این‌ها نشانه‌هایی است که نیاز به کمک پزشکی دارید. باید با پزشک یا پرستار تماس گرفته یا به بیمارستان مراجعه کنید:

• افزایش درد در محل عفونت.
• تب
• قرمز، حساس یا ملتهب شدن پوست اطراف لوله
• ترشحات چرکی یا بد بو از استوما
• نفس کشیدن دشوار
• افزایش ضربان قلب.
• سایر موارد نگران کننده

لوله تراکئوستومی – که به آن تراک یا لوله تراک نیز گفته می‌شود – به فرد اجازه می‌دهد بدون استفاده از بینی یا دهان خود نفس بکشد. بعضی از لوله‌های تراکئوستومی دارای یک بادکنک (کاف) در انتهای خود هستند تا از رسیدن هوا از بینی و دهان جلوگیری کند. یک لوله تراکئوستومی بدون کاف، کاف ندارد. بنابراین، فردی که یک لوله تراکئوستومی بدون کاف دارد، می تواند سرفه کرده و به طور عادی صحبت کند.

هنگام تعویض یک لوله تراکئوستومی بدون کاف، اطمینان حاصل کنید که از دستورالعمل های پزشک پیروی می‌کنید.

نکات کلی

• در صورت امکان، از شخص دوم کمک بگیرید.
• همه لوازم را آماده و در دسترس داشته باشید.
• در صورت استفاده از اتصالات تراکئوستومی، مهم است که مرتباً آنها را تعویض کنید تا از آسیب یا کثیف شدن آنها جلوگیری شود.

خطرات آن چیست؟

این روش ایمن است. با این حال، ممکن است مشکلاتی رخ دهد، از جمله:

• مشکل در قرار دادن مجدد لوله
• خون ریزی.
• استنشاق مایع یا مخاط (آسپیراسیون).
• قرار دادن لوله جدید در مکان اشتباه.

لوازم مورد نیاز:

• دستکش تمیز.
• پتو یا حوله رول شده.
• تجهیزات ساکشن یا مکش.
• لوله تراک جدید و لوله تراک اورژانسی. یک لوله باید به اندازه لوله فعلی باشد و لوله دیگر باید کوچکتر باشد.
• قیچی
• روان کننده محلول در آب.
• در صورت نیاز یک راهنما (اوبتوراتور).
• گره‌های تراک.
• گیره یا موچین.

نحوه تعویض لوله تراکئوستومی بدون کاف

1. دستان خود را با آب و صابون بشویید و از دستیار خود نیز بخواهید همین کار را انجام دهد.
2. دستکش‌های تمیز بپوشید و از دستیار خود بخواهید دستکش‌های تمیز بپوشد.
3. مطمئن شوید که نوک لوله جدید به هیچ سطح غیر استریلی برخورد نکند.
4. در صورت نیاز به استفاده از انسداد دهنده، انسداد کننده را در لوله تراک قرار دهید.
5. اگر لوله تراک دارای لوله داخلی است، آن را برداشته و انسداد دهنده را وارد کنید.
6. لوله تراک را در صورت نیاز مکش دهید.
7. از فرد بخواهید سرش را کمی به عقب برگرداند. این امر باعث می‌شود که باز شدن گردن وی (تراکئوستومی) راحت‌تر دیده شود.
8. یک پتو یا حوله رول شده را زیر یا پشت شانه‌های فرد قرار دهید.
9. در صورت نیاز اکسیژن اضافی بدهید.

تعویض لوله تراکئوستومی بدون کاف

1. لوله تراشه فعلی را محکم نگه دارید و از دستیار خود بخواهید بندها را از آن جدا کند.
2. از دستیار خود بخواهید مقدار کمی روان کننده محلول در آب را در نوک لوله تراک جدید قرار دهد.
3. هنگامی که دستیار شما آماده شد، لوله تراک فعلی را به آرامی از گردن فرد خارج کنید.
4. از دستیار خود بخواهید لوله تراک جدید را بلافاصله وارد کند. (در صورت استفاده از اوبتوراتور، مقداری فشار روی اوبتوراتور وارد کنید.) لوله جدید باید به آرامی با منحنی به سمت پایین و منحنی باز شدن در گردن دنبال شود. در صورت وجود مقاومت، لوله را بردارید و دوباره امتحان کنید.
5. اگر از مسدود کننده استفاده می‎کنید، آن را بردارید.
6. اگر لوله تراشه دارای یک لوله داخلی است، لوله را در جای خود قرار داده و قفل کنید.
7. در حالی که دستیار شما لوله جدید را محکم نگه می‌دارد، لوله دستگاه اکسیژن را به لوله جدید وصل کنید.
8. لوله را با بندهای توری محکم کنید.

اتمام فرآیند

1. وسایل مورد استفاده را دور بیندازید.
2. دستکش‌ها را بردارید و از دستیار خود بخواهید دستکش‌هایش را در آورد.
3. دست‌های خود را بشویید و از دستیار خود بخواهید که دست‌های خود را بشوید.

نکات کلی:

اگر در اولین تلاش قادر به تعویض لوله نیستید:

1. از شخص بخواهید دوباره سرش را به عقب برگرداند.
2. از لوله تراک کوچکتر استفاده کنید.
3. مراحل مشابه را برای تعویض لوله دنبال کنید.
4. به پزشک خود اطلاع دهید که شما از لوله تراک کوچکتر استفاده کرده‌اید.

در موارد زیر با پزشک یا پرستار تماس بگیرید:

• در مورد نحوه تعویض لوله سوالی دارید.

در موارد زیر فوراً کمک بگیرید:

• قادر به قرار دادن لوله جدید نیستید.
• متوجه می شوید که فرد دارای موارد زیر است:
  • مشکل در تنفس.
  • رنگ مایل به آبی روی لب یا ناخن انگشتان دست ایجاد می‌شود.

این علائم ممکن است نشان دهنده یک مشکل جدی باشد که یک مورد اورژانسی است. منتظر نمانید تا ببینید علائم از بین می‎روند یا خیر. بلافاصله از پزشک یا پرستار بیمار کمک بگیرید. با 115 تماس بگیرید.

سندرم مراقبت‌های پس از درمان مجموعه‌ای از علائم جسمی، ذهنی و احساسی، محدودیت‌ها و اختلالاتی است که در افرادی که اخیراً در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان (آی‌سی‌یو) تحت درمان قرار گرفته‌اند، وجود دارد. این اختلالات ممکن است مزمن باشند و ممکن است مشارکت کامل بیمار را در فعالیت‌های عادی خود پس از ترخیص از آی‌سی‌یو محدود کنند.

اگر اخیراً از بخش مراقبت‌های ویژه مرخص شده‌اید، می‌توانید از مراقبت‌های فیزیوتراپیست برای کمک به بهبودی کامل و بازگشت به سطح قبلی کار و فعالیت تفریحی خود بهره‌مند شوید.

به دلیل پیشرفت‌های پزشکی در چند دهه گذشته، اکنون افراد بیشتری از بیماری‌های بحرانی جان سالم به در می‌برند. پزشکان بیشتر بر روی پیامدهای کوتاه مدت فوری این بیماران تمرکز می‌کردند. اخیراً، متخصصان پزشکی توجه خود را به نتایج درازمدت نجات یافتگان از بیماری‌های بحرانی معطوف کرده‌اند. آنچه آن‌ها کشف کردند این بود که اگرچه بقای آی‌سی‌یو بهبود یافت، اما بیماران برای هفته ها، ماه ها و حتی سال ها به سطح عملکرد قبلی خود بازنگشتند. بیماران علائم ذهنی، جسمی و احساسی مرتبط با بیماری و درمان بحرانی خود را در آی‌سی‌یو ایجاد کردند.

همه گیری جهانی بهداشت ناشی از ویروس COVID-19 شرایطی را ایجاد کرده است که ممکن است افراد بیشتری نیاز به مراقبت‌های آی‌سی‌یو داشته باشند. از آنجایی که این افراد از ویروس بهبود می‌یابند و از بیمارستان مرخص می‌شوند، ممکن است برای بهبودی کامل به خدمات و منابع درمانی و مراقبتی قابل توجهی نیاز داشته باشند.

تعداد قابل توجهی از افراد ممکن است با سندرم مراقبت‌های پس از درمان مراجعه کنند و نیاز به توان‌بخشی طولانی مدت داشته باشند. فیزیوتراپی ممکن است یک بخش مهم در روند توان‌بخشی و بهبودی برای افراد مبتلا به سندرم مراقبت‌های پس از درمان باشد.

چه کسی به سندرم مراقبت‌های پس از مراقبت‌های ویژه (pics) مبتلا می‌شود؟

هرکسی که از یک بیماری بحرانی که بستری شدن در بخش مراقبت‌های ویژه (آی‌سی‌یو) را تضمین می‌کند زنده بماند، مستعد ابتلا به سندرم مراقبت‌های پس از درمان است.

علاوه بر بازماندگان آی‌سی‌یو که به شدت بیمار هستند، خانواده و مراقبان که مراقبت و حمایت مورد نیاز را ارائه می‌دهند نیز می‌توانند برخی از علائم ذهنی و عاطفی مشابه سندرم مراقبت‌های پس از درمان را داشته باشند. این وضعیت سندرم مراقبت‌های پس از درمان فامیلی نامیده می‌شود.

سندرم مراقبت‌های پس از درمان بر کیفیت زندگی بیمار و خانواده تأثیر می‌گذارد.

علائم و نشانه‌ها

همه بیمارانی که در آی‌سی‌یو مراقبت می‌شوند، سندرم مراقبت‌های پس از درمان ایجاد نمی‌کنند. عواملی که ممکن است خطر ابتلا به سندرم مراقبت‌های پس از درمان را افزایش دهند عبارتند از:

• تهویه مکانیکی بیش از 48 ساعت
• جنسیت مؤنث
• سن بالاتر
• هذیان در طول اقامت در آی‌سی‌یو

درک علائم سندرم مراقبت‌های پس از درمان می‌تواند به شما کمک کند تشخیص دهید که آیا ممکن است آن را داشته باشید یا خیر. سندرم پس از مراقبت‌های ویژه مجموعه‌ای از علائم است. شما ممکن است برخی یا تعداد زیادی از آن‌ها را داشته باشید. علائم به صورت اختلالات جسمی، اختلالات شناختی و اختلالات ذهنی/عاطفی ظاهر می‌شوند.

بیماران مبتلا به سندرم مراقبت‌های پس از درمان ممکن است علائم مغزی (شناختی)، عاطفی و/یا جسمی جدید داشته باشند یا بدتر شوند. علائم بعد از بیماری بحرانی شروع می‌شود، پس از ترخیص از آی‌سی‌یو ادامه می‌یابد و می‌تواند برای هفته‌ها، ماه‌ها و حتی سال‌ها ادامه یابد.

علائم مغزی (شناختی):

• کاهش حافظه، مشکلات تفکر
• مشکل در صحبت کردن
• فراموشی
• تمرکز ضعیف
• مشکل سازماندهی و حل مسئله

علائم عاطفی:

• اختلال استرس پس از سانحه (کابوس، خاطرات ناخواسته)
• اضطراب
• افسردگی
• کاهش انگیزه

علائم جسمی:

• ضعف عضلانی
• خستگی
• کاهش تحرک
• مشکل در تنفس
• بی‌خوابی

علائم سندرم مراقبت‌های پس از درمان فامیلی در مراقبین ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• اضطراب و/یا افسردگی
• احساس غرق شدن و فشار
• اختلال استرس پس از سانحه
• غم و اندوه
• تغییرات در خواب

اختلالات جسمی

اگر سندرم مراقبت‌های پس از درمان دارید، ممکن است اختلالات جسمی قابل توجهی را تجربه کنید که در تحرک عملکردی مشکل ایجاد می‌کند. این اختلالات ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• از دست دادن قدرت.
• از دست دادن دامنه حرکتی
• کاهش توانایی تنفس
• کاهش استقامت
• سرعت پیاده روی کندتر
• کاهش تعادل
• کاهش فعالیت های زندگی روزمره

تعداد قابل توجهی از افراد مبتلا به سندرم مراقبت‌های پس از درمان پس از درمان آی‌سی‌یو در بازگشت به وضعیت عملکردی کامل خود مشکل دارند. بسیاری از افراد به سطح شغلی قبلی خود باز نمی‌گردند و برخی از افراد برای بازگشت به رانندگی مستقل و مشارکت در جامعه خود نیاز به توان‌بخشی قابل توجهی دارند.

اختلالات شناختی

ممکن است پس از اقامت در بخش مراقبت‌های ویژه، اختلال شناختی نیز به‌وجود بیایند. مشکلات توجه، حافظه و تمرکز ممکن است وجود داشته باشد. یک مطالعه نشان داد که تقریباً نیمی از بازماندگان از سندرم زجر تنفسی حاد (ARDS) نوعی اختلال شناختی را تجربه می‌کنند و این ممکن است تا دو سال یا بیشتر پس از ترک بیمارستان ادامه یابد.

این نارسایی‌های شناختی ممکن است با وجود محدودیت‌های جسمی و اختلالات ذهنی بدتر شوند. غربالگری اختلالات شناختی پس از ترخیص از آی‌سی‌یو ضروری است.

سلامت روان

برخی از بازماندگان بیماری وخیم و اقامت در آی‌سی‌یو دچار اختلالات روانی قابل توجهی می‌شوند. این ممکن است شامل افسردگی، اضطراب و علائم اختلال استرس پس از سانحه باشد.

در حالی که مراقبت از سلامت روان ممکن است خارج از محدوده عمل فیزیوتراپیست شما باشد، او ممکن است از شما در مورد احساسات‌تان برای بررسی هرگونه اختلال در سلامت روان سوال کند. اگر نشانه‌هایی از مشکل را نشان دادید، می‌توان به یک ارائه دهنده مناسب ارجاع داد.

یکی از مشکلات عمده سندرم مراقبت‌های پس از درمان بستری مجدد در بیمارستان است. یک مطالعه نشان داد که حدود 80 درصد از افرادی که از آی‌سی‌یو مرخص می‌شوند، در دو سال بعد نیاز به بستری مجدد در بیمارستان یا توان‌بخشی داشتند. یک سوم از آن بستری مجدد در بیمارستان در اولین ماه پس از ترخیص از آی‌سی‌یو اتفاق افتاد.

یکی از اهداف فیزیوتراپی برای سندرم مراقبت‌های پس از درمان کمک به بهبودی کامل شما است. بخشی از این بهبودی کمک به شما برای جلوگیری از بستری مجدد در بیمارستان است.

اگر برای مدت طولانی در بخش مراقبت‌های ویژه بستری شده‌اید، و اگر مشکوک هستید که ممکن است از سندرم مراقبت‌های پس از درمان رنج ببرید، باید فوراً به پزشک خود مراجعه کنید. آن‌ها می‌توانند مراقبت‌های شما را هماهنگ کنند تا به شما در بازیابی تحرک، کاهش اضطراب و افسردگی و بهبود کیفیت زندگی کمک کنند.

چه چیزی باعث سندرم مراقبت‌های پس از درمان می‌شود؟

سندرم پس از مراقبت‌های ویژه از ترکیب عوامل مختلف ایجاد می‌شود. مراقبت در آی‌سی‌یو خود به دلیل شرایط پزشکی جدی (مانند نارسایی تنفسی، سپسیس یا گندخون) می‌تواند شدید باشد. استفاده از تجهیزات حیاتی (مانند لوله های داخل تراشه، ونتیلاتورهای مکانیکی)؛ و استفاده از داروهای آرام‌بخش، درد و سایر داروهایی که اثرات تغییر دهنده ذهن (از جمله هذیان آور) دارند. قرار گرفتن بیمار در معرض همه این عوامل استرس‌زا منحصر به فرد می‌تواند بر بسیاری از جنبه‌های زندگی بازمانده آی‌سی‌یو تأثیر بگذارد.

تشخیص

پزشکان و روان‌شناسان از تست‌های غربالگری اختلالات شناختی برای ارزیابی عملکردهای ذهنی استفاده می‌کنند. اختلالات استرس و اضطراب و افسردگی را نیز می‌توان با پرسشنامه‌های غربال‌گری ارزیابی کرد. ضعف جسمانی ناشی از استراحت طولانی مدت و بیماری با معاینه جسمی و سابقه پزشکی به راحتی قابل تشخیص است. درد و دلیریوم نیز به دقت ارزیابی می‌شود.

درمان

تیم مراقبت از روش‌های بسیاری برای پیشگیری و درمان سندرم مراقبت‌های پس از درمان استفاده خواهد کرد. این شامل:

• استفاده از آرام‌بخش سبک یا حداقل.
• ارائه کمترین دوز مورد نیاز برای مدیریت درد.
• نظارت و مدیریت هذیان.
• حرکت دادن بیمار در اسرع وقت در آی‌سی‌یو. حتی پس از اقامت در آی‌سی‌یو، فیزیوتراپ‌ها و کاردرمانگران می‌توانند به کاهش ضعف و بهبود عملکرد جسمی ادامه دهند.
• توصیه توان‌بخشی ریوی یا قلبی عروقی (در صورت لزوم) به دلیل شیوع بالای بیماری‌های تنفسی و قلبی عروقی در بیماران پس از ترخیص آی‌سی‌یو.
• درمان افسردگی، اضطراب و اختلال استرس پس از سانحه با ترکیبی از داروها، درمان‌های روان‌شناختی و رفتاری.
• اجتناب از هیپوگلیسمی (سطح قند خون پایین) و هیپوکسمی (سطح پایین اکسیژن).
• تشويق بيمار و اعضاي خانواده به نگهداري سوابق آی‌سی‌یو.
• ارائه مشاوره‌های بعدی با روانشناس یا روان‌پزشک برای بیماران دارای علائم عاطفی.
• توصیه به بیمار برای خواب کافی و تغذیه سالم.

رویکرد چند رشته‌ای به مراقبت

از آنجایی که سندرم مراقبت‌های پس از درمان ممکن است بسیاری از قسمت‌های مختلف بدن شما را تحت تأثیر قرار دهد و ممکن است تأثیر قابل‌توجهی بر عملکرد کلی شما داشته باشد، ممکن است چندین ارائه‌دهنده مراقبت‌ در مراقبت شما از سندرم مراقبت‌های پس از درمان مشارکت داشته باشند. این ارائه دهندگان ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• فیزیوتراپیست
• پزشک
• کاردرمانگر
• آسیب‌شناس زبان گفتار (گفتار درمان)
• روانشناس

دوستان و خانواده بیمار باید درک کنند که ممکن است نقش مهمی در بازتوانی برای سندرم مراقبت‌های پس از درمان داشته باشند. ممکن است به حمل و نقل، تهیه غذا یا کمک در انجام فعالیت‌های اساسی زندگی روزمره نیاز داشته باشید.

داشتن یک خانواده و شبکه اجتماعی قوی می‌تواند به بیمار در انجام این وظایف روزانه و در حین بهبودی از سندرم مراقبت‌های پس از درمان کمک کند. آن‌ها می‌توانند به عنوان یک تیم تشویق کننده خدمت کنند، می‌توانند تشویق و انگیزه ایجاد کنند و می‌توانند نشانه‌های افسردگی و اضطراب را ببینند. آن‌ها بخشی جدایی ناپذیر از تیم مراقبت بیمار هستند.

مکان‌های درمان

پس از بستری شدن در آی‌سی‌یو، احتمالاً به مرکز توان‌بخشی یا خانه خود مرخص خواهید شد. اگر در یک مرکز توان‌بخشی پذیرفته شوید، خدماتی را در آنجا دریافت خواهید کرد. فیزیوتراپیست، کاردرمانگر و سایر متخصصان مراقبت‌ها به اتاق بیمار می‌آیند و وضعیت وی را ارزیابی می‌کنند و به او کمک می‌کنند تا تحرک و عملکرد خود را دوباره به دست آورد.

اگر به خانه بروید، ممکن است از خدمات مراقبت در منزل بهره مند شوید. تیم درمانی می‌تواند به خانه بیاید و وضعیت بیمار را ارزیابی کند و در آنجا ارائه خدمات دهد.

هنگامی که مقداری قدرت و تحرک را به دست آوردید، ممکن است از رفتن به یک کلینیک درمانی سرپایی برای دریافت خدمات توان‌بخشی خود بهره مند شوید. فیزیوتراپیست شما تجهیزات ورزشی تخصصی دارد تا به شما کمک کند قدرت، استقامت و تحرک کامل را به دست آورید.

فیزیوتراپی برای سندرم مراقبت‌های پس از درمان

اولین جلسه شما با فیزیوتراپیست برای سندرم مراقبت‌های پس از درمان ارزیابی اولیه نامیده می‌شود. در طول این قرار ملاقات، فیزیوتراپیست با شما مصاحبه خواهد کرد و در مورد دوره مراقبت شما تا کنون صحبت خواهد کرد.

برای پاسخ به سؤالات خاص در مورد مدت بستری، وضعیت عملکردی قبل از بستری شدن در بیمارستان، و این‌که آیا و چه مدت تهویه مکانیکی شده‌اید، آماده باشید. فیزیوتراپیست در مورد سایر خدمات توان‌بخشی که تاکنون دریافت کرده‌اید از شما می‌پرسد و آن‌ها سابقه پزشکی گذشته شما را بررسی می‌کنند.

پس از مصاحبه، فیزیوتراپیست ارزیابی اولیه را انجام خواهد داد. او چیزهای مختلفی را اندازه‌گیری می‌کند و به دنبال اختلالات خاصی است که ممکن است تحرک عملکردی بیمار را محدود کند. اختلالات رایج اندازه‌گیری شده عبارتند از:

• دامنه حرکت
• راه رفتن
• استحکام – قدرت
• تعادل
• تنفس
• تحمل

چندین ابزار سنجش نتایج ممکن است برای دریافت حس تحرک شما استفاده شود. فیزیوتراپیست ممکن است آزمایش شش دقیقه پیاده روی را برای ارزیابی استقامت و سرعت راه رفتن شما انجام دهد، یا ممکن است تست دیگری انجام شود. این تست‌های ساده می‌توانند اطلاعاتی در مورد تحرک عمومی بیمار ارائه دهند و می‌توانند به درمانگر اطلاعات لازم برای ارزیابی عملکرد بیمار ارائه دهند.

اگر با کمکی مانند عصا یا واکر راه می‌روید، فیزیوتراپیست می‌تواند اندازه مناسب آن را بررسی کند. او همچنین می‌تواند مطمئن شود که شما با خیال راحت از آن استفاده می‌کنید.

هنگامی که ارزیابی به پایان رسید، درمانگر شما باید ایده خوبی از تحرک عملکردی و اختلالاتی که ممکن است منجر به محدودیت در حرکت شما شود، داشته باشد. سپس درمانگر با شما و خانواده تان برای ایجاد یک برنامه مراقبت و اهداف برای توان‌بخشی همکاری خواهد کرد. اهداف مشترک ممکن است بازگشت به قدرت کامل، بهبود تعادل و بازگشت به راه رفتن عادی بدون ابزار کمکی باشد.

ورزش باید ابزار اصلی شما در طول فیزیوتراپی باشد. فیزیوتراپیست شما برای کمک به بهبود قدرت، تعادل، تحرک و عملکرد شما با شما همکاری خواهد کرد. سه حوزه تمرکز حین توان‌بخشی عبارتند از:

• تحرک تخت: چقدر خوب حرکت می‌کنید در حالی که دراز کشیده‌اید.
• انتقال: حرکت از یک وضعیت به موقعیت دیگر، مانند بلند شدن از تخت و نشستن روی صندلی.
• راه رفتن: چقدر می‌توانید ایمن راه بروید.

درمانگر شما می‌تواند یک برنامه توان‌بخشی و ورزش را برای تمرکز بر مناطقی که بیشترین آسیب را دارند تنظیم کند.

تمریناتی که ممکن است بعد از سندرم مراقبت‌های پس از درمان تجویز شوند ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• بلند کردن پا
• تمرینات تنفسی برای بهبود عملکرد ریه
• مینی اسکات
• اکستنشن پای نشسته
• بالا بردن پاشنه و پنجه پا
• ایستادن تک پا برای تعادل
• تمرینات راه رفتن و راه رفتن روی سطوح مختلف
• بالا رفتن از پله
• تمرینات هوازی مانند دوچرخه سواری یا پیاده روی روی تردمیل

اگر سندرم مراقبت‌های پس از درمان دارید، حتماً قبل از انجام هر تمرینی با پزشک یا فیزیوتراپیست خود مشورت کنید.

حدود یک سوم از بیماران بستری در آی‌سی‌یو نیاز به تهویه مکانیکی دارند. از آنجایی که بسیاری از بیماران بستری شده، نیاز به استفاده از دستگاه تنفس مصنوعی دارند. کسانی که زنده می‌مانند و در نهایت از آی‌سی‌یو مرخص می‌شوند ممکن است از مشکلات قابل توجهی رنج ببرند.

یکی از مشکلات عمده سندرم مراقبت‌های پس از درمان، ضعف اکتسابی در بخش مراقبت‌های ویژه (آی‌سی‌یو) است. این در حدود 30 درصد از بیمارانی که تهویه شده‌اند، 80 درصد از بیماران مبتلا به سپسیس و در 50 درصد از بیمارانی که حداقل یک هفته را در آی‌سی‌یو سپری می‌کنند، رخ می‌دهد. این ضعف می‌تواند تا یک سال یا بیشتر ادامه داشته باشد.

تشخیص ضعف به دلیل سندرم مراقبت‌های پس از درمان با انجام تست دستی عضله انجام می‌شود. فیزیوتراپ شما می‌تواند این کار را درست در کنار تخت شما در بیمارستان یا زمانی که روی صندلی در خانه نشسته‌اید انجام دهد. نمره صفر (بدون انقباض عضلانی) تا پنج (قدرت کامل) به تست‌های قدرت برای گروه‌های مختلف عضلانی اختصاص داده می‌شود. این حرکات عبارتند از:

• ابداکشن شانه (بالا بردن بازو به پهلو)
• خم کردن آرنج
• اکستنشن مچ (بالا بردن پشت دست به بالا)
• خم شدن لگن (خم شدن لگن به بالا)
• اکستنشن زانو (صاف کردن زانو)
• دورسی فلکشن مچ پا (خم کردن مچ پا و انگشتان پا به بالا)

در صورت امتیازدهی دوطرفه، حداکثر امتیاز 60 امکان پذیر است. نمره 48 یا کمتر نشان دهنده وجود ضعف به دلیل سندرم مراقبت‌های پس از درمان است.

فیزیوتراپیست‌ها متخصص حرکت و تقویت هستند. نقش فیزیوتراپی در مدیریت سندرم مراقبت‌های پس از درمان  برای کمک به بازیابی قدرت و استقامت شما مهم است تا بتوانید به درستی عمل کنید.

اگر خدمات سندرم مراقبت‌های پس از درمان  را در یک بیمارستان توان‌بخشی دریافت می‌کنید، فیزیوتراپیست شما ممکن است درمان‌های مشترک با یک کاردرمانگر داشته باشد. فیزیوتراپیست و کاردرمانگر ممکن است برای بهبود ایستادن و راه رفتن در حین انجام فعالیت‌های روزمره زندگی، مانند شانه زدن موها یا مسواک زدن دندان‌ها، با هم کار کنند.

اگر فیزیوتراپیست را در خانه برای سندرم مراقبت‌های پس از درمان دریافت می‌کنید، ممکن است در تمرینات قابل انجام محدود باشد. نگران نباشید – فیزیوتراپیست‌های مراقبت در منزل خلاق هستند و می‌توانند راه‌هایی برای ارائه تمرینات فعالیت‌های چالش برانگیز برای بهبود تحرک شما بیابند.

فیزیوتراپی سرپایی برای سندرم مراقبت‌های پس از درمان ممکن است شامل استفاده از دستگاه‌های ورزشی برای بهبود قدرت و استقامت باشد. ابزارهای خاص تعادل، مانند توپ یا تخته ممکن است برای بهبود تعادل و حس عمقی استفاده شوند. دوچرخه‌های ثابت، دوچرخه‌های بالاتنه یا تردمیل ممکن است برای بهبود استقامت تنفسی و هوازی در دسترس باشند.

صرف نظر از جایی که خدمات فیزیوتراپی خود را دریافت می‌کنید، فیزیوتراپیست باید پیشرفت شما را با پزشک و تیم مراقبت خود در میان بگذارد تا از تداوم مراقبت در طول دوره توان‌بخشی اطمینان حاصل شود. فیزیوتراپیست ممکن است نیاز به همکاری نزدیک با کاردرمانگر و یا روانشناس داشته باشد تا اطمینان حاصل شود که نیازهای عاطفی، شناختی و جسمی شما برآورده شده است

چگونه اعضای خانواده می‌توانند به عزیزان مبتلا به سندرم پس از مراقبت‌های ویژه کمک کنند؟

اعضای خانواده می‌توانند با تشویق ورزش، با شروع در آی‌سی‌یو، به کاهش اثرات سندرم مراقبت‌های پس از درمان کمک کنند.

• در مورد تاریخ و زمان فعلی و افراد آشنا، مکان‌ها و رویدادهای جاری صحبت کنید.
• تصاویر یا وسایل مورد علاقه را از خانه بیاورید.
• برای کمک به مقابله با اضطراب، افسردگی و اختلال استرس پس از سانحه، یک دفترچه یادداشت آی‌سی‌یو داشته باشید.
• داستان‌ها را با صدای بلند کنار تخت بخوانید.
• فعالیت‌هایی مانند بازی‌های کاغذی یا پازل انجام دهید.
• تشویق به خواب در طول شب و فعالیت در روز.
• از تیم مراقبت بخواهید که به شما نحوه کمک به ورزش و مراقبت کنار تخت را آموزش دهند.

اعضای خانواده که سندرم مراقبت‌های پس از مراقبت ویژه فامیلی دارند چگونه می‌توانند به خود کمک کنند؟

• با تیم مراقبت در مورد طرح مراقبت صحبت کنید.
• سعی کنید با تغذیه خوب، استراحت و ورزش به یک برنامه عادی روزانه ادامه دهید.
• از خانواده یا دوستان حمایت بخواهید.
• در مراقبت‌های کنار تخت شرکت کنید.
• اعضای خانواده با علائم عاطفی مداوم ممکن است نیاز به مراجعه به مشاور، روانشناس یا روان‌پزشک حرفه‌ای داشته باشند.

اکثر بیمارستان‌ها به مددکاران اجتماعی، روانشناسان پیشنهاد می‌کنند تا از بیماران و خانواده‌های آن‌ها در طول بیماری وخیم آن‌ها حمایت کنند.

پیش‌بینی

پیش آگهی برای افراد مبتلا به سندرم مراقبت‌های پس از درمان متغیر است. برخی از افراد به سرعت بهبود می‌یابند، در حالی که برخی دیگر دیرتر به حالت عادی باز می‌گردند. بهبودی کلی شما ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها طول بکشد. وجود ضعف عضلانی در هنگام ترخیص از بیمارستان با کاهش کیفیت زندگی مرتبط با سلامت تا 24 ماه برای افراد مبتلا به سندرم مراقبت‌های پس از درمان مرتبط است.

شما می‌توانید انتظار دریافت خدمات توان‌بخشی را برای چندین ماه پس از ترخیص از بخش مراقبت‌های ویژه داشته باشید، به خصوص اگر ضعف قابل توجهی دارید. شما باید از نزدیک با فیزیوتراپ، پزشک و تیم مراقبتی خود کار کنید تا دوره توان‌بخشی و پیش آگهی کلی خود را درک کنید.

مهم تر از همه، سعی کنید در طول دوره توان‌بخشی تمرکز طولانی مدت خود را حفظ کنید. اگرچه ممکن است بهبودی شما کند باشد، اما هر روز می‌توانید گام‌های کوچکی برای اهداف بزرگ‌تر توان‌بخشی خود بردارید.

لوله قفسه سینه یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر است که در فضای بین ریه و دیواره قفسه سینه قرار می‌گیرد. در صورت کلاپس و روی هم خوابیدن ریه در اثر بیماری یا آسیب شدید، ممکن است بیمار به لوله قفسه سینه نیاز داشته باشد.

لوله سینه‌ای یا چست تیوب یک لوله پلاستیکی انعطاف‌پذیر است که جهت تخلیه ترشحات در فضای بین ریه‌ها و قفسه سینه که به آن جنب می‌گوییم گذاشته می‌شود. درحالت معمول مقدر کمی مایع در این فضا وجود دارد این مایع به حرکت ریه‌ها بدون سایش در حین تنفس کمک می‌کند، اما ورود کمی از هوا، خون، چرك و غیره ناشی از آسیب و یا عمل جراحی به فضای جنب می‌تواند از اتساع کامل ریه‌ها جلوگیری نماید. روی هم خوابیدن کامل و یا نسبی ریه‌ها تنفس را با مشکل مواجه کرده و می‌تواند منجر به ایست تنفسی شود. قرار دادن یک لوله سینه‌ای درفضای جنب که به آن چست تیوب گفته می‌شود باعث تخلیه ترشحات شده و به راحتی بیمار کمک می‌کند.

کلاپس ریه می‌تواند ناشی از موارد زیر باشد:

• نشت هوا (پنوموتوراکس).
• جمع آوری خون (هموتوراکس).
• تجمع مایع ناشی از عفونت (آمپیما).

لوله قفسه سینه مایع یا هوا را از ریه تخلیه می‌کند و ممکن است به یک دستگاه مکش متصل شود.

لوله سینه‌ای چگونه داخل قفسه سینه گذاشته می‌شود؟

گذاشتن لوله سینه‌ای ممکن است بربالین بیمار صورت گیرد ولی اصولا این کار در اتاق عمل انجام می‌شود. درشرایط بدون بی‌هوشی، پزشک با استفاده از داروی بی‌حسی موضعی، منطقه مورد نظر در قفسه سینه را بی‌حس و با استفاده از یک برش کوچک لوله قفسه سینه (چست تیوب) را وارد فضای جنب نموده و بلافاصله به سیستم تخلیه وصل می کند. سپس لوله به جای خود بخیه می‌شود و با گاز استریل کاملا پانسمان می‌گردد.

لوله قفسه سینه چگونه خارج می‌شود؟

خروج چست تیوب فقط چند ثانیه زمان می‌برد و درصورت لزوم برای بیمار مسکن تجویز می‌شود.
به پهلو خوابیده و در وضعیت مورد نظر پزشک قرار بگیرید. ابتدا بخیه‌ها کشیده می‌شود. پس از آن پزشک از شما می‌خواهد که یک نفس عمیق کشیده و نفس خود را تا زمان خروج لوله از قفسه سینه نگه دارید.
لوله قفسه سینه خارج شده و ناحیه پانسمان می‌شود. پانسمان محل لوله قفسه سینه را تا معاینه مجدد توسط پزشک باز نکنید و خروج هر نوع مایع چرکی و خیس شدن پانسمان را گزارش دهید.

خطرات احتمالی

به طور کلی، این روش ایمنی است. با این حال، ممکن است مشکلاتی رخ دهد، از جمله:

• خون ریزی.
• عفونت
• واکنش حساسیتی یا آلرژیک به داروها.
• آسیب ریه.
• آسیب به عروق خونی یا اعصاب نزدیک ریه.
• عدم عملکرد صحیح لوله قفسه سینه.

روش انجام

• ممکن است موها از ناحیه جراحی تراشیده شوند.
• پوست بیمار با صابون شسته می‌شود.
• رگ گیری از یکی از رگ‌های بیمار انجام شود.
• دارویی که به بیمار شما کمک می‌کند تا آرام شود (آرام‌بخش) تجویز شود.
• دارویی برای بی‌حسی ناحیه (بی‌حسی موضعی) تزریق شود.
• آنتی‌بیوتیک و داروهای ضد درد داده شود.
• جراح یک برش کوچک در فضایی بین دنده‌ها ایجاد می‌کند.
• لوله قفسه سینه از طریق برش در فضای بین ریه و دیواره قفسه سینه قرار می‌گیرد.
• برای بستن برش اطراف لوله از بخیه استفاده می‌شود.
• لوله سینه ممکن است به یک دستگاه زهکشی متصل شود.
• محل برش با بانداژ (پانسمان) محکم پوشانده می‌شود.
• برای بررسی موقعیت لوله، اشعه ایکس دیگری از قفسه سینه انجام می‌شود.

این روش ممکن است در بین پزشکان و بیمارستان‌ها متفاوت باشد.

نتایج قابل انتظار

• فشار خون، ضربان قلب، تعداد تنفس و میزان اکسیژن خون بیمار تا زمانی که داروهای دریافتی وی از بین نروند کنترل می‌شود.
• ممکن است بیمار از طریق رگ به دریافت داروهای ضد درد یا آنتی‌بیوتیک ادامه دهد.
• لوله و پانسمان به طور مرتب بررسی می‌شود.
• بیمار تشویق به سرفه و تنفس عمیق می‌شود.
• ممکن است به بیمار شما اکسیژن داده شود تا از طریق ماسک یا لوله ای در بینی نفس بکشد.
• عکس اشعه ایکس قفسه سینه انجام می‌شود تا مشخص شود ریه همانطور که انتظار می‌رود باد می‌شود یا خیر.
• هنگامی که ریه بهبود می‌یابد لوله قفسه سینه برداشته می‌شود. یک پانسمان جدید پوشیده می‌شود. این پانسمان را 2-3 روز در محل خود نگه دارید.

به توصیه های زیر توجه نمایید:

• آرامش خود را در حین گذاشتن چست تیوب حفظ کنید.
• ازحرکت‌های ناگهانی و سرفه پرهیز کنید.
• ممکن است نیاز باشد به پهلو خوابیده و یا در وضعیت خاصی قرار گیرید به توضیحات پزشک توجه نموده و با وی همکاری نمایید.
• درصورت لزوم پس ازگذاشتن لوله سینه‌ای به شما مسکن و آنتی بیوتیک با تجویز پزشک داده خواهد شد.
• جهت بررسی محل قرارگیری چست تیوب قبل و بعد از گذاشتن آن یک عکس رادیو گرافی گرفته می‌شود.
• هنگام استراحت مراقب گرفتگی و خم شدن لوله باشید و برروی آن دراز نکشید
  درصورت مشاهده هرگونه نشت هوا و یا خروج ترشحات ازلوله به خارج از سیستم تخلیه به پرستار خود اطلاع دهید.
• در صورت مشاهده حباب های هوا داخل مخزن ترشحات – که به آن چست باتل گفته می شود – به پرستار خود اطلاع دهید.
• درصورت جدا شدن ناگهانی لوله از سیستم تخلیه بلافاصله لوله رابا استفاده از گیره مخصوص که به آن کلمپ گفته می شود بسته و به پرستار اطلاع دهید.
• اگر کلمپ وجود نداشت لوله را با دست به گونه ای خم کرده و تا بزنید که هوا وارد آن نشود و بلافاصله به پرستار خود اطلاع دهید.
• در صورتیکه چست باتل دسته دارد از آن جهت جابجایی استفاده کنید.
• ازلوله ها به عنوان دستگیره چست باتل در هنگام جابجایی استفاده نکنید.
• اگر چست باتل دسته ندارد، چست باتل را داخل کیسه مخصوص گذاشته و حمل کنید.
• توجه کنید که چست باتل باید همیشه پایین تر ازسطح لوله سینه‌ای باشد.
• به طور معمول سطح مایع موجود درمسیر لوله با هرنفس بالا و پایین می‌رود که نشان دهنده‌ی کارکردن چست تیوب است.
• هنگامی که بیدار هستید 8.7 بار درساعت سرفه کنید و نفس‌های عمیق انجام دهید این کار به خروج ترشحات کمک فراوانی می‌کند.

موارد زیر را به پزشک اطلاع دهید.

• هر گونه حساسیت.
• تمام داروهایی که بیمار مصرف می‌کند، از جمله ویتامین‌ها، گیاهان دارویی، قطره چشم، کرم‌ها و داروهای بدون نسخه.
• هر گونه مشکلی که بیمار یا اعضای خانواده شما با داروهای بی‌هوشی داشته‌اند.
• هرگونه اختلال خونی که بیمار دارد.
• هرگونه عمل جراحی که بیمار انجام داده است.
• سابقه هرگونه بیماری، از جمله تب یا علائم سرماخوردگی.

لوله‌ی بینی‌‌معده‌ای(Nasogastric tue, NG) یک لوله‌ی پلاستیکی نازک و انعطاف‌پذیر است که برای اهداف پزشکی موقت به کار می‌رود.

این لوله طوری طراحی شده است که از حفره بینی وارد گلو و سپس از طریق مری به معده میرسد. از این لوله برای رساندن تغذیه، دارو یا خارج‌کردن مواد معده استفاده می کنند.

اهداف استفاده از لوله بینی_ معده‌ای

• رساندن غذا و دارو
• ساکشن معده برای کاهش فشار یا خارج‌کردن سمیات
• استفاده‌ی اورژانسی یا حمایتی در بیماران بستری

دو هدف اصلی:

• تغذیه‌ی لوله‌ای کوتاه‌مدت و تجویز دارو
• ساکشن یا خارج‌کردن محتویات معده (مثلاً در مسمومیت یا فشار زیاد معده)

تغذیه از راه لوله

لوله بینی_ معده‌ای می‌تواند تغذیه‌ی ویژه و نیزدارو را مستقیما به معده شما برساند. اگر از تغذیه‌ی خوراکی، تغذیه‌ی کافی دریافت نمی‌کنید، ممکن است به تغذیه از راه لوله نیاز داشته باشید. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که دچار حالتی باشید که بر اشتها اثر می‌گذارد یا جویدن و بلعیدن را دشوار می‌کند

برخی شرایطی که ممکن است به تغذیه موقت از راه لوله بینی _ معده‌ای نیاز داشته باشند عبارت انداز:

• دشواری در بلع
• کانسروهای سر و گردن
• تغییر وضعیت هوشیاری / بیهوشی
• سوء تغذیه
• بیماری التهابی روده
• لوله‌گذاری داخل نای

ساکشن معده

ارائه دهنده خدمات سلامت ممکن است برای خارج کردن محتویات معده از لوله‌ی بینی_ معده‌ای استفاده کنندچه به صورت اورژانسی چه پیشگیرانه. اگر ماده سمی را از معده بیرون می‌کشند، اگر یک وضعیت پزشکی یا یک اقدام درمانی باعث شود معده شما بیش از حد پر و متسع شود، محتویات را خارج می‌کنند تا معده را دکمپرس کرده و از برگشت محتویات جلوگیری کنند.

برخی شرایطی که ممکن است به ساکشن معده از راه لوله بینی _ معده‌ای نیاز داشته باشند عبارت انداز:

• بلع سمیات
• انسداد خروجی معده
• انسداد روده باریک
• تهوع و استفراغ مقاوم
• خونریزی دستگاه گوارش فوقانی
• جراحی های دستگاه گوارش

انواع لوله‌های بینی_معده‌ای

دو نوع اصلی وجود دارد:

تک‌لومن (Single lumen): شامل یک مجرای باریک واحد است که برای رساندن تغذیه و دارو به صورت یک طرفه به معده استفاده می‌شود.

دولومن (Double lumen): شامل دو مجرا برای خارج‌کردن محتویات معده و تهویه در هنگام ساکشن است.

 

روش انجام 

پزشک یا مراقب آموزش‌دیده لوله را از یکی از سوراخ‌های بینی وارد گلو و به معده هدایت می‌کند.

قبل از قرار دادن، بی‌حسی موضعی استفاده می‌شود تا ناراحتی کمتر شود.

پزشک جایگاه دقیق لوله را بررسی می‌کند تا مطمئن شود در معده قرار دارد (مثلاً با رادیوگرافی یا تست pH) پس از قرارگیری، لوله با چسب ثابت می‌شود.

مدت زمان استفاده از لوله

این لوله برای استفاده‌ی موقت (تا حدود ۶ هفته) مناسب است. اگر نیاز به تغذیه‌ی طولانی‌تر باشد، پزشک ممکن است لوله‌های تغذیه‌ای دیگر مثل گاستروستومی را پیشنهاد کند.

فواید و خطرات

مزایا:

بدون نیاز به جراحی

قرارگیری سریع و نسبتا ایمن

کمک به تغذیه‌ی لوله‌ای در شرایط پزشکی

کمک به شرایط اورژانسی مانند مسمومیت برای پامپ کردن معده

خطرات:

ناراحتی

عفونت سینوس

خون‌دماغ

گلودرد

تحریک مخاط معده

جابه‌جایی یا گرفتگی لوله

در صورت نصب نادرست خطر آسیب به مری یا ورود به ریه‌ها

نکاتی که لازم است پس از ترخیص از بیمارستان و بازگشت به منزل رعایت نمائید.

1) بررسی موقعیت صحیح لوله (قبل از هر تغذیه یا دارو):

• قبل از هر بار استفاده، باید از درست بودن محل لوله در معده مطمئن شد.
• معمولاً با بررسی طول خارجی لوله (علامت‌گذاری شده)، بررسی pH محتویات معده یا طبق آموزش تیم درمان انجام می‌شود.
• اگر شک دارید که لوله جابه‌جا شده، از آن استفاده نکنید و با پزشک تماس بگیرید.
•  ورود اشتباه لوله به راه هوایی می‌تواند خطرناک باشد.
• شست‌وشوی لوله (Flush)

2) برای جلوگیری از گرفتگی:

• قبل و بعد از هر وعده تغذیه یا دارو، لوله را با آب ولرم شست‌وشو دهید.
• بعد از دادن هر دارو نیز جداگانه شست‌وشو (flush) انجام شود.
• اگر چند دارو می‌دهید، بین هر دارو لوله را با آب بشویید.
• این کار از انسداد لوله جلوگیری می‌کند.

3) نحوه تغذیه در منزل:

دو روش رایج:

•  تغذیه بولوس (وعده‌ای)

در زمان‌های مشخص مثل وعده غذایی

با سرنگ مخصوص یا کیسه تغذیه

معمولاً طی 15 تا 30 دقیقه انجام می‌شود

•  تغذیه مداوم (با پمپ)

آهسته و طی چند ساعت

مخصوص بیماران حساس یا در معرض آسپیراسیون

بیمار باید هنگام تغذیه در حالت نشسته یا نیمه‌نشسته (حداقل 30–45 درجه) باشد و تا 30–60 دقیقه بعد از تغذیه هم در همین وضعیت بماند.

4)مراقبت از بینی و پوست:

• چون لوله از بینی عبور می‌کند: روزانه محل ورود لوله به بینی را بررسی کنید.
• پوست اطراف را تمیز و خشک نگه دارید.
• اگر قرمزی، زخم، ترشح یا درد دیدید، اطلاع دهید.
• چسب تثبیت‌کننده را در صورت کثیف شدن تعویض کنید.

5) مراقبت هنگام دادن دارو

• داروهای مایع ترجیح داده می‌شوند.
• قرص‌ها فقط در صورت اجازه پزشک باید خرد شوند.
• داروها را با هم مخلوط نکنید مگر طبق دستور پزشک.
• هر دارو جداگانه داده شود و بین آنها لوله شسته شود.

6) جلوگیری از آسپیراسیون (ورود غذا به ریه)

• سر بیمار هنگام تغذیه بالا باشد.
• سرعت تغذیه بیش از حد سریع نباشد.
• در صورت تهوع یا سرفه، تغذیه را متوقف کنید.
• اگر بیمار کاهش سطح هوشیاری دارد، نظارت بیشتری لازم است.

7) تمیز نگه داشتن وسایل

• سرنگ و وسایل تغذیه روزانه شسته شوند.
• کیسه تغذیه طبق دستور تعویض شود.
• محل نگهداری فرمول تغذیه تمیز باشد.

زمان مراجعه فوری به پزشک

• هرگونه نشانه عفونت مانند قرمزی، تورم یا تب
• دچار خفگی، سرفه یا استفراغ در زمان متصل بودن لوله
• لوله مسدود شود یا از کار بیفتد
• لوله به طور تصادفی جابجا  یا خارج شود
• هرگونه مشکل در تنفس
• وجود خون در لوله یا در مدفوع
• سرفه شدید یا خفگی هنگام تغذیه
• خون‌ریزی از بینی یا گلو
•  درد شکم شدید

 

بی‌حرکتی و عوارض ناشی از آن

بهداشت شخصی بیمار

وضعیت بدن بیماران بی‌تحرک و ورزش‌های مربوطه

جابجایی بیمار و وسایل کمک حرکتی

اقدامات مراقبتی عمومی

چگونه از زخم بستر پیشگیری کنید؟